Bodossaki Lectures on Demand

Το ελληνικό σύστημα εκπαίδευσης: επίδοση και προκλήσεις

Crowley Denis, Sammelin Charlotte, Μπουντουβής Ανδρέας, Σοφιανοπούλου Χρύσα, Patrinos Harry, Νικολίτσα Δάφνη

9 Οκτωβρίου 2019

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:27:45 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 52
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Το Ίδρυμα Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών (ΙΟΒΕ) και η Παγκόσμια Τράπεζα διοργάνωσαν ημερίδα με θέμα: «Το εκπαιδευτικό σύστημα και η οικονομία: Η δόμηση του ανθρώπινου κεφαλαίου στην Ελλάδα» στις 9 Οκτωβρίου 2019 στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα.

Βασικός στόχος της ημερίδας ήταν η ανάδειξη των προκλήσεων που αντιμετωπίζει το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα ενώ παρουσιάστηκαν παραδείγματα άλλων χωρών και η διεθνής εμπειρία.

Σύμφωνα με τους ομιλητές το εκπαιδευτικό σύστημα αποτελεί κομβικό στοιχείο στην προσπάθεια ανασυγκρότησης της ελληνικής οικονομίας και άμβλυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων.

Ο Πρόεδρος του ΙΟΒΕ, Παναγιώτης Θωμόπουλος, στο χαιρετισμό του αναφέρθηκε στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα και το εκπαιδευτικό σύστημα. «Η ανάλυση της αμφίδρομης σχέσης της εκπαίδευσης και της οικονομίας στην Ελλάδα έχει ιδιαίτερη σημασία ως βάση και για την αναζήτηση επιλογών πολιτικής για την ανάπτυξη της χώρας», τόνισε ο κ. Θωμόπουλος.

Ο Περιφερειακός Διευθυντής για τις χώρες της ΕΕ, της Παγκόσμιας Τράπεζας, Arup Banerji αναφέρθηκε στη σημασία της εκπαίδευσης στον σύγχρονο κόσμο υπογραμμίζοντας ότι το υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης και ανάπτυξης δεξιοτήτων αποτελούν τη βάση για τη δημιουργία καλών θέσεων εργασίας, με υψηλής ειδίκευσης εργαζομένους, την ανάπτυξη της καινοτομίας και την προσαρμογή σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Η Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων, Νίκη Κεραμέως, στην ομιλία της επανέλαβε ότι η εκπαίδευση και η ουσιαστική μεταρρύθμιση του εκπαιδευτικού συστήματος, αποτελούν στρατηγικής σημασίας στόχο της νέας κυβέρνησης. «Έχουμε θέσει έξι βασικούς, έξι στρατηγικούς στόχους που διατρέχουν οριζόντια το κυβερνητικό μας πρόγραμμα για την παιδεία και αποτυπώνουν τις προτεραιότητες της κυβέρνησης για όλες τις βαθμίδες της εκπαίδευσης. Προτεραιότητες βάσει των οποίων επιδιώκουμε μια συνολική επαναπροσέγγιση στην παρεχόμενη εκπαίδευση. Μια συνολική επαναπροσέγγιση για τους νέους μας την εποχή της 4ης και σιγά σιγά της 5ης Βιομηχανικής επανάστασης», σημείωσε η κα Κεραμέως.

Η Υπουργός Παιδείας παρουσίασε αναλυτικά τους στρατηγικούς στόχους της κυβέρνησης:
-- Μεγαλύτερη ελευθερία και μεγαλύτερη αυτονομία για σχολεία και πανεπιστήμια. Αξιοποιούμε τις μεγάλες δυνατότητες των εκπαιδευτικών λειτουργών σε όλες τις βαθμίδες, απελευθερώνουμε τον δυναμισμό τους.
-- Εξωστρέφεια και ουσιαστικότερη διασύνδεση με την αγορά εργασίας.
-- Ίσες ευκαιρίες για όλους. Κύριο μέλημά μας είναι να εξασφαλίσουμε ισότιμη πρόσβαση σε ποιοτικότερη εκπαίδευση για όλους.
-- Έμφαση στις ήπιες και ψηφιακές δεξιότητες.
-- Ενίσχυση των δεικτών κοινωνικού κεφαλαίου, που θα δώσουν ώθηση και στην κοινωνική και την οικονομική ανάπτυξη.
-- Υιοθέτηση πολιτικών βάσει τεκμηρίωσης.

Στην ομιλία του ο Harry Patrinos, Education Practice Manager της Παγκόσμιας Τράπεζας, επικεντρώθηκε στον κομβικό ρόλο της εκπαίδευσης ώστε τα άτομα να επιτύχουν τις υψηλές επιδόσεις που επιθυμούν. Ένας υψηλού επιπέδου εκπαιδευτικός τομέας, τόνισε, θα υποστηρίξει την ανάκαμψη της Ελλάδας και την έξοδο από την οικονομική ύφεση της τελευταίας δεκαετίας. «Πρέπει να συνεργαστούμε για να επενδύσουμε στην εκπαίδευση, ώστε να μπορέσουν οι νέοι να αξιοποιήσουν το δυναμικό τους».

Στην ομιλία του ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθηγητής Νίκος Βέττας, υπογράμμισε τον κρίσιμο ρόλο του εκπαιδευτικού συστήματος για τον μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας και την προσαρμογή της στις νέες συνθήκες και απαιτήσεις. Ο κ. Βέττας αναφέρθηκε στη σημαντική πρόοδο που έχει συντελεστεί σε πολλά πεδία, όπως τη δημοσιονομική εξυγίανση, ωστόσο υπενθύμισε ότι η πρόοδος παραμένει εύθραυστη καθώς πολλά διαρθρωτικά προβλήματα παραμένουν. Ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ αναφερόμενος στο εκπαιδευτικό σύστημα τόνισε την διαχρονικά σημαντική αύξηση του επιπέδου εκπαίδευσης αλλά και τη διαχρονικά μειούμενη κατάταξη ως προς τις επιδόσεις, την χαμηλή σύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή και την εξαιρετικά περιορισμένη αυτονομία των εκπαιδευτικών μονάδων. Τέλος, ο κ. Βέττας αναφέρθηκε στις μεγάλες δημογραφικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει η χώρα και οι οποίες επιβάλλουν τον ριζικό επανασχεδιασμό της εκπαιδευτικής πολιτικής, δίνοντας έμφαση στην αποτελεσματική διασύνδεση του εκπαιδευτικού συστήματος με την οικονομία και την αγορά εργασίας και την μείωση του κεντρικού ελέγχου στη διακυβέρνηση των εκπαιδευτικών μονάδων.

Ο Denis Crowley, Head of Country Analysis Unit, Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παρουσίασε ορισμένα βασικά ευρήματα για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από την Έκθεση Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και της Κατάρτισης στην ΕΕ, καθώς επίσης τις προκλήσεις και ευκαιρίες που παρουσιάζονται. Ο κ. Crowley σημείωσε ότι το επάγγελμα του εκπαιδευτικού στην Ελλάδα παραμένει ελκυστικό, παρά τις επιπτώσεις της κρίσης, ωστόσο υστερεί σημαντικά σε δυνατότητες εξέλιξης και επαγγελματικής ανέλιξης. Σημείωσε ότι οι δαπάνες για την εκπαίδευση είναι από τις χαμηλότερες στην ΕΕ και αφορούν κατά βάση μισθούς, ενώ ανέφερε την αύξηση της εγκατάλειψης της σχολικής εκπαίδευσης ειδικά στις αγροτικές περιοχές. Σημείωσε επίσης, τα προβλήματα στην αγορά εργασίας και τη δυσκολία εύρεσης απασχόλησης ακόμα και υψηλής κατάρτισης εργαζομένων. Τέλος, σχολιάζοντας το δημογραφικό πρόβλημα της Ελλάδας και την μεταναστευτική κρίση κάλεσε τους διαμορφωτές πολιτικής να αναρωτηθούν εάν αποτελεί ευκαιρία για τη χώρα η δυνατότητα επιτυχούς ένταξης στην ελληνική κοινωνία των προσφύγων.

Τη συζήτηση με θέμα "Το ελληνικό σύστημα εκπαίδευσης: επίδοση και προκλήσεις" άνοιξε ο Denis Crowley, Head of Country Analysis Unit στη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής μιλώντας για "Προκλήσεις και ευκαιρίες: ευρήματα για το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα από την Έκθεση Παρακολούθησης της Εκπαίδευσης και της Κατάρτισης στην ΕΕ 2019". Ακολούθησε συζήτηση με την συμμετοχή: Charlotte Sammelin (Πρέσβης, Πρεσβεία Σουηδίας), Ανδρέας Μπουντουβής (Καθηγητής και νεοεκλεγείς Πρύτανης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο), Χρύσα Σοφιανοπούλου (Επίκουρη Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο, π. Εθνική Συντονίστρια PISA), Harry Patrinos (Education Practice Manager, Παγκόσμια Τράπεζα). Τη συζήτηση συντόνισε η Δάφνη Νικολίτσα, Επίκουρη Καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Κρήτης.

Crowley Denis Head of Country Analysis Unit, Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης, Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Ο Denis Crowley είναι απόφοιτος του University College Dublin και του Trinity College Dublin. Έχει εργασθεί στον Δημόσιο τομέα της Ιρλανδίας, και από το 1997 εργάζεται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε θέματα κοινωνικής πολιτικής και, πιο πρόσφατα, σε θέματα εκπαίδευσης και κατάρτισης. Στη Γενική Διεύθυνση Εκπαίδευσης και Πολιτισμού ήταν υπεύθυνος, μέχρι και πρόσφατα, για την αντιμετώπιση ζητημάτων των πολιτών αναφορικά με τα δικαιώματα διασυνοριακών μαθητών. Είναι υπεύθυνος για τις δράσεις Marie Skłodowska-Curie για την κινητικότητα ερευνητών του Ευρωπαϊκού Ινστιτούτου Καινοτομίας και Τεχνολογίας (ΕΙΤ), καθώς και για πολιτικές σχετικά με την καινοτομία στην εκπαίδευση.

Sammelin Charlotte Πρέσβης της Σουηδίας στην Ελλάδα

Η Charlotte Sammelin υπηρετεί από τον Σεπτέμβριο του 2017 ως Πρέσβης της Σουηδίας στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια της θητείας της στο Υπουργείο Εξωτερικών της Σουηδίας, ασχολήθηκε κυρίως με πολιτικά και οικονομικά θέματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπως εξωτερική πολιτική, θέματα γειτονίας και ενταξιακών διαπραγματεύσεων, εμπόριο, εσωτερική αγορά της ΕΕ, καθώς και την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβώνας. Πριν αναλάβει τα καθήκοντα της Πρέσβεως στην Ελλάδα, εργαζόταν στο Υπουργείο Εξωτερικών της Σουηδίας στην Στοκχόλμη από το 2015 έως το 2017. Η Πρέσβης Sammelin εργάσθηκε επίσης για 12 έτη στις Βρυξέλλες σε θέσεις όπως Σύμβουλος της Ομάδας Υποστήριξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Ουκρανία, Σύμβουλος Εξωτερικής Πολιτικής του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου κ. Herman van Rompuy, καθώς επίσης και στη μόνιμη αντιπροσωπεία της Σουηδίας στην ΕΕ. Υπηρέτησε, επίσης, και στη Σουηδική Πρεσβεία στην Μαδρίτη. Πριν την είσοδο της στο Υπουργείο Εξωτερικών της Σουηδίας, υπήρξε σύμβουλος στον ΟOΣΑ στο Παρίσι σε θέματα περιφερειακής ανάπτυξης και γεωργίας. Η Πρέσβης Sammelin είναι κάτοχος Master’s Degree Πολιτικών Επιστημών στο Ευρωπαϊκό και Οικονομικό Δίκαιο από το Πανεπιστήμιο Ludwig Maximilian του Μονάχου.

Μπουντουβής Ανδρέας Πρύτανης, Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο

Ο Ανδρέας Γ. Μπουντουβής είναι Πρύτανης του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου και Καθηγητής στη Σχολή Χημικών Μηχανικών, της οποίας έχει διατελέσει Κοσμήτορας. Είναι Διευθυντής του Κέντρου Πληροφορικής της Σχολής και του Διατμηματικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών "Υπολογιστική Μηχανική" του ΕΜΠ. Είναι πτυχιούχος του ΕΜΠ (1982) και Διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Μινεσότα (1987).

Σοφιανοπούλου Χρύσα Επίκουρη Καθηγήτρια, Χαροκόπειο Πανεπιστήμιο - π. Εθνική Συντονίστρια PISA

Η Χρύσα Σοφιανοπούλου είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Πληροφορικής και Τηλεματικής του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου και επισκέπτρια καθηγήτρια στο Université Cergy-Pontoise στο Παρίσι και στο Université de Mons στο Βέλγιο. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα και το δημοσιευμένο επιστημονικό της έργο εστιάζονται σε θέματα σχετικά με: τα κοινωνικά και πολιτισμικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την επίδοση, την εκπαίδευση και τις Τεχνολογίες Πληροφορίας και Επικοινωνίας, την πρόσβαση στην Κοινωνία της Πληροφορίας και της Γνώσης, τις εκπαιδευτικές πολιτικές και πρακτικές, τη μεθοδολογία της επιστημονικής έρευνας. Διετέλεσε κατά τις περιόδους 2008-2010 και 2013-2019 Εθνικός Διαχειριστής (ΝΡΜ) και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου (ΡGΒ) του προγράμματος ΡΙSΑ.

Patrinos Harry Education Practice Manager, Παγκόσμια Τράπεζα

Ο Harry Patrinos είναι ο επικεφαλής μάνατζερ της Παγκόσμιας Τράπεζας για τον τομέα της εκπαίδευσης στις χώρες της Ευρώπης και της Κεντρικής Ασίας. Διαχειρίστηκε πληθώρα χρηματοδοτικών και ερευνητικών προγραμμάτων, κυρίως σε χώρες της Λατινικής Αμερικής, ενώ εργάστηκε επίσης σε χώρες της Αφρικής, της Ευρώπης, της Μέσης Ανατολής και της Βόρειας Αμερικής. Υπήρξε ένας εκ των βασικών συγγραφέων της έκθεσης «Δια βίου Μάθηση και Διεθνής Οικονομία Γνώσης» (World Bank, 2003).

Νικολίτσα Δάφνη Επίκουρη Καθηγήτρια, Τμήμα Οικονομικών, Πανεπιστήμιο Κρήτης

Η Δάφνη Νικολίτσα είναι Επίκουρη Καθηγήτρια στο Τμήμα Οικονομικών του Πανεπιστημίου Κρήτης. Έχει διατελέσει Οικονομικός Εμπειρογνώμων στη Διεύθυνση Οικονομικών Μελετών της Τράπεζας της Ελλάδος. Έχει εργαστεί σε ερευνητικές θέσεις (Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, Μονάδα Έρευνας και Ανάλυσης του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων και στο χρηματοπιστωτικό τομέα (Tudor Proprietary Trading, στην Εμπορική Τράπεζα). Η έρευνα της εστιάζεται στα οικονομικά της εργασίας και στη βιομηχανική οργάνωση.

Σχετικές ομιλίες