Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Ενσωμάτωση πράσινων υποδομών στις πόλεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Τσαγκάρη Νανά, Καρέτσος Γιώργος, Μισεγιάννη Αναστασία

29 Φεβρουαρίου 2024

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 00:59:37 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 70
Ομιλητές
Τσαγκάρη Νανά
Καρέτσος Γιώργος
Μισεγιάννη Αναστασία

Γλώσσα
Ελληνική

Ημερομηνία
29/02/2024

Διάρκεια
00:59:37

Εκδήλωση
Προστασία της Φύσης Lab

Χώρος
Ίδρυμα Παναγιώτη και Έφης Μιχελή & Ίδρυμα Εικαστικών Τεχνών και Μουσικής Βασίλη και Μαρίνας Θεοχαράκη

Διοργάνωση
Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης

Κατηγορία
Περιβάλλον

Ετικέτες
πράσινες υποδομές, πόλεις, προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, κλιματική αλλαγή, Χώροι Αστικού Πρασίνου, Τοπική Αυτοδιοίκηση, έργο Life GrIn, Δήμος Αμαρουσίου, Δήμος Ηρακλείου Κρήτης

Με θέμα την Ενσωμάτωση πράσινων υποδομών στις πόλεις για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 29 Φεβρουαρίου 2024 η πρώτη ομιλία του νέου κύκλου Προστασία της Φύσης Lab.

Η Νανά Τσαγκάρη, τ. Διευθύντρια του Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων και ο Γιώργος Καρέτσος, Δασολόγος, τ. Ερευνητής του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ, συζητήσαν για την ανάγκη ενσωμάτωσης του αστικού πρασίνου στον πολεοδομικό σχεδιασμό για τον μετριασμό των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Παρουσίασαν καλές πρακτικές από την πιλοτική υλοποίηση του έργου Life GrIn στους Δήμους Αμαρουσίου και Ηρακλείου Κρήτης. Επίσης, πρότειναν λύσεις στα προβλήματα που προκύπτουν από τον ελλιπή σχεδιασμό των χώρων πρασίνου, τον ανεπιτυχή σχεδιασμό στις μελέτες πρασίνου και την χρήση ακατάλληλων -από οικολογικής πλευράς- φυτικών ειδών.

Οι κάτοικοι των ελληνικών πόλεων απολαμβάνουν τη χαμηλότερη κατά κεφαλήν αναλογία πρασίνου στην Ε.Ε. (στην Αθήνα αντιστοιχούν 2,4 τ.μ. ανά κάτοικο).

Η Νανά Τσαγκάρη άνοιξε τη συζήτηση και μίλησε για τη συμβολή της έρευνας στην αντιμετώπιση των σύγχρονων προβλημάτων που σχετίζονται με το αστικό πράσινο.

Όπως ανέφερε, με την κατάλληλη διαχείριση, οι χώροι πρασίνου της χώρας μας μπορούν να γίνουν η απαραίτητη ασπίδα για βιώσιμες πόλεις, θωρακισμένες έναντι των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής.

«Tο αστικό πράσινο, θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως “αστική υποδομή” απαραίτητη για τη λειτουργία της πόλης και η παρουσία του επιβεβαιώνει την ευρύτερη προσέγγιση στη βιώσιμη ανάπτυξη, που θα πρέπει να αποτελεί το βασικό στόχο κάθε πολεοδομικού σχεδιασμού».

Η Ε.Ε. από το 2008, με στόχο τη θωράκιση των πόλεων, έχει θεσπίσει το Σύμφωνο Δημάρχων για το Κλίμα και την Ενέργεια, ενώ, από το 2021 ενέκρινε τη νέα στρατηγική της για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η οποία καθορίζει το πώς τα κράτη μέλη μπορεί να προσαρμοστούν στις αναπόφευκτες επιπτώσεις της και να αποκτήσουν ανθεκτικότητα, έως το 2050.

Επισήμανε πως μέχρι σήμερα οι Χώροι Αστικού Πρασίνου (ΧΑΠ) υφίστανται διαχείριση χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές παράμετροι, ενώ θα έπρεπε να κρίνεται αναγκαία η συνέργεια μεταξύ επιστήμης και διαχείρισης στην πράξη, ώστε οι Δήμοι να ανταποκρίνονται σε θέματα όπως:

🌱 η εκτίμηση της τρωτότητας των ΧΑΠ

🌱 ο σχεδιασμός ενδεδειγμένων διαχειριστικών μέτρων και η εφαρμογή τους

🌱 η παρακολούθηση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και της αποτελεσματικότητας των μέτρων προσαρμογής

Ο Γιώργος Καρέτσος μίλησε για τις συνθήκες ανάπτυξης του αστικού πρασίνου, τα λάθη στις επιλογές φυτεύσεων και τις δυνατότητες προσαρμογής του σε ένα δυσμενές περιβάλλον και πρότεινε καλές πρακτικές για τη βελτίωση της κατάστασης.

Όπως αναφέρει: «Το έργο προσπαθεί να συμβάλλει στην ενημέρωση, την ενσωμάτωση ευρωπαϊκών και διεθνών ιδεών και πρακτικών αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής και τη βελτίωση του θεσμικού πλαισίου διαχείρισης των ΧΑΠ, σε πιλοτική συνεργασία με τους Δήμους Αμαρουσίου και Ηρακλείου Κρήτης και την ΚΕΔΕ. Η συμμετοχή τηςς ΚΕΔΕ είναι καθοριστική για να διαχυθούν οι πληροφορίες από τις δράσεις και τα αποτελέσματα του έργου στο σύνολο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Πέραν από τις συστηματικές ενημερώσεις των πολυπληθέστερων Δήμων της χώρας και των Υπηρεσιών Πρασίνου, παράλληλα έχουν σχεδόν ολοκληρωθεί ενημερώσεις μαθητών και καθηγητών σχολείων και ενημερώσεις των τοπικών Δασικών Υπηρεσιών που έχουν στην αρμοδιότητά τους τα πάρκα και τα άλση, τα οποία διέπονται από τη Δασική Νομοθεσία.

Επιπλέον, έγινε μια σοβαρή προσπάθεια συγκέντρωσης όλων των νομοθετημάτων που αφορούν το αστικό πράσινο που κατέληξε σε πρόταση βελτίωσης του σχετικού θεσμικού πλαισίου, ώστε η τοπική αυτοδιοίκηση να κινείται μέσα σε ένα σαφές πλαίσιο. Η πρόταση κατατέθηκε στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, που είναι επίσης εταίρος στο έργο, για την εκκίνηση των απαραίτητων διαδικασιών».

Μέχρι σήμερα οι Χώροι Αστικού Πρασίνου υφίστανται διαχείριση χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές μεταβολές και η βιοποικιλότητα. Η μελέτη αυτών των δυο παραγόντων βοηθά στη βελτίωση ποιότητας και σύνδεσης χώρων πρασίνου.

Οι ΧΑΠ λειτουργουν ως εργαλεία για τη μείωση των θερμοκρασιών (- 5.5 °C σε θάμνους και − 3.8 °C σε γρασίδι, με θερμοκρασία αέρα 42°C), τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και της έντασης των θορύβων, τον εμπλουτισμό των υπογείων υδάτων, τον έλεγχο της διάβρωσης και έχουν θετική επίδραση στην ψυχική υγεία των ανθρώπων.

Το έργο Life GrIn

Οι προτάσεις των δύο ομιλητών διαμορφώθηκαν στο πλαίσιο του έργου Life Grin, που υλοποιείται από το Ινστιτούτο Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων, το Υπουργείο Περιβάλλοντος, την Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας, τους Δήμους Αμαρουσίου και Ηρακλείου Κρήτης και την εταιρεία Τεχνοομοιόσταση Ο.Ε.

Οι πιλοτικές δράσεις του έργου σε αυτούς τους δύο δήμους με την εφαρμογή συγχρόνων εργαλείων, τα οποία διευκολύνουν το έργο της διαχείρισης και βελτιστοποιούν τους χώρους πρασίνου, παρείχαν σημαντικά στοιχεία.  Όλη αυτή η γνώση έχει μεταφερθεί και σε άλλους 10 δήμους μέχρι σήμερα.

Με την ολοκλήρωση του έργου LIFE GrIn προέκυψαν τα εξής χρήσιμα εργαλεία, που είναι διαθέσιμα χωρίς κόστος σε όλους τους δήμους της χώρας:

1. Στρατηγικός σχεδιασμός ΧΑΠ

2. Προδιαγραφές για τα έργα πρασίνου

3. Συνεργατική Πλατφόρμα για την απογραφή όλων των χώρων πρασίνου

4. Σύστημα δεικτών/κριτηρίων για την αξιολόγηση του στρατηγικού σχεδιασμού των χώρων πρασίνου, συνυπολογίζοντας την κλιματική αλλαγή

5. Επαναπροσδιορισμός του ισχύοντος νομικού και κανονιστικού πλαισίου της χώρας

To BLOD ευχαριστεί την Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης για την ευγενική παραχώρηση του βίντεο της εκδήλωσης.

Τσαγκάρη Νανά τ. Διευθύντρια Ινστιτούτου Μεσογειακών Δασικών Οικοσυστημάτων
Καρέτσος Γιώργος Δασολόγος

Ο Γιώργος Καρέτσος είναι δασολόγος. Ήταν ερευνητής του ΕΛΓΟ ΔΗΜΗΤΡΑ.

Μισεγιάννη Αναστασία Καθηγήτρια Περιβαλλοντικών Σπουδών, Deree – Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος - Μέλος Δ.Σ., Ελληνική Εταιρεία Προστασίας της Φύσης

Η Αναστασία Μισεγιάννη είναι Καθηγήτρια Περιβαλλοντικών Σπουδών στο Deree – Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος. Είναι κάτοχος πτυχίου Χημείας από το Πανεπιστήμιο Αθηνών, μεταπτυχιακού τίτλου DEA από το Πανεπιστήμιο Paris 7, και διδακτορικού από το Πανεπιστήμιο του Marburg σε Βιοχημεία/Μοριακή Βιολογία, ενώ έχει παρακολουθήσει και μεταπτυχιακά μαθήματα σε Οικολογία και Διαχείριση Βιοποικιλότητας. Έχει αναπτύξει και διδάξει μεγάλο αριθμό προπτυχιακών μαθημάτων, με έμφαση σε χημεία και περιβαλλοντική επιστήμη και συνεισέφερε σημαντικά στη δημιουργία των προπτυχιακών προγραμμάτων Περιβαλλοντικών Σπουδών (2010) και Βιοϊατρικών Επιστημών (2019) στο Deree - Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος. Υπήρξε συντονίστρια του προγράμματος Περιβαλλοντικών Σπουδών του Deree την περίοδο 2010-2020 και επικεφαλής του Τμήματος Επιστημών και Μαθηματικών του Deree από το 2014 ως το 2020. Έχει συμβάλλει σε προσπάθειες και πρωτοβουλίες για την προώθηση της βιωσιμότητας στο Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος. Τα τρέχοντα ερευνητικά της ενδιαφέροντα επικεντρώνονται σε θέματα περιβαλλοντικής ευαισθητοποίησης κι εκπαίδευσης, βιωσιμότητας στην ανώτατη εκπαίδευση, καινοτόμων στρατηγικών διδασκαλίας και μάθησης σε κλάδους STEM, με έμφαση στην ενεργητική και βιωματική μάθηση, θέματα Μεσογειακής βιοποικιλότητας, καθώς και περιβαλλοντικής υγείας. Είναι μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής του Εθνικού Θεματικού Δικτύου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Οι Πράσινες Γωνιές της Γειτονιάς μου», που συντονίζει η Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης.

Σχετικές ομιλίες

Κλιματική αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση γνώσης και εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Καλωσόρισμα και εισαγωγή 31:29

Νοε 21, 2013

Κλιματική αλλαγή, επιπτώσεις στο Περιβάλλον και την Υγεία. Ενσωμάτωση γνώσης και εφαρμογή πολιτικών προσαρμογής στην Τοπική Αυτοδιοίκηση: Καλωσόρισμα και εισαγωγή

Νικολοπούλου - Σταμάτη Πολυξένη Παπαδημητρίου - Τσάτσου Άννα Ekström Monika Μπασακάλη Κατερίνα

Γλώσσα: Ελληνική

Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της πρώτης πανελλαδικής έρευνας για τις πεποιθήσεις, απόψεις, γνώσεις και συμπεριφορά των Ελλήνων πολιτών απέναντι στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και την αναγκαιότητα προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες 01:23:54

Σεπ 18, 2019

Παρουσίαση των αποτελεσμάτων της πρώτης πανελλαδικής έρευνας για τις πεποιθήσεις, απόψεις, γνώσεις και συμπεριφορά των Ελλήνων πολιτών απέναντι στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής και την αναγκαιότητα προσαρμογής στις νέες κλιματικές συνθήκες

Χατζηδάκης Κωστής Μητράκος Θεόδωρος Καρρά Λυδία Καράμπελα Χριστίνα Κοκιόπουλος Βασίλης Αντωνακάκη Θεοδώρα

Γλώσσα: Ελληνική

Στρογγυλό τραπέζι:  Η διαστημική τεχνολογία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής 00:27:00

Μαρ 03, 2020

Στρογγυλό τραπέζι: Η διαστημική τεχνολογία για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής

Ζερεφός Χρήστος Mlatac Mirko Monnoyer-Smith Laurence Ζάνης Πρόδρομος Κοντοές Χάρης Πατούλης Γιώργος Χριστοφιλίδου Κατερίνα

Γλώσσα: Ελληνική, Γαλλική (με ταυτόχρονη διερμηνεία)