Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Αρχέτυπα στις ελληνικές βιβλιοθήκες: Καταγραφή, τεκμηρίωση, ιστορική πλαισίωση

Σακελλαροπούλου Κατερίνα, Λασκαρίδης Πάνος, Ρωμηού Ιωάννα, Dondi Cristina, Κόκκωνας Γιάννης, Ανδριοπούλου Βέρα, Κυρτάτα Κλεοπάτρα, Παπαδοπούλου Αγγελική

17 Μαρτίου 2023

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:04:25 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 175
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη διοργάνωσε το συνέδριο «Αρχέτυπα στις ελληνικές βιβλιοθήκες: Καταγραφή, τεκμηρίωση, ιστορική πλαισίωση», την Παρασκευή 17 και το Σάββατο 18 Μαρτίου 2023 στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος.

Θέμα του συνεδρίου ήταν τα αρχέτυπα των ελληνικών βιβλιοθηκών, τα έντυπα βιβλία που φτάνουν μέχρι τις μέρες μας από την αυγή της τυπογραφίας, τον 15ο αιώνα. Πάνω από 500 αντίτυπα εντοπίζονται σήμερα σε ελληνικές βιβλιοθήκες δημόσιες, δημοτικές, πανεπιστημιακές, μοναστηριακές, ιδιωτικές.

Ως συνέχεια της ημερίδας που είχε οργανωθεί από το Ίδρυμα τον Απρίλιο του 2019, με θέμα τα αρχέτυπα των αθηναϊκών βιβλιοθηκών, το συνέδριο εστιάζει πλέον στα αντίτυπα βιβλιοθηκών της υπόλοιπης χώρας, τα οποία καταγράφηκαν από την ομάδα του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη στη διεθνή βάση Material Evidence in Incunabula το διάστημα 2019-2022. Μετά από 4 χρόνια ταξιδιών, παρουσιάστηκε επίσης η νέα ηλεκτρονική ιστοσελίδα-εφαρμογή του Ιδρύματος που συγκεντρώνει τα συνολικά δεδομένα από τις βιβλιοθήκες όλης της Ελλάδας.

Στόχος είναι το συνέδριο να αποτελέσει αφορμή συνάντησης και διαλόγου επιστημόνων, ερευνητών και επαγγελματιών από τον χώρο του βιβλίου και των βιβλιοθηκών, από την Ελλάδα και το εξωτερικό, με αφορμή τη μελέτη των αρχέτυπων εκδόσεων και ιδαίτερα των υλικών μαρτυριών τους. Με το σκεπτικό αυτό, το πρόγραμμα του συνεδρίου αναπτύχθηκε γύρω από τρεις βασικές θεματικές:

  • Παρουσιάσεις ψηφιακών εργαλείων και βάσεων δεδομένων που συμβάλλουν στη μελέτη των αρχέτυπων και παλαίτυπων εκδόσεων.
  • Μελέτες περίπτωσης αρχετύπων που σώζονται σήμερα σε ελληνικές βιβλιοθήκες, και της ιστορικής τους διαδρομής. Στην ενότητα εντάσσονται και παραδείγματα από τις προοπτικές επέκτασης του προγράμματος, τόσο στην Ελλάδα όσο και στις γειτονικές της χώρες.
  • Ομιλίες ευρύτερου ιστορικού ενδιαφέροντος με αφορμή τα αρχέτυπα των ελληνικών βιβλιοθηκών: για την κυκλοφορία και χρήση έντυπων βιβλίων (και ειδικά των αρχετύπων) στον ελλαδικό χώρο, για την παραγωγή έντυπων εκδόσεων που απευθύνονται είτε σε ελληνόφωνο κοινό είτε σε λόγιους που ενδιαφέρονται για τα ελληνικά, για την ύπαρξη ιδιωτικών και θεσμικών βιβλιοθηκών που περιλάμβαναν και αρχέτυπα, τα οποία σήμερα έχουν χαθεί.

Το συνέδριο πλαισιώθηκε από την έκθεση «Η ελληνική γραμματεία στην πρώιμη τυπογραφία», με αρχέτυπες εκδόσεις ελληνικού ενδιαφέροντος, καθώς και επιλεγμένες πρώιμες αριστοτελικές εκδόσεις. Τα αντίτυπα προέρχονται από την πλούσια συλλογή του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη (Συλλογή Bibliotheca Graeca του Σ. Οικονομόπουλου, Συλλογή Π. Λασκαρίδη).

Τα εγκαίνια της έκθεσης τελέστηκαν από την Α.Ε. την Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου, την Παρασκευή 17 Μαρτίου, πρώτη μέρα του συνεδρίου.

Το BLOD βιντεοσκόπησε και δημοσιεύει τις ομιλίες της πρώτης ημέρας του συνεδρίου.

Πρόγραμμα

Παρασκευή 17 Μαρτίου 2023

Capturing the European early printed heritage: why it matters and what we do with it
Cristina Dondi, University of Oxford, Consortium of European Research Libraries

Μνεία τῶν πρὸ ἡμῶν. Οἱ Νεοέλληνες καὶ ἡ μελέτη τῶν ἀρχετύπων (1820-1976)
Γιάννης Κόκκωνας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

«Map-inc». Αναζητώντας αρχέτυπα στις βιβλιοθήκες της Ελλάδας
Βέρα Ανδριοπούλου, Κλεοπάτρα Κυρτάτα, Αγγελική Παπαδοπούλου, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη

Η Α. Ε. η Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κατερίνα Σακελλαροπούλου εγκαινίασε την έκθεση «Η ελληνική γραμματεία στην πρώιμη τυπογραφία».

Σακελλαροπούλου Κατερίνα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας

Η Κατερίνα Ν. Σακελλαροπούλου γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1956.

Είναι απόφοιτη του Αρσακείου και πτυχιούχος της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών (1978).

Διορίσθηκε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, κατόπιν διαγωνισμού, ως Εισηγητής το 1982 και προήχθη σε Πάρεδρο το 1988 και σε Σύμβουλο το 2000. Υπηρέτησε ως Πάρεδρος στο Γ’ Τμήμα και ως Σύμβουλος στο Ε’ Τμήμα του Δικαστηρίου.

Στο πλαίσιο της εκπαιδευτικής της άδειας (1987-1988) παρακολούθησε μεταπτυχιακά μαθήματα δημοσίου δικαίου στη Γαλλία, στο Πανεπιστήμιο Paris II.

Το 2015 προήχθη σε Αντιπρόεδρο και υπηρέτησε στο Γ’ Τμήμα. Το 2018 επελέγη πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Δικαστηρίου, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τον Φεβρουάριο του 2020.

Διετέλεσε Πρόεδρος της Ένωσης Δικαστικών Λειτουργών του Δικαστηρίου (1993-1995 και 2000-2001) και Πρόεδρος της Εταιρείας Δικαίου του Περιβάλλοντος (2015-2019). Δίδαξε επί σειρά ετών στην Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών.

Στις 22 Ιανουαρίου του 2020 εξελέγη από την Βουλή των Ελλήνων πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας και ανέλαβε καθήκοντα στις 13 Μαρτίου.

Αναγορεύθηκε επίτιμη διδάκτωρ της Νομικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (2021), του Τμήματος Περιβάλλοντος του Ιονίου Πανεπιστημίου (2022) και του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (2022).

Έχει συγγράψει σειρά άρθρων με θέματα, κυρίως, περιβαλλοντικού και χωροταξικού δικαίου, ισότητας των φύλων, προστασίας των ατομικών δικαιωμάτων και κατοχύρωσης του κράτους δικαίου.

Λασκαρίδης Πάνος Πρόεδρος του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Ο Πάνος Λασκαρίδης αποφοίτησε από τη Γερμανική Σχολή Αθηνών το 1965, σπούδασε Μηχανολογος Μηχανικος στο ΤU Braunschweig (Γερμανία) και έκανε μεταπτυχιακό στο Λονδίνο παίρνοντας Master Ναυπηγικής.

Ο πατέρας του Κωνσταντίνος ίδρυσε το 1993 στη μνήμη της συζύγου του την Βιβλιοθήκη «ΚΑΙΤΗ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ» και ο Πάνος, από κοινού με τη σύζυγό του, αποφάσισαν να συνεχίσουν την ήδη επιτυχημένη πορεία της και να διευρύνουν τις δραστηριότητές της, εγκαθιστώντας το Ίδρυμα σε ιδιόκτητο αναπαλαιωμένο κτήριο στον Πειραιά, γενέτειρα πόλη της Καίτης Λασκαρίδη.

Την άνοιξη του 2007 συστάθηκε το κοινωφελές πολιτιστικό Ίδρυμα «Αικατερίνης Λασκαρίδη» με σκοπό την προαγωγή σε ελληνικό και διεθνές επίπεδο του ελληνικού πολιτισμού γενικά και ιδιαίτερα των ελληνικών Γραμμάτων και της Ιστορικής και Ναυτικής Έρευνας, καθώς και η λειτουργία Βιβλιοθήκης με την επωνυμία «ΚΑΙΤΗ ΛΑΣΚΑΡΙΔΗ». Πρόεδρος του Ιδρύματος είναι ο Πάνος Λασκαρίδης.

Ρωμηού Ιωάννα Υπεύθυνη Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων - Επικεφαλής Γραμματείας, Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Dondi Cristina University of Oxford - Consortium of European Research Libraries
Κόκκωνας Γιάννης Καθηγητής, Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Ο Γιάννης Κόκκωνας (Καστρί Κυνουρίας, 1956) είναι φιλόλογος και ιστορικός, ειδικευμένος στην ιστορία του βιβλίου και στη βιβλιολογία. Έχει μελετήσει και όψεις της ιστορίας της ελληνικής εθνικής ιδέας, του ελληνικού εθνικού κινήματος και της επανάστασης του 1821, των ιδεολογικών συγκρούσεων για τη γλώσσα κατά την περίοδο του Διαφωτισμού, και της δημόσιας εκπαίδευσης στα πρώτα χρόνια της ζωής του ελληνικού κράτους. Δίδαξε φιλολογικά μαθήματα σε δημόσια λύκεια από το 1981 ως το 2002 και από το 2003 είναι καθηγητής στο Τμήμα Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου. Πρόσφατα εξέδωσε τα Απομνημονεύματα του καραγκιοζοπαίχτη Σωτήρη Σπαθάρη.

Ανδριοπούλου Βέρα Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Κυρτάτα Κλεοπάτρα Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη
Παπαδοπούλου Αγγελική Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη

Σχετικές ομιλίες