Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

«Είμαστε στο Εμείς και όχι στο Εγώ»: Το leadership στη Γραμμή 10306

Σκαλή Θεοδώρα

4 Απριλίου 2021

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 00:22:31 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 19

Τι είναι εκείνο που λείπει από τον ηγέτη ή την ηγεσία σήμερα; Ποια τα χαρακτηριστικά ενός ηγέτη/ηγείσθαι που θα βοηθάει στην προαγωγή του έργου ενός πλαισίου και ταυτόχρονα τα άτομα θα ευχαριστιούνται τόσο την παραμονή τους και εργασία τους στην ομάδα, όσο και το έργο, καθώς και την συνύπαρξή τους με τα άλλα μέλη/εργαζόμενους;

Η ομιλία αυτή προσπαθεί να επικεντρώσει στο θέμα αυτό ακολουθώντας την σκέψη ότι είναι κάποια χαρακτηριστικά ή συμπεριφορές που «κάνουν τη διαφορά», που αφορούν όμως κυρίως το πώς βιώνει το ίδιο το άτομο αυτά που θέλει να μάθει στους άλλους να κάνουν και πώς αυτό βρήκε την εφαρμογή του στο leadership της Γραμμής 10306!

Ο ηγέτης/το ηγείσθαι είναι όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει τη διαδικασία με την οποία ένα πρόσωπο μπορεί να σχετιστεί και να επηρεάσει ένα σύνολο ανθρώπων προς την επίτευξη ενός κοινού στόχου. Τα έως τώρα ερευνητικά δεδομένα στην ηγεσία υποδεικνύουν έναν πολύ μεγάλο αριθμό συναφών θεωρητικών προσεγγίσεων, την πολυπλοκότητα της έννοιας αυτής και τα ποικίλα ερευνώμενα χαρακτηριστικά αυτού του όρου σε σχέση με τα έμφυτα στοιχεία της προσωπικότητας ενός ηγέτη (charismatic leadership) ή τις ικανότητές του (trait approach, skills approach), με τον τρόπο συμπεριφοράς (behavioral approach), με τις συνθήκες (situational approach), καθώς επίσης με την οπτική γωνία της ηθικής (ethical leadership), της αυθεντικότητας (authentic leadership) ή της πνευματικότητας (spiritual leadership).

Σήμερα η θεωρία της μετασχηματιστικής ηγεσίας (Βurns, 1978; Βαss και Αvolio,1985, 1988, 1990, 2000, 2004) αποτελεί το πιο πρωτοποριακό μοντέλο ηγεσίας, πλήρως βιβλιογραφικά τεκμηριωμένο, με όρους εργασιακής ικανοποίησης και αποδοτικότητας (Bass, 1999; Xenikou, et al. 2006; Boerner, et al. 2007; Rowold, 2005; 2006; 2008a; 2008b; Rowold, et al. 2007; 2009a; 2009b; 2009c; Peterson, et 2 al. 2011; Tims, et al. 2011; Kelloway, et al. 2012; Nanjundeswaraswamy, et al. 2014). Τα εμπειρικά δεδομένα των τελευταίων δεκαετιών σε έρευνες μετα-ανάλυσης επιβεβαιώνονται ως προς το άνωθεν, αν και αφορούν διάφορα περιβάλλοντα και πολλές διαφορετικές χώρες του κόσμου (Lowe, et al. 1996; Judge, et al. 2004).

Η θεωρία αυτή περιγράφει πώς ο ηγέτης και τα μέλη της ομάδας συμπαρασύρουν ο ένας τον άλλο σε ένα υψηλότερο επίπεδο ηθικής και κινήτρων. Μέσα από τη δύναμη της προσωπικότητας και του οράματός τους, οι μετασχηματιστικοί ηγέτες μπορούν να εμπνεύσουν τα μέλη της ομάδας τους με σκοπό να αλλάξουν την νοοτροπία και τις αντιλήψεις τους, και να τους δώσουν κίνητρα για την επίτευξη ενός κοινού στόχου. Στην ουσία, η μετασχηματιστική ηγεσία δεν είναι τίποτα παραπάνω από την υπέρβαση του ενδιαφέροντος για το εαυτό μας και η μετατόπισή του στους άλλους και μέσω αυτής τα κίνητρα του ηγέτη και των μελών ενοποιούνται (Downton, 1973; Burns, 1978; Βιτσιλάκη & Ράπτης, 2007).

Η έμφαση της ομιλίας αφορά στην πράξη ενός μοντέλου ηγεσίας που περισσότερο στοχεύει, εκπαιδεύει, κάνει τους ανθρώπους «θεό των μικρών πραγμάτων», δηλαδή να μπορούν να «σταθούν» και στην απουσία και στο έλλειμμα του «ενός» ηγέτη και να παράξουν.

Στη σύγχρονη εποχή το μοντέλο αυτό μοιάζει επιβεβλημένη ανάγκη πια, αν ο στόχος είναι η λειτουργική εξέλιξη των ομάδων και του έργου τους, και η εμπλοκή και αξιοποίηση του σχεσιακού πεδίου αυτονόητη. Ένα σχεσιακό επίπεδο που μπορεί να λειτουργήσει για να αναδείξει το καλύτερο κομμάτι του καθενός, στο κάθε «εδώ και τώρα», με όρους αναγνώρισης και ανατροφοδότησης ικανοτήτων και προσφοράς και με έκφραση ευγνωμοσύνης και εκτίμησης.

Τι λέει η εμπειρία: Μιλάμε για τη διαφορά μεταξύ της επίτευξης ενός μέτριου, στάσιμου, τυπικού έργου και μιας ηγετικής στάσης που εξελίσσει την δυναμική του έργου και των συμμετεχόντων σε αυτό.

Σε τι μοντέλο ηγεσίας στην πράξη μας οδηγεί αυτό: Σε ηγέτη/ηγείσθαι που δίνει χώρο, χρόνο, που ξέρει τη δουλειά επίσης πολύ καλά, που θεωρεί δεδομένο ότι «4 μάτια βλέπουν καλύτερα από 2», που έχει κέφι και μεράκι για αυτό που κάνει και που επίσης, αφήνει τους ανθρώπους να «πάνε εθελοντικά» προς αυτόν, που ενθαρρύνει την πρωτοβουλία επιβραβεύοντάς την, που θεωρεί αυτονόητη την αυτενέργεια και τον πειραματισμό χωρίς να χρειάζεται να εγκρίνει ή/και να συμφωνεί πάντα, που εμπνέει με το κέφι και το μεράκι του! Και πάνω από όλα που μπορεί να αποδεχτεί ότι το δικό του όραμα δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη και όραμα των άλλων και είναι έτοιμος/η να δει «το άλλο τους όραμα» και να δουλέψει εξίσου με κέφι για αυτό.

Το κυριότερο, αυτή η ίδια στάση αποτελεί το υψηλότερο “status quo” και όχι κάποιο μετρήσιμο έργο. Μιλάμε λοιπόν για τη σύγχρονη θεωρία της μετασχηματιστικής ηγεσίας. Που επιτρέπει – αν χρειαστεί - να αλλάξει ο προσανατολισμός ή και το όλο έργο ή/και ο σχεδιασμός, κ.λπ. – είτε γιατί αποσύρεται το ενδιαφέρον των ανθρώπων, είτε γιατί υποδεικνύονται πιο λειτουργικές ιδέες, είτε γιατί προτάσσονται τολμηρότερα και πιο ενδιαφέροντα.

Η Γραμμή Ψυχοκοινωνικής υποστήριξης 10306 αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα εφαρμογής του μοντέλου της μετασχηματιστικής ηγεσίας πέρα από κάθε προσδοκία!

Σκαλή Θεοδώρα ΕΔΙΠ Ψυχολογίας, MSc, PhD, Α΄ Ψυχιατρική Κλινική ΕΚΠΑ, Αιγινήτειο Νοσοκομείο

Η Θεοδώρα Σκαλή είναι μέλος ΕΔΙΠ Ψυχολογίας, Msc, PhD, της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου, με γνωστικό αντικείμενο «Αναπτυξιακή Ψυχολογία, Αναπτυξιακή Ψυχοπαθολογία και Δυναμική Ομάδας» και Ψυχοθεραπεύτρια, ECP, GCP.

Ασκεί το κλινικό της έργο στην Α΄ Ψυχιατρική Κλινική, στο Κέντρο Κοινοτικής Ψυχικής Υγιεινής Βύρωνα-Καισαριανής, με έμφαση στη Συστημική σκέψη και Ομαδική Ψυχοθεραπεία. Ολοκλήρωσε τις σπουδές της το 1988 στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών και συνέχισε στο ίδιο Πανεπιστήμιο με μεταπτυχιακές και διδακτορικές σπουδές στο Τμήμα Ψυχολογίας. Έχει εκπαιδευτεί στη Γνωσιακή Ψυχοθεραπεία, στη Συστημική Θεραπεία Οικογένειας, στην Ομαδική Συστημική Θεραπεία, στη Δυναμική Ομάδας σε Ψυχιατρικά Πλαίσια, καθώς και στη Systems-Centered Theory-SCT. Το επιστημονικό και κλινικό της έργο αφορά θέματα δυναμικής ομάδας, με ιδιαίτερη έμφαση στο Large Group - τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό (ΗΠΑ, Αγγλία)- θέματα Attachment Theory, καθώς και Διαπολιτισμικής Ψυχολογίας- έχει ασχοληθεί με εφήβους μετανάστες και πρόσφυγες για περισσότερο από 15 χρόνια. Επίσης, έχει ασχοληθεί με θέματα υποστήριξης παιδιών σε ζητήματα πένθους και απώλειας για περισσότερο από μια δεκαετία.

Σε σχέση με αυτές τις επιστημονικές και κλινικές της δραστηριότητες, αρθρογραφεί σε επιστημονικά περιοδικά, διδάσκει σε προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς φοιτητές, εποπτεύει επαγγελματίες ψυχικής υγείας και δίνει ομιλίες και διαλέξεις.

Είναι μέλος επιστημονικών εταιρειών, όπως της ΕΛΨΕ, της ΕΛΕΣΥΘ, της ΕΕΣΣΚΕΨΟ - και μέλος της Συντακτικής Επιτροπής του περιοδικού της «Συστημική Σκέψη & Ψυχοθεραπεία» - καθώς και ιδρυτικό μέλος και Γενικός Γραμματέας του Ελληνικού Δικτύου Ομαδικών Αναλυτών (ΕΔΟΑ).

Οι τελευταίες της επιστημονικές δραστηριότητες απλώνονται σε θέματα leadership και θέματα «τηλε-» υπηρεσιών ψυχικής υγείας και ψυχολογικής υποστήριξης, ούσα μέλος της Επιστημονικής και Συντονιστικής Ομάδας Έργου της Γραμμής Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης 10306 και υπεύθυνη της εποπτείας των επαγγελματιών ψυχικής υγείας που εργάζονται στη Γραμμή.

Σχετικές ομιλίες

Επιδημίες και κοινωνίες του παρελθόντος (Ιστορική θεματική ενότητα) 03:12:39

Ιαν 27, 2021

Επιδημίες και κοινωνίες του παρελθόντος (Ιστορική θεματική ενότητα)

Μάνος Ιωάννης McNeill John R. Χατζηιωάννου Μαρία - Χριστίνα Γαρδίκα Κατερίνα Barona Vilar Josep Lluis Μπαρλαγιάννης Θανάσης Στογιαννίδης Γιάννης Τσιάμης Κωνσταντίνος Μάνδυλα-Κουσουνή Μαρία Πουλάκου - Ρεμπελάκου Έφη

Γλώσσα: Ελληνική, Ελληνική με ταυτόχρονη διερμηνεία

Πανδημία, θεμελιώδη δικαιώματα και δημοκρατία - Η πρόκληση του εμβολιασμού (Νομική θεματική ενότητα) 02:15:46

Ιαν 28, 2021

Πανδημία, θεμελιώδη δικαιώματα και δημοκρατία - Η πρόκληση του εμβολιασμού (Νομική θεματική ενότητα)

Βενιζέλος Ευάγγελος Γεραπετρίτης Γιώργος Σισιλιάνος Λίνος-Αλέξανδρος Πικραμένος Μιχάλης Μήτρου Λίλιαν Ακριβοπούλου Χριστίνα

Γλώσσα: Ελληνική, Ελληνική με ταυτόχρονη διερμηνεία

COVID-19 στην Ελλάδα: εξέλιξη της πανδημίας και απόκριση, διδάγματα για την επόμενη φάση (Ιατρική θεματική ενότητα) 02:07:37

Ιαν 29, 2021

COVID-19 στην Ελλάδα: εξέλιξη της πανδημίας και απόκριση, διδάγματα για την επόμενη φάση (Ιατρική θεματική ενότητα)

Παναγιωτόπουλος Τάκης Τσιόδρας Σωτήρης Γώγος Χαράλαμπος Πεφάνης Άγγελος Μεντής Ανδρέας Λύτρας Θεόδωρος Ακινόσογλου Καρολίνα

Γλώσσα: Ελληνική, Ελληνική με ταυτόχρονη διερμηνεία