Bodossaki Lectures on Demand

Ιστορία και Λογοτεχνία. Μια σχέση αμφίθυμη και συμπληρωματική - Εισαγωγική Συνάντηση

Καραμανωλάκης Βαγγέλης, Κοπιδάκης Μιχάλης Ζ., Τροχόπουλος Γιάννης

24 Ιανουαρίου 2019

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:17:10 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 77

Στο πλαίσιο της διοργάνωσης Αθήνα 2018 Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου του δήμου Αθηναίων, μια διεθνή διάκριση που έλαβε ο δήμος από την UNESCO, το ΚΙΚΠΕ οργανώνει μια σειρά επιμορφωτικών διαλέξεων με θέμα Ιστορία και Λογοτεχνία. Μια σχέση αμφίθυμη και συμπληρωματική. Η ιστοριογραφία εμπνέεται από ένα «ευγενές όνειρο» να εξιστορήσει με αντικειμενικότητα τα γεγονότα όπως ακριβώς συνέβησαν και να τα ερμηνεύσει. Η λογοτεχνία ενδιαφέρεται πρωτίστως να υψώσει στη σφαίρα του μύθου (ή και να απομυθοποιήσει) το ιστορικό γεγονός και να εξάρει τις ηθικές δυνάμεις που το στήριξαν. Σκοπός λοιπόν της Ιστορίας είναι το αληθεύεσθαι, ενώ της λογοτεχνίας η συγκίνηση και ο αναστοχασμός.

Το πρόγραμμα του ΚΙΚΠΕ περιλαμβάνει έξι εκδηλώσεις που κάθε μία θα περιλαμβάνει δύο εισηγήσεις: μία ιστορική και μία φιλολογική. Εισηγητές θα είναι ιστορικοί και φιλόλογοι από πανεπιστημιακά ιδρύματα και ερευνητικά κέντρα της χώρας. Οι ιστορικοί θα παρουσιάσουν σημαντικές στιγμές της νεοελληνικής ιστορίας και οι φιλόλογοι εμβληματικά λογοτεχνικά έργα της εποχής.

Ιστορία και Λογοτεχνία. Μια σχέση αμφίθυμη και συμπληρωματική - Εισαγωγική Συνάντηση

Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Επ. καθηγητής της Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Μεταξύ αφήγησης και αναπαράστασης. Ποιος δικαιούται να μιλά για το παρελθόν;

Με επίκεντρο λογοτεχνικά έργα που επηρέασαν καθοριστικά την ιστορική συνείδηση της ελληνικής μεταπολεμικής κοινωνίας, τίθενται μια σειρά από ζητήματα αναφορικά με την σχέση ιστορίας και λογοτεχνίας, τη σχέση ιστορικής αφήγησης και λογοτεχνικής αναπαράστασης, τον συνεχή διάλογο ανάμεσα στις διαφορές πειθαρχίες και μορφές λόγου που συνομιλούν με το παρελθόν.

Μ. Ζ. Κοπιδάκης, Ομότιμος καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών
Ω ξειν΄αγγέλειν. Τα επιγράμματα για τη Μάχη των Θερμοπυλών

Τα τρία επιγράμματα του Σιμωνίδη για τη μάχη των Θερμοπυλών δικαιώνουν την άποψη του Αριστοτέλη ότι η Ιστορία ασχολείται με τα καθέκαστα, ενώ η ποίηση προσπαθεί να συλλάβει τα «καθ΄όλου», τις γενικές αρχές και αιτίες.

Καραμανωλάκης Βαγγέλης Ιστορικός - Επίκουρος Καθηγητής ΕΚΠΑ
O Βαγγέλης Καραμανωλάκης είναι επίκουρος καθηγητής Θεωρίας και Ιστορίας της Ιστοριογραφίας στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας (ΕΚΠΑ) και Πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ιστορικού Αρχείου του ΕΚΠΑ. Έχει εργαστεί χρόνια ως επιστημονικός συνεργάτης των Αρχείων Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (Α.Σ.Κ.Ι.) και είναι γενικός γραμματέας του Διοικητικού τους Συμβουλίου. Έχει διδάξει στα Τμήματα Ιστορίας και Αρχαιολογίας των Πανεπιστημίων Αθήνας και Κρήτης και στο Π.Μ.Σ. του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστημίου. Έχει επιμεληθεί τόμους αναφορικά με τη στρατιωτική δικτατορία (1967-1974), την μνήμη της κοινότητας, την ελληνική νεολαία στον 20ό αιώνα, τις σχέσεις ελληνικής και γαλλικής ιστοριογραφίας κ.ά., ενώ έχει δημοσιεύσει άρθρα στην ελληνική και αγγλική γλώσσα για την ιστορία της ιστοριογραφίας, τη θεωρία της ιστορίας, την ιστορία της ανώτατης εκπαίδευσης κ.ά.. Βιβλία: H συγκρότηση της ιστορικής επιστήμης και η διδασκαλία της Iστορίας στο Πανεπιστήμιο Aθηνών (1837-1932), Αθήνα 2006 και Κώστας Γαβρόγλου, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Χάιδω Μπάρκουλα, Το Πανεπιστήμιο Αθηνών και η ιστορία του 1837-1937, Ηράκλειο, 2014.
Κοπιδάκης Μιχάλης Ζ. Ομότιμος Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ

Ο Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και της Χαϊδελβέργης. Από το 1975 ως το 1998 υπηρέτησε ως βοηθός, λέκτορας, επίκουρος, αναπληρωτής και καθηγητής στο Φιλολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από το 1998 ως το 2010 υπηρέτησε ως καθηγητής στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για πολλά χρόνια τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώθηκαν στην υφολογική ανάλυση και στο θρησκειολογικό υπόβαθρο της μετάφρασης των Εβδομήκοντα, της Καινής Διαθήκης και της Ελληνόφωνης Ιουδαϊκής Γραμματείας. Μελέτησε ιδιαίτερα φαινόμενα «συγκρητισμού», πώς δηλαδή από ετερόκλητα στοιχεία συγκροτείται ένα λογοτεχνικό κείμενο και κατ΄ επέκταση μια θρησκευτική δοξασία. Ο Μ. Ζ. Κοπιδάκης έχει επίσης συγγράψει άρθρα και μονογραφίες για την αρχαία λογοτεχνική κριτική, τους παροιμιογράφους, τη μυθολογία, την ιστορία της ελληνικής γλώσσας και τη νεοελληνική ποίηση.

Τροχόπουλος Γιάννης Συντονιστής Διοργάνωσης "Αθήνα 2018 Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου"

Ο Γιάννης Τροχόπουλος υπηρέτησε ως Διευθυντής της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Βέροιας από το 1990 έως το 2012. Τον Αύγουστο του 2010 του απονεμήθηκε το ετήσιο βραβείο “Access to Learning” του Ιδρύματος Bill and Melinda Gates για λογαριασμό της Βιβλιοθήκης. Το 2011, με χρηματοδότηση από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, δημιούργησε και έθεσε σε εφαρμογή ένα πρωτότυπο πανελλήνιο πρόγραμμα με τίτλο “Future Library”. Διετέλεσε Διευθύνων Σύμβουλος και Γενικός Διευθυντής του Κέντρου Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Είναι Συντονιστής της Διοργάνωσης "Αθήνα 2018 Παγκόσμια Πρωτεύουσα Βιβλίου". Είναι κάτοχος Πτυχίου Νομικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και μεταπτυχιακού διπλώματος M.Lib από το Πανεπιστήμιο της Ουαλίας.

Σχετικές ομιλίες