Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Η βυζαντινή δικαϊκή παράδοση στην Ελλάδα του 19ου αιώνα

Τρωιάνος Σπύρος Ν.

10 Ιουλίου 2011

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 00:21:53 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2222
Ομιλητές
Τρωιάνος Σπύρος Ν.

Γλώσσα
Ελληνική

Ημερομηνία
10/07/2011

Διάρκεια
00:21:53

Εκδήλωση
Διεθνές Συμπόσιο: "Το Βυζάντιο στην Ιστορική Συνέχεια"

Χώρος
Συνεδριακό Κέντρο Δελφών

Διοργάνωση
Ευρωπαϊκό Πολιτιστικό Κέντρο Δελφών

Κατηγορία
Ιστορία, Νομική

Ετικέτες
Βυζάντιο, βυζαντινό δίκαιο

Ένα από τα κύρια μελήματα των επαναστατημένων Ελλήνων το 1821 υπήρξε η δημιουργία μιας έννομης τάξης στις απελευθερωμένες από τον τουρκικό ζυγό περιοχές. Οι σχετικές διατάξεις των συνταγματικών κειμένων που καταρτίστηκαν από τις τοπικές ή Εθνικές Συνελεύσεις προέβλεπαν, με διαφορετική κατά περίπτωση διατύπωση, γενική εφαρμογή του βυζαντινού δικαίου, εκτός από τις εμπορικές σχέσεις, όπου θα ίσχυε ο γαλλικός εμπορικός κώδικας που είχε ήδη επικρατήσει στην πρακτική. Η σε βάρος των τοπικών εθίμων προτίμηση στο βυζαντινό δίκαιο, ως προς την οποία οι πιστοί του Διαφωτισμού εκδήλωναν έντονη αντίδραση, οφειλόταν σε εθνικοσυναισθηματικούς αλλά και δικαιοπολιτικούς λόγους. Το εφαρμοστέο βυζαντινό δίκαιο συγκεκριμενοποιήθηκε μόλις επί Καποδίστρια με ρητή εισαγωγή της προσιτής σε έντυπη μορφή Εξαβίβλου του Αρμενοπούλου. Μετά την εγκαθίδρυση της βασιλείας, το αρμόδιο για τον τομέα της δικαιοσύνης μέλος του Συμβουλίου της Αντιβασιλείας, νομομαθής Georg Ludwig von Maurer, ναι μεν επετέλεσε τεράστιο νομοθετικό έργο με την εκπόνηση τεσσάρων βασικών κωδίκων, λόγω όμως της ανάκλησής του δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει την προεργασία για τη σύνταξη αστικού κώδικα. Έτσι, ύστερα από εγκατάλειψη διαφόρων σκέψεων για την αυτούσια εισαγωγή ξένου αστικού κώδικα, ειδικότερα του γαλλικού, με το διάταγμα της 23ης Φεβρουαρίου 1835 περιβλήθηκαν με ισχύ νόμου οι αστικές διατάξεις της Εξαβίβλου, χωρίς να αποκλεισθεί η υπό προϋποθέσεις εφαρμογή των εθίμων. Ως προς την ερμηνεία του διατάγματος η επιστήμη και η νομολογία ταλαντεύονταν στα μέσα του 19ου αιώνα ανάμεσα είτε στην αποδοχή του αστικού δικαίου των Βασιλικών μέσω της Εξαβίβλου είτε στην αναδρομή στις απώτερες πηγές του, μάλιστα του ιουστινιάνειου Πανδέκτη. Τελικώς επικράτησε η δεύτερη τάση λόγω της καλλιέργειας του «δικαίου των Πανδεκτών» (Pandektenrecht) στα ξένα πανεπιστήμια και της εξοικείωσης με αυτό όσων νέων Ελλήνων νομικών είχαν εκεί κάνει τις σπουδές τους.

Τρωιάνος Σπύρος Ν. Ομότιμος Καθηγητής Νομικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Ο Σπύρος Ν. Τρωιάνος γεννήθηκε στην Αθήνα (1933) και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1951-1956) και στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου του Μονάχου (1960-1965). Δίδαξε στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ως εντεταλμένος υφηγητής, έκτακτος καθηγητής και τακτικός καθηγητής Εκκλησιαστικό Δίκαιο και Ιστορία Δικαίου (1971-2000). Ιστορία του βυζαντινού δικαίου εξακολουθεί να διδάσκει και ως ομότιμος καθηγητής. Το 1959 διορίστηκε δικηγόρος Αθηνών και άσκησε το λειτούργημα αυτό μέχρι το 1995, οπότε παραιτήθηκε. Έχει ερευνητικό έργο στο εξωτερικό (Frankfurt am Main) ως μέλος της ομάδας για την κριτική επανέκδοση των πηγών του βυζαντινού δικαίου (1976-2005), καθώς και στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου της Βιέννης για την επεξεργασία των καταλοίπων του Josef von Zhishman. Διετέλεσε ερευνητής στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Ελληνικού Δικαίου της Ακαδημίας Αθηνών (1966-1976), Γενικός διευθυντής του Υπουργείου Παιδείας (1978-1982), Πρόεδρος του Ιονίου Πανεπιστημίου (1993-1998) και Κοσμήτορας της Νομικής Σχολής (1994-2000). Aπό το 1988 είναι στέλεχος της Επιτροπής Ερευνών του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι επίτιμος διδάκτωρ του Πανεπιστημίου της Βιέννης (1999). Έχει μετάσχει σε περισσότερα από 100 διεθνή συνέδρια με εισηγήσεις ή ανακοινώσεις και είναι συγγραφέας μεγάλου αριθμού βιβλίων και μελετών σε ελληνική, γερμανική και γαλλική γλώσσα.

Σχετικές ομιλίες