Bodossaki Lectures on Demand

Λογοτεχνικές αποτυπώσεις του πολέμου και της Aντίστασης

Παπαθεοδώρου Γιάννης

3 Απριλίου 2015

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 119:49 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2171
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) σε συνεργασία με  το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) διοργανώνουν ένα κύκλο σεμιναρίων για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο στην Ελλάδα: Πόλεμος – Γερμανική Κατοχή – Εθνική Αντίσταση (1940 – 1944), που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης. Στα δέκα σεμινάρια του κύκλου θα επιχειρηθούν κριτικές προσεγγίσεις και αποτιμήσεις των πλέον κρίσιμων γεγονότων της περιόδου, με εισηγήσεις επιστημόνων, καθηγητών πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους και εξειδίκευσης. Στο σεμινάριο θα διδάξουν οι: Οντέτ Βαρών-ΒασάρΠολυμέρης ΒόγληςΒαγγέλης ΚαραμανωλάκηςΓιώργος Κουκουλές, Χρήστος Λούκος, Ηλίας Νικολακόπουλος, Ιωάννα Παπαθανασίου, Γιάννης ΠαπαθεοδώρουΠροκόπης ΠαπαστράτηςΤάσος Σακελλαρόπουλος και Χάγκεν Φλάισερ.
 
  
ΕΚΤΟ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ: Λογοτεχνικές αποτυπώσεις του πολέμου και της Aντίστασης
 
ΟΜΙΛΗΤΗΣ: Γιάννης Παπαθεοδώρου, Επίκ. Καθηγητής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Η ανακοίνωση αυτή έχει ως κύριο σκοπό να παρουσιάσει τις αναπαραστάσεις του πολέμου στη λογοτεχνία, με έμφαση στα συγχρονικά τεκμήρια της δεκαετίας του 1940-1950. Επιχειρώντας να αναδείξω το πνευματικό κλίμα της λογιοσύνης στα χρόνια αυτά, χρησιμοποιώ λογοτεχνικά κείμενα αλλά και αυτοβιογραφικές μαρτυρίες που ανασυνθέτουν την «ελευθερία της σκλαβιάς». Η γραμματολογική περιδιάβαση έχει τους εξής άξονες :
 
1.      Μετά το «αλβανικό μέτωπο» : η θέληση για ζωή
2.      Τα νέα φιλολογικά σαλόνια και τα προφορικά περιβάλλοντα.
3.      Η λογοτεχνική παραγωγή στα χρόνια της λογοκρισίας.
4.      Τα ιδεολογικά στρατόπεδα και η «παραταξιακή» λογοτεχνία.
5.      Η αναζήτηση μιας νέας «δημόσιας σφαίρας».
6.      Ανάμεσα στα λογοτεχνικά είδη : σάτιρα και πολιτική
7.      Αντίσταση και νεανική κουλτούρα
8.      Ο σκληρός Δεκέμβρης του ’44.
9.      Μετά τον πόλεμο


Παπαθεοδώρου Γιάννης Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας, Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Ο Γιάννης Παπαθεοδώρου είναι Αναπληρωτής Καθηγητής Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Έχει, επίσης, διδάξει νεοελληνική λογοτεχνία στο Τμήμα ΙΑΚΑ του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας (2001-2006). Το 2001 υποστήριξε τη διδακτορική του διατριβή στο Τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών με θέμα τη σχέση αφήγησης και ιδεολογίας στις "Ακυβέρνητες Πολιτείες" του Στρατή Τσίρκα. Η μεταδιδακτορική του έρευνα, με υποτροφία του ΙΚΥ, αφορούσε την καβαφική κριτική. Έχει συνεργαστεί σε ερευνητικά προγράμματα του ΕΙΕ, του ΕΚΚΕ, του ΕΚΕΒΙ, του Πανεπιστημίου της Κρήτης, του ΕΛΙΑ, καθώς και των ΑΣΚΙ. Η επιστημονική του αρθρογραφία, εκτός από το έργο του Στρατή Τσίρκα, αφορά το έργο νεοελλήνων λογοτεχνών του 19ου και του 20ού αιώνα (Σούτσος, Καλλιγάς, Βικέλας, Βαλαωρίτης, Ροΐδης, Καβάφης, Σεφέρης, Θεοτοκάς, Κοτζιάς, Μπακόλας, Καραγάτσης), καθώς και ζητήματα της νεοελληνικής κριτικής. Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί στα περιοδικά "Νέα Εστία", "Μνήμων", "Αρχειοτάξιο", "Ο Πολίτης", "Εντευκτήριο", "Ποίηση", "Πορφύρας", σε συλλογικούς τόμους και επιστημονικές επετηρίδες. Είναι μέλος των ΑΣΚΙ, της ΕΜΝΕ Μνήμων και του περιοδικού Ηistorein. Έχει δημοσιεύσει άρθρα και επιφυλλίδες στην "Ελευθεροτυπία", στα "Νέα", στην "Αυγή", στην "Καθημερινή" και στο "Βήμα". Έχει γράψει το βιβλίο "Ρομαντικά πεπρωμένα" (Βιβλιόραμα, 2009).

Ενδεικτική βιβλιογραφία :
Αγγέλα Καστρινάκη, Η λογοτεχνία στην ταραγμένη δεκαετία, 1940-1950, Πόλις, Αθήνα, 2005. 
Αλέξανδρου Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στους δύστηνους καιρούς (1940-1944), Καστανιώτη Αθήνα, 2003
Αλέξανδρος Αργυρίου, Ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας και η πρόσληψή της στα χρόνια του ετεροκαθορισμένου εμφυλίου πολέμου, Καστανιώτη Αθήνα, 2004.
Οδυσσέας Ελύτης, Ανοιχτά Χαρτιά, Ίκαρος, Αθήνα, 1987.
Τάκης Μπενάς, Της κατοχής. Μνήμες μικρές σαν χρέος, Θεμέλιο, 1990. 
Γιώργος Σεφέρης, Δοκιμές Α΄, Ίκαρος, Αθήνα, 1984. 
 
Προτεινόμενα αναγνώσματα :
 
Σωτήρης Πατατζής, Ματωμένα χρόνια, Εστία, Αθήνα, 1999. 
Γιώργος Σεφέρης, «Τελευταίος Σταθμός»  
Primo Levi, Εάν αυτό είναι ο άνθρωπος, μτφρ. Χαρά Σαρλικιώτη, Άγρα, Αθήνα, 1997. 

Σχετικές ομιλίες