Bodossaki Lectures on Demand

Πόλεμος στο προϊστορικό Αιγαίο: ενδείξεις βίας και πολεμικής ετοιμότητας από τα αρχεία Γραμμικής γραφής Β των μυκηναϊκών ανακτόρων

Βουτσά Κατερίνα

13 Μαρτίου 2019

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 00:49:37 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 221
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Πολλά από τα υλικά στοιχεία του πολιτισμού κατά τη Μυκηναϊκή περίοδο, από τις τειχισμένες ακροπόλεις και τη συχνότητα της εικονογραφικής απεικόνισης πολεμικών σκηνών, μέχρι τα όπλα που συνοδεύουν τους νεκρούς στο μεταθανάτιο ταξίδι τους, λειτουργούν ως ενδείξεις για τη σημασία του πολέμου ως ουσιαστικού παράγοντα διαμόρφωσης και εξάπλωσης της ανακτορικής ιδεολογίας της περιόδου.

Στο ίδιο πλαίσιο, οι πήλινες πινακίδες Γραμμικής Β γραφής των ανακτορικών αρχείων, γραμμένες σε μια πρωτο-ελληνική γλώσσα, περιέχουν πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικές με τον πόλεμο. Οι πληροφορίες αυτές είναι έμμεσες, όπως για παράδειγμα το πλήθος των ανθρωπωνυμίων που έχουν τις ρίζες τους σε λεξιλόγιο σχετικό με τον πόλεμο, αλλά και άμεσες, όπως οι καταγραφές επιθετικών όπλων, αρμάτων και αμυντικής πολεμικής εξάρτυσης. Οι πινακίδες συνδέονταν αποκλειστικά με το θεσμό του ανάκτορου ως πολιτικής οντότητας και εξυπηρετούσαν μόνο τη μυκηναϊκή ελίτ. Έχει λοιπόν ενδιαφέρον ότι στην Πύλο καταγράφουν ως τυπική διαδικασία την υποχρεωτική στρατιωτική θητεία για τη διασφάλιση της άμυνας του ανακτόρου μέσω της συμμετοχής κωπηλατών σε πλοία σε θέσεις κατά μήκος της πυλιακής ακτής, αλλά και σε στρατιωτικές μονάδες ξηράς όπου εκτείνεται γεωγραφικά η ανακτορική εξουσία.

«Αν θέλεις ειρήνη προετοιμάσου για πόλεμο», έγραψε τον 4ο αι. μ.Χ., ο Publius Flavius Vegetius Renatus, ιδέα που είναι γνωστό ότι έχει τις ρίζες της στους «Νόμους» του Πλάτωνα και στα «Πολιτικά» του Αριστοτέλη αλλά φαίνεται ότι είναι ακόμα παλαιότερη, όπως δείχνουν τα ανακτορικά αρχεία της Γραμμικής Β γραφής.

Βουτσά Κατερίνα Επιμελήτρια αρχαιοτήτων Τμήματος Συλλογών Προϊστορικών, Αιγυπτιακών, Κυπριακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου

Η Δρ. Κατερίνα Βουτσά είναι αρχαιολόγος, επιμελήτρια στη Συλλογή Προϊστορικών, Αιγυπτιακών, Κυπριακών και Ανατολικών Αρχαιοτήτων του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου. Τα ενδιαφέροντα της αφορούν στην Αιγαιακή Προϊστορία και έχει ασχοληθεί ειδικότερα με την Γραμμική Γραφή Β. Το θέμα της διδακτορικής της διατριβής αφορούσε την διερεύνηση του ρόλου των επαγγελματιών στην οικονομική δομή και ανάπτυξη των μυκηναϊκών ανακτόρων. Έχει συμμετάσχει επί μακρόν σε πρόγραμμα για την Προϊστορική Τεχνολογία στο Εθνικό Ίδρυμα Έρευνών και διαθέτει ανασκαφική πείρα σε ανασκαφές στην Ελλάδα και την Κύπρο. Την περίοδο αυτή είναι μέλος του ειδικού επιστημονικού προσωπικού της συστηματικής έρευνας στο Μυκηναϊκό νεκροταφείο στη θέση «Αηδόνια» Νεμέας. Έχει δημοσιεύσει εργασίες σχετικά με την μυκηναϊκή οικονομία και τη καταγραφή προσωπικού και προϊόντων στα μυκηναϊκά ανάκτορα. Είναι παντρεμένη και έχει δύο παιδιά.

Σχετικές ομιλίες