Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Πώς το κλίμα γράφει ιστορία;

Ζερεφός Χρήστος, Φλέσσα Βίκυ

22 Φεβρουαρίου 2023

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:14:25 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 465

Το Κέντρο Πολιτισμού, Έρευνας και Τεκμηρίωσης της Τράπεζας της Ελλάδος επαναλαμβάνει φέτος, μετά από υποχρεωτική διακοπή τριών ετών εξαιτίας της πανδημίας του κορωνοϊού, τον κύκλο εκδηλώσεων με τίτλο «Καταθέσεις Πολιτισμού», τον οποίο υλοποιεί στο πλαίσιο της συμβολής της Τράπεζας στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή της χώρας.

Ο φετινός πέμπτος κύκλος περιλαμβάνει τρεις θεματικούς άξονες: περιβάλλον, ιστορία και αρχαιολογία και εγκαινιάστηκε την Τρίτη 7 Φεβρουαρίου με τη συνομιλία του Γενικού Γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών, καθηγητή Χρήστου Ζερεφού, με τη δημοσιογράφο Βίκυ Φλέσσα. Θέμα της συζήτησης ήταν «Πώς το κλίμα γράφει ιστορία;».

Μία γοητευτική περιήγηση στο παρελθόν με καίριες επισημάνσεις για το μέλλον περιλάμβανε η πρώτη από τις φετινές Καταθέσεις Πολιτισμού, που συνεχίζονται στην Τράπεζα της Ελλάδος, ύστερα από υποχρεωτική διακοπή τριών ετών λόγω της πανδημίας.

«Πώς το κλίμα γράφει ιστορία;» ήταν το θέμα της συζήτησης του Γενικού Γραμματέα της Ακαδημίας Αθηνών, καθηγητή Χρήστου Ζερεφού, με τη δημοσιογράφο Βίκυ Φλέσσα.

Στην αρχή της συζήτησης ο κ. Ζερεφός επεσήμανε ότι η κλιματική αλλαγή επηρέασε τον ρου της Ιστορίας, αλλά και την τέχνη, και ανέφερε χαρακτηριστικά παραδείγματα για να τεκμηριώσει την άποψή του. Στη μυκηναϊκή εποχή, η λειψυδρία προκάλεσε κρίση της ελαιοπαραγωγής, η οποία ισοδυναμούσε, σε σημερινούς όρους, με κρίση πετρελαίου και οδήγησε στην πτώση των Μυκηνών. Μερικούς αιώνες αργότερα η νίκη των Ελλήνων κατά των Περσών στη ναυμαχία της Σαλαμίνας οφειλόταν κατά ένα μέρος, σύμφωνα με μελέτη του ίδιου του κ. Ζερεφού, στην καλή γνώση που είχαν οι Έλληνες του τοπικού κλίματος και του ιδιαίτερου συστήματος των ανέμων της περιοχής, έτσι ώστε να φέρουν τον περσικό στόλο σε δυσχερή θέση και να τον εμβολίσουν.

Αφού ανέφερε μία σειρά παραδειγμάτων από την μυθολογία και την ιστορία, ο κ. Ζερεφός έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για τις σημερινές συνθήκες που έχει διαμορφώσει η κλιματική αλλαγή και επεσήμανε ότι το 2060-2070 αναμένεται η κατάσταση να γίνει μη αναστρέψιμη, ενώ το 2050 σηματοδοτεί το όριο απαλλαγής από τα ορυκτά καύσιμα – το οποίο θα μπορούσε να επεκταθεί, αν προστατεύονταν τα δάση από τις διεθνείς συνθήκες.

Εξήγησε επίσης πως τα αέρια του θερμοκηπίου, τα οποία σήμερα παράγονται με πιο εντατικό ρυθμό, δεν απορροφώνται όσο στο παρελθόν, επειδή τα δάση μειώνονται αλλά και οι ωκεανοί έχουν θερμανθεί. Μίλησε, επίσης, για τον κίνδυνο να χαθούν με το λιώσιμο των πάγων 2.000 χιλιόμετρα από την ακτογραμμή της Ελλάδας με ό,τι κινδύνους αυτό συνεπάγεται (εισχώρηση του αλμυρού νερού στον ορίζοντα του γλυκού, ξήρανση των φυτών και λειψυδρία πόσιμου νερού), αλλά και για την απελευθέρωση αρχαίων ιών από την τήξη των πάγων.

Ο κ. Ζερεφός υπογράμμισε στο τέλος την ανάγκη να εκμεταλλευτεί η χώρα μας πιο αποτελεσματικά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ήλιο και άνεμο) και τόνισε ότι θα πρέπει να γίνουμε όλοι «τσιγκούνηδες» στην κατανάλωση ενέργειας και φυσικών πόρων για να προλάβουμε τα χειρότερα.

Ζερεφός Χρήστος Επόπτης, Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών -Γενικός Γραμματέας Ακαδημίας Αθηνών

Ο Χρήστος Ζερεφός είναι Γενικός Γραμματεύς της Ακαδημίας Αθηνών και Επόπτης του Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών. Έχει διατελέσει Καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Αθηνών, επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Βοστώνης, Μινεσότα ως Fulbright Scholar, Πρόσεδρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο. Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Academia Europaea, της Νορβηγικής Ακαδημίας, της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών, της Ρωσικής Ακαδημίας Φυσικών Επιστημών κ.α. Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Όζοντος, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και του Ελληνικού Ιδρύματος για την Έρευνα και την Καινοτομία (ΕΛΙΔΕΚ). Ο κ. Ζερεφός είναι παγκοσμίως γνωστός για τις έρευνές του σχετικά με τις μεταβολές στο στρώμα του όζοντος, στην υπεριώδη ηλιακή ακτινοβολία και την αλληλεπίδραση κλίματος και φυσικοχημικών παραμέτρων σε παγκόσμια κλίμακα.

Επίσημη ιστοσελίδα του Χρήστου Ζερεφού

Φλέσσα Βίκυ Δημοσιογράφος, ΕΡΤ

Η Βίκυ Φλέσσα γεννήθηκε στο Ναύπλιο στις 15 Απριλίου του 1966. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή (Φιλολογικό Τμήμα, Κλασσική Κατεύθυνση, Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών,1989) και Ιστορία της Τέχνης στην Αρχαιολογική Εταιρεία (1990).

Συνέχισε με υποτροφία στο Νομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Εργάστηκε στον Τύπο στις εφημερίδες ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ και ΜΕΣΗΜΒΡΙΝΗ), (1989-2002), στο ραδιόφωνο (ΑΘΗΝΑ 9.84, ΕΡΑ 4), σε περιοδικά και την τηλεόραση. Το 2000 έκανε παρουσίαση και αρχισυνταξία στο καθημερινό μαγκαζίνο της ΕΤ1 "Υμείς και ημείς" και την εκπομπή πορτρέτων "Οπωσδήποτε την Κυριακή" (2001-02). Από το 2003 παρουσιάζει και έχει την αρχισυνταξία της εκπομπής "Στα άκρα" που προβάλλεται στη ΕΡΤ2.

Είναι τακτικό μέλος της ΕΣΗΕΑ (1995), μέλος του Ευρωπαϊκού Δικτύου Ελληνίδων Δημοσιογράφων, της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων, της Διεθνούς Αμνηστίας και της ΑctionAid.

Σχετικές ομιλίες