Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Παραλλαγή, Αλληλουχία, Επαλληλία. Διάρκεια και Mετασχηματισμός στην αρχιτεκτονική

Latina Vincenzo, Γιακουμακάτος Ανδρέας

24 Ιανουαρίου 2014

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 63:30 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1430
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /
Ομιλητές
Latina Vincenzo
Γιακουμακάτος Ανδρέας

Γλώσσα
Ιταλική (με ταυτόχρονη ελληνική μετάφραση), Ελληνική

Ημερομηνία
24/01/2014

Διάρκεια
63:30

Εκδήλωση
Κοσμοπολιτισμός και ενδοσκόπηση. Σύγχρονοι Ιταλοί αρχιτέκτονες στην Αθήνα

Χώρος
Μουσείο Μπενάκη (Κτήριο οδού Πειραιώς)

Διοργάνωση
Ελληνικό Ινστιτούτο Αρχιτεκτονικής
Μουσείο Μπενάκη

Κατηγορία
Αρχιτεκτονική

Ετικέτες
Ιταλία, Συρακούσσες, Σικελία, Ορτυγία, ιστορική πόλη, νέες αρχιτεκτονικές δομές

Ο Vincenzo Latina είναι Σικελός αρχιτέκτονας ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένος στο πρόβλημα της ένταξης νέων αρχιτεκτονικών δομών στο αστικό τοπίο των ιστορικών πόλεων, καθώς και στη δημιουργία δομών με έντονο τοπικό και μεσογειακό χαρακτήρα, που προσεγγίζει όμως με κριτική διάθεση χωρίς επιδεικτικές ή τετριμμένες αναφορές. Η πρωτότυπη αντίληψή του για την ανάκτηση των αρχαίων στοιχείων στο πλαίσιο μιας απελευθερωμένης σύγχρονης διάστασης τον καθιστούν ιδιαίτερα ενδιαφέροντα στο ελληνικό κοινό. 

Πολύ συχνά στην αρχιτεκτονική επιχειρούνται εύκολοι προσδιορισμοί, που προέρχονται από περιοριστικές και άμεσες αντινομίες, όπως ανανέωση-συντήρηση, οι οποίες ενισχύουν αντιθέσεις που τις περισσότερες φορές προκαλούνται από μια αναγωγική μεταγραφή κάποιων ερμηνευτικών μοντέλων. 

Η διάλεξη του Vincenzo Latina λαμβάνει υπόψη έννοιες για μερικούς «ασυμβίβαστες» μεταξύ τους, για να τις οδηγήσει στο εσωτερικό της αρχιτεκτονικής πειθαρχίας. Θα επιχειρηθεί η διατύπωση και η ανάλυση κάποιων διαδικασιών που επέφεραν αλλαγές στα ιταλικά ιστορικά κέντρα, ιδιαίτερα στο ιστορικό κέντρο των Συρακουσών της Σικελίας: πόλη αρχαϊκής ελληνικής προέλευσης, διακρίνεται για τις εξαιρετικές αρχιτεκτονικές μαρτυρίες της. Ο ομιλήτής ασχολείται με τη «Συντήρηση και Ανανέωση στην Αρχιτεκτονική» ως αποτέλεσμα Παραλλαγής, Αλληλουχίας, Επαλληλίας.

Στο πλαίσιο των σύνθετων και ταχέων αλλαγών του σύγχρονου ιταλικού και διεθνούς αρχιτεκτονικού περιβάλλοντος –από την αρχιτεκτονική των Αρχιστάρ στην αρχιτεκτονική της ευθύνης– αναπτύσονται κάποιες κριτικές σκέψεις για ορισμένες θεωρητικές κατευθύνσεις που αναπτύχθηκαν με ένταση την τελευταία δεκαετία.
 

Η διάλεξη εμβαθύνει ιδιαιτέρως σε κάποιους πειραματισμούς στο πλαίσιο της σύγχρονης αρχιτεκτονικής που υλοποιήθηκαν στο κέντρο της αρχαίας πόλης της νήσου Ορτυγίας στις Συρακούσες.

Latina Vincenzo Αρχιτέκτονας

Ο Vincenzo Latina γεννήθηκε στη Floridia των Συρακουσών το 1964. Το 1989 αποφοιτά από την αρχιτεκτονική σχολή IUAV της Βενετίας, συνεργάζεται για μικρό διάστημα με τον Francesco Venezia και από το 1992 εργάζεται ως αρχιτέκτων. Από το 2001 είναι λέκτωρ αρχιτεκτονικών και πολεοδομικών συνθέσεων στην αρχιτεκτονική σχολή του Πανεπιστημίου της Κατάνιας με έδρα τις Συρακούσες, όπου και εργάζεται ως αρχιτέκτων. Ενδιαφέρεται ιδιαιτέρως για τον σχεδιασμό αρχιτεκτονικών επεμβάσεων με στόχο την πολεοδομική αναζωογόνηση ιστορικών αστικών περιοχών με αρχαιολογική σημασία.

Έχει συμμετάσχει σε εθνικούς και διεθνείς αρχιτεκτονικούς διαγωνισμούς και έχει αποσπάσει σημαντικά βραβεία. Το 2003 κερδίζει τα βραβεία «Il Principe e l'Architetto» και «Premio Internazionale Architetture di Pietra 2003». Είναι φιναλίστ του βραβείου Medaglia d'Oro della Triennale di Milano και του Premio Nazionale Accademia di S. Luca 2004. Την ίδια χρονιά κερδίζει το Premio Internazionale alla Committenza di Architettura Dedalo‐ Minosse, για αρχιτέκτονες κάτω των 40 ετών.

Το 2006 κερδίζει ex‐æquo το Premio Gubbio 2006 της Εθνικής Ένωσης Ιστορικών‐ Καλλιτεχνικών Κέντρων. Επιλέγεται για τo Βραβείo Mies van der Rohe 2007 και για το Premio Piranesi. Το 2008 κερδίζει τα βραβεία «Premio Innovazione e Qualità Urbana», «Rimini Fiere EuroP.A.» και το «Premio G.B. Vaccarini». Το 2009 κερδίζει τον διαγωνισμό για τον λιμενικό σταθμό επιβατών των Συρακουσών.

Το 2010 κερδίζει το πρώτο βραβείο στον διεθνή διαγωνισμό «Καλλιτεχνική‐Αρχιτεκτονική μελέτη νέας λειτουργίας δύο γερανών στο λιμάνι του Παλέρμου».

Το 2011 επιλέγεται στον διεθνή διαγωνισμό «Πρόγραμμα Λιμένων και Σταθμών» της πόλης της Μεσσήνης. Το 2012 αποσπά την «Medaglia d'Oro all'Architettura Italiana 2012» στην Τριεναλε του Μιλάνου. Το 2012 καλείται να συμμετάσχει στην 1η και 2η φάση του βραβείου Mies van der Rohe για την έκδοση του Βραβείου 2013. Το 2013 αποσπά το διεθνές βραβείο για Αρχιτεκτονική από Πέτρα «ARCH.&STONE' 13».

Έχει δώσει σειρά διαλέξεων σε πολλές σχολές αρχιτεκτονικής. Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε διάφορες εκθέσεις στην Ιταλία και στο εξωτερικό, ενώ εκτέθηκε στη 12η και τη 13η Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας.

Γιακουμακάτος Ανδρέας Αρχιτέκτων - Καθηγητής ΑΣΚΤ

Ο Ανδρέας Γιακουμακάτος είναι καθηγητής Ιστορίας, κριτικής ανάλυσης και θεωρίας της αρχιτεκτονικής στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, μετά από 30 χρόνια διδασκαλίας στις σχολές αρχιτεκτόνων της Φλωρεντίας και της Θεσσαλονίκης. Υπήρξε ιδρυτής (1990) και πρώτος συντονιστής του ελληνικού Docomomo, ιδρυτικό μέλος και διευθυντής του Ελληνικού Ινστιτούτου Αρχιτεκτονικής, καθώς και επίτροπος της Ελλάδας στην Μπιενάλε αρχιτεκτονικής της Βενετίας. Υπήρξε, επίσης, συνεργάτης, από το 1982, των επιθεωρήσεων «Αρχιτεκτονικά Θέματα» και «Θέματα Χώρου + Τεχνών», ενώ, από το 1987, γράφει στην εφημερίδα «Το Βήμα» για ζητήματα αρχιτεκτονικής και πολιτισμού.

Γεννήθηκε στον Πειραιά το 1955. Σπούδασε μουσική στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών και στην Κρατική Ακαδημία «Luigi Cherubini» της Φλωρεντίας. Φοίτησε στις αρχιτεκτονικές σχολές της Φλωρεντίας και της Βενετίας (προπτυχιακά και μεταπτυχιακά), με υποτροφίες του Ιδρύματος Ωνάση και του ιταλικού Υπουργείου Εξωτερικών. Εκπόνησε τη διδακτορική του διατριβή στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του ΑΠΘ.

Το 1986 υπήρξε σύμβουλος της Μελίνας Μερκούρη για την πραγματοποίηση της Φλωρεντίας Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Το 1993 επιμελήθηκε την έκθεση Δημήτρη Μητρόπουλου στο Θεατρικό Μουσείο της Σκάλας του Μιλάνου. Το 1996 υπήρξε επίτροπος της Ελλάδας στη Διεθνή Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής της Βενετίας (μονογραφική έκθεση Κυριάκου Κρόκου). Έχει επιμεληθεί πολλές εκθέσεις, καθώς και τους σχετικούς καταλόγους, όπως «Neues Bauen International-Διεθνής Νέα Αρχιτεκτονική 1927/2002» (ΚΑΜ/ΜΜΣΤ), «Αναφορά στον Κουλέρμο. Εκδοχές της νεωτερικότητας στην ελληνική αρχιτεκτονική 1955-1971» (Μουσείο Μπενάκη), «Αρχιτεκτονική και βιοκλιματικός σχεδιασμός» (Ινστιτούτο Goethe Αθήνας), «Αρχιτεκτονική και χώροι λατρείας» (Ινστιτούτο Goethe Αθήνας), «Αρχιτεκτονικά Θέματα 40 χρόνια» (Τελλόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Θεσσαλονίκης/Μουσείο Μπενάκη), «Bruno Taut. Ο δάσκαλος του χρώματος στην αρχιτεκτονική του Βερολίνου» (Ινστιτούτο Γκαίτε Αθήνας). Το 2006 οργάνωσε και παρουσίασε τη μεγάλη έκθεση «Η αρχιτεκτονική των δύο Γερμανιών 1949-1989» στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, ενώ το 2008 οργάνωσε ετήσια σειρά διαλέξεων στο πλαίσιο του Megaron Plus.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 ίδρυσε στη Φλωρεντία και διηύθυνε τον εκδοτικό οίκο Aletheia, δημοσιεύοντας κυρίως βιβλία σχετικά με τη νεοελληνική λογοτεχνία, τέχνη και πολιτισμό. Στο πλαίσιο αυτό είναι μέλος της ιταλικής Associazione Nazionale di Studi Neogreci (πρόεδρος Mario Vitti).

Έχει συνεργαστεί με τη μεγάλη Enciclopedia Italiana Treccani για θέματα αρχιτεκτονικής και τέχνης. Το βιβλίο του Στοιχεία για τη νεότερη ελληνική αρχιτεκτονική. Πάτροκλος Καραντινός, δημοσιεύτηκε το 2004 από το Μορφωτικό Ίδρυμα της Εθνικής Τραπέζης. Έχουν επίσης δημοσιευτεί βιβλία του από τις εκδόσεις Modulo (L'architettura delle scuole e il razionalismo in Grecia, 1985) και Νεφέλη (Ιστορία της ελληνικής αρχιτεκτονικής. 20ός αιώνας, 32009, και Η αρχιτεκτονική και η κριτική, 2009). Επιμελείται επίσης τη σειρά αρχιτεκτονικής των εκδόσεων Libro. Για τη μετάφραση του βιβλίου του Salvatore Settis Το μέλλον του κλασικού, του απονεμήθηκε το 2008 το βραβείο μετάφρασης του Υπουργείου Εξωτερικών της Ιταλίας.

Το 2006 ο Πρόεδρος της Ιταλικής Δημοκρατίας του απένειμε τον τίτλο του Ιππότη της Ιταλικής Δημοκρατίας για τη συνολική προσφορά του στον χώρο της παιδείας και του πολιτισμού. Το 2007 ανέπτυξε ερευνητική δραστηριότητα στο Βερολίνο, χάρη σε υποτροφία του Γερμανικού Κράτους. Το 2008 δίδαξε, ως επισκέπτης καθηγητής, στο διδακτορικό πρόγραμμα της Σχολής Αρχιτεκτόνων της Βαρκελώνης (ETSAB). Το 2010 προσκλήθηκε για δύο μήνες ως επισκέπτης καθηγητής στο Tokyo University of the Arts.

Τα επιστημονικά του ενδιαφέροντα και τα πολυάριθμα κείμενά του εμβαθύνουν σε ζητήματα αρχιτεκτονικής και πόλης της «μοντέρνας εποχής», δηλαδή από την Αναγέννηση ως τις μέρες μας, καθώς και στην ιστοριογραφία της νεότερης και σύγχρονης ελληνικής αρχιτεκτονικής. Σήμερα είναι τακτικό μέλος του Κεντρικού Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού.

Σχετικές ομιλίες