Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Το “έντεχνο” και το “λόγιο” - Μια "Όρολογιακή" βόμβα στα θεμέλια του Ελληνικού συλλογικού καλλιτεχνικού αισθητηρίου

Μαλιάρας Νίκος

23 Μαΐου 2013

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 24:07 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1287
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Οι λέξεις, πέραν του πρωτογενούς και αυτονόητου όρου της ύπαρξης και της χρήσης τους, που είναι η ευθύγραµµη σύνδεση µε µια ή περισσότερες σηµασίες, φέρουν κατά κανόνα µαζί τους και φορτίσεις, που µπορούν να είναι και παράλληλες αλλά και αντίθετες προς την σηµασία τους. Στην ελληνική γλώσσα της σύγχρονης εποχής, οι σηµασίες και οι φορτίσεις συχνά δεν συµπίπτουν, ενώ οι δεύτερες υπερισχύουν των πρώτων, ενίοτε σε σηµείο 

αλλοίωσης. Οι ιστορικές συνθήκες εξέλιξης του νεοελληνικού πολιτισµού, που διαµόρφωσαν µεταξύ άλλων και τις φορτίσεις των λέξεων και των όρων, έπαιξαν και στο πεδίο της µουσικής τον πολύ σηµαντικό ρόλο τους. Η Ελληνική µουσικολογία, µια νέα επιστήµη, καθυστέρησε και καθυστερεί ακόµη να δηµιουργήσει και να κατοχυρώσει το λεξιλογικό επιστηµονικό της οπλοστάσιο, µε αποτέλεσµα να σπεύδει εκ των υστέρων, συνήθως µάταια, να ξανακερδίσει τις σηµασίες για τις λέξεις που δικαιωµατικά θα της ανήκαν. Το πράγµα θα είχε το περιορισµένο ενδιαφέρον του µέσα στα στεγανά της επιστηµονικής έρευνας αν δεν προεκτεινόταν και στην κοινωνία και αν δεν δηµιουργούσε µια σύγχυση όχι µόνο για τις σηµασίες των όρων, αλλά ακόµη και για την ίδια τη διάκριση των µουσικών ειδών που απασχολούν και ενδιαφέρουν το ευρύτερο καλλιτεχνικό αισθητήριο της Ελληνικής κοινωνίας 

και της Ελληνικής παιδείας. Η εισήγηση αυτή επιχειρεί να επισηµάνει ακροθιγώς τις συνέπειες και τις προεκτάσεις του φαινοµένου και να ωθήσει το θέµα προς το επίκεντρο µιας ευρύτερης συζήτησης στη σύγχρονη «υπό κρίσιν» Ελλάδα. 

(Η βιντεοσκόπηση της συγκεκριμένης ομιλίας παραχωρήθηκε στο Blod από το αρχείο της Μεγάλης Μουσικής Βιβλιοθήκης «Λίλιαν Βουδούρη»)

Μαλιάρας Νίκος Μουσικολόγος - Καθηγητής Ιστορικής Μουσικολογίας - Διευθυντής Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, ΕΚΠΑ

Ο Νίκος Μαλιάρας γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Εθνικό Ωδείο και Πανεπιστήμιο του Μονάχου, από το οποίο αναγορεύθηκε διδάκτωρ το 1990. Είναι Καθηγητής Ιστορικής Μουσικολογίας και Διευθυντής του Εργαστηρίου Ελληνικής Μουσικής στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών.Τα ερευνητικά διαφέροντά του επικεντρώνονται στην μελέτη της Ιστορίας και της εργογραφίας της Νεοελληνικής Έντεχνης μουσικής, στην ιστορική και αναλυτική μελέτη της μουσικής του Μανώλη Καλομοίρη και άλλων εκπροσώπων της Εθνικής Σχολής, καθώς και τις συνάφειες της Ελληνικής μουσικής με την Ευρωπαϊκή, από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα. Έχει επίσης ασχοληθεί με τη μελέτη των Βυζαντινών μουσικών οργάνων, μέσα από τις ιστορικές, φιλολογικές, αρχαιολογικές και εικονογραφικές πηγές. Έχει μελετήσει, επίσης, ιδιαίτερα το έργο των Μπαχ, Μπετόβεν, Μπραμς, Σοπέν, Μέντελσον, Ρ. Στράους και Στραβίνσκυ. Ο Νίκος Μαλιάρας έχει ιδρύσει το 1998 και διευθύνει τη Μικτή Χορωδία του Τμήματος Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών, που έχει ασχοληθεί με έργα Ελλήνων συνθετών και έχει ερμηνεύσει σημαντικά έργα του κλασικού ρεπερτορίου. Το 2019 ίδρυσε την Ακαδημαϊκή Χορωδία Νέων Αθηνών (ΑΧΝΑ), που αποτελείται κυρίως από φοιτητές και αποφοίτους Μουσικολογίας και συνεχίζει τη δραστηριότητα της Χορωδίας του Πανεπιστημίου, με την οποία έχει στενή συνεργασία. Επίσης, ο Νίκος Μαλιάρας ίδρυσε (1989) και διευθύνει την Παιδική Χορωδία «Μανώλης Καλομοίρης», η οποία είχε 15ετή συνεργασία με την Εθνική Λυρική Σκηνή και σχεδόν με όλες της ελληνικές επαγγελματικές ορχήστρες και χορωδίες. Το 2016 ίδρυσε σε συνεργασία με τον αρχιμουσικό Β. Φιδετζή την Φιλαρμόνια Ορχήστρα Αθηνών. Στη διάρκεια της αυτής ης δραστηριότητας έχει επιμεληθεί μουσικολογικά την έκδοση πολλών συμφωνικών και οπερατικών έργων Ελλήνων συνθετών.

Σχετικές ομιλίες