Bodossaki Lectures on Demand

Εκφυλισμός και πρόοδος: σκέψεις για την ανθρωπολογία του Μ. Καραγάτση

Πεχλιβάνος Μίλτος

18 Ιανουαρίου 2014

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 23:58 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1654

Έβδομη Συνεδρία: Ο φυλετισμός στη λογοτεχνία και την τέχνη

Από την τριλογία «Εγκλιματισμός κάτω από τον Φοίβο» της δεκαετίας του 1930 στη «βιολογική και κοινωνική ιστορία» του σχεδιαζόμενου μυθιστορηματικού κύκλου «Ο κόσμος που πεθαίνει» της κατοχικής και εμφυλιακής δεκαετίας στα όψιμα μυθιστορήματα Ο κίτρινος φάκελλος και Το 10 οι μυθοπλαστικοί κόσμοι του Μ. Καραγάτση σφραγίζονται από τη νατουραλιστική μέριμνα για μία κοσμοθεωρία βασισμένη, όπως διαβάζουμε, «στην πραγματικότητα και στις θετικές κατακτήσεις της επιστήμης», αλλά και επιδιώκουν να λειτουργήσουν ως εκλαϊκευτικοί δίαυλοι –παράλληλα προς την επιφυλλιδογραφία του συγγραφέα– μιας οιονεί βιολογικής κοσμοθεωρίας αλλά και ίσως, εάν δώσουμε λ.χ. δίκιο στον Δημήτρη Ραυτόπουλο, ως πεδίο της φιλελεύθερης αποσυναρμογής της μεταξύ πειραματικών θέσεων και ρεαλιστικών αντιθέσεων για την ανθρώπινη κωμωδία. Με αφορμή την παρουσία στη σκέψη του Καραγάτση του «Best-Selling Eugenicist» Alexis Carrel και της κοινωνιοβιολογίας της παρακμής (αλλά και τις σχέσεις της ποιητικής του Καραγάτση με το γαλλικό μυθιστόρημα από τον Ζολά στους ευπώλητους ακαδημαϊκούς μυθιστοριογράφους του Μεσοπολέμου), η προτεινόμενη ανακοίνωση θα προσπαθήσει να σκιαγραφήσει τις διαδρομές των φυλετικών θεωριών στην πειραματική μυθοπλασία του αφηγητή κατεξοχήν της γενιάς του ’30 στο πεδίο εντάσεων μεταξύ αστικού εκσυγχρονισμού, εθνικοσοσιαλιστικού φυλετισμού και αντικομμουνιστικής εθνικοφροσύνης.

Πεχλιβάνος Μίλτος Καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών, Freie Universitat, Βερολίνο
Ο Μίλτος Πεχλιβάνος είναι καθηγητής Νεοελληνικών Σπουδών στο Freie Universität του Βερολίνου. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1965. Σπούδασε στο Α.Π.Θ. και στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντίας. Είναι επίκουρος καθηγητής γενικής και συγκριτικής γραμματολογίας στο Α.Π.Θ. και έχει εκλεγεί στη θέση καθηγητή νεοελληνικών σπουδών στο Freie Universitat του Βερολίνου. Υποστήριξε το 1999 τη διδακτορική του διατριβή με θέμα "Εκδοχές νεοτερικότητας στην κοινωνία του γένους: Νικόλαος Μαυροκορδάτος - Ιώσηπος Μοισιόδαξ - Αδαμάντιος Κοραής". Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα αφορούν τη θεωρία και την ιστορία της ανάγνωσης και της λογοτεχνικής επικοινωνίας, την πρόσληψη των ιδεών του Διαφωτισμού και της νεωτερικής αισθητικής από το νέο ελληνισμό, την ιστορία της αφηγηματικής πεζογραφίας καθώς και την ιστορία των ελληνο-γερμανικών πολιτισμικών σχέσεων. Έχει μεταφράσει μελετήματα του H.R. Jauβ (Η θεωρία της πρόσληψης, Αθήνα, Εστία, 1995) και έχει συνεπιμεληθεί τους τόμους "Einfuhrung in die Literaturwissenschaft" (Στουτγάρδη, Metzler, 1995) και "Ο λόγος της παρουσίας. Τιμητικός τόμος για τον Παν. Μουλλά" (Αθήνα, Σοκόλης, 2005). Μελέτες του έχουν δημοσιευτεί σε περιοδικά και συλλογικούς τόμους, ανάμεσα στις οποίες και το επίμετρο "Οι κήποι του Candide και κάποιες σύγχρονες μεταφυτεύσεις τους", στο "Βολταίρος, Καντίντ ή η αισιοδοξία", (Αθήνα, Πόλις, 2005).

Σχετικές ομιλίες