Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Το χρώμα του καιρού και του κλίματος

Τέτσης Παναγιώτης, Ζερεφός Χρήστος

14 Νοεμβρίου 2013

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 47:45 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1494
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Ο καταξιωμένος εικαστικός Παναγιώτης Τέτσης και ο πολυβραβευμένος διεθνώς καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας Χρήστος Ζερεφός παρουσίασαν, σε  μια κοινή διάλεξη τους στο πλαίσιο του Megaron Plus, τα αποτελέσματα του ιδιαίτερα ενδιαφέροντος πειράματος στο οποίο συμμετείχαν που είχε ως αντικείμενο την καταγραφή μοναδικών περιβαλλοντικών πληροφοριών μέσα από τη μελέτη των χρωμάτων στον ουρανό κατά τη δύση του ηλίου, έτσι όπως τα απέδωσαν στους πίνακές τους διάσημοι ζωγράφοι των περασμένων πέντε αιώνων (Τέρνερ, Ντεγκά, Κλιμτ, Ρενουάρ, Ρόμπινσον, Ντελακρουά, Μονέ, Ρούμπενς, Ρέμπραντ, βαν Ντάικ κ.ά.).

«Το χρώμα του καιρού και του κλίματος», όπως τιτλοφορείται η ομιλία των δύο ακαδημαϊκών Τέτση και Ζερεφού, παρουσιάζει τα αποτελέσματα αυτής της πρωτότυπης έρευνας που ανιχνεύει την ύπαρξη αιωρούμενων μικρών σωματιδίων στην ατμόσφαιρα στον «πίνακα» που προκύπτει από την ένωση του κόκκινου και του πράσινου, όταν ο αυθεντικός ζωγραφικός πίνακας αποδοθεί στα δύο αυτά χρώματα. Τα ευρήματα της έρευνας επιβεβαιώθηκαν μέσα από την ανάλυση των χρωμάτων του ουρανού σε εκατοντάδες πίνακες μεγάλων ζωγράφων, όπως και από το ειδικό πείραμα της Ύδρας - γενέθλιο τόπο κι αγαπημένο θέμα των έργων του Παναγιώτη Τέτση - στο οποίο συμμετείχε και ο έλληνας εικαστικός (οι εντάσεις των χρωμάτων που μετρήθηκαν στη δύση του ηλίου στην Ύδρα συγκρίνονται με κείνες που ο ίδιος αποτύπωσε ταυτόχρονα στις ακουαρέλες του. 

Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει ο καθηγητής Ζερεφός «αυτή η ανακάλυψη είναι το αποτέλεσμα της συνεργασίας του πιο σπουδαίου οπτικού οργάνου, του ανθρώπινου οφθαλμού, που μαζί με το ταλέντο και την ψυχή του καλλιτέχνη οδηγούν από κοινού στην καλλιτεχνική δημιουργία. Όταν δε οι πίνακες αναλυθούν σε κόκκινο και σε πράσινο, περιέχουν πληροφορίες τις οποίες αναγνώρισε ο οφθαλμός, ακόμα και εν αγνοία του ζωγράφου και οι οποίες είναι αντικειμενικές και ανεξάρτητες από τη Σχολή, το στυλ ακόμα και την ψυχική διάθεση του καλλιτέχνη». 

Τέτσης Παναγιώτης Ζωγράφος - Ακαδημαϊκός

Ο Παναγιώτης Τέτσης γεννήθηκε το 1925 στην Ύδρα. Εκεί έζησε τα παιδικά και τα πρώτα εφηβικά του χρόνια και το 1937 εγκαταστάθηκε στον Πειραιά. Το 1940 πήρε τα πρώτα μαθήματα ζωγραφικής από τον Γερμανό ζωγράφο και χαράκτη Κ.Φρισλάντερ αλλά η καθοριστική στροφή στην καλλιτεχνική ζωή του έγινε όταν γνώρισε τους «πραγματικούς δασκάλους» του, Δημήτρη Πικιώνη και Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα. Το 1943 ξεκίνησε σπουδές ζωγραφικής στο προπαρασκευαστικό τμήμα της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών στην Αθήνα, κοντά στους Δημήτριο Μπισκίνη και Παύλο Μαθιόπουλο. Ακολούθησε η εισαγωγή του στα εργαστήρια της Σχολής -κοντά στον Κωνσταντίνο Παρθένη– απ’όπου αποφοίτησε το 1949. Μέλος της ομάδας Αρμός Α και αργότερα της ομάδας Αρμός Β, το 1951 διορίστηκε επιμελητής στην έδρα του ελεύθερου σχεδίου, με καθηγητή τον Νίκο Χατζηκυριάκο-Γκίκα, στην Ανωτάτη Σχολή Αρχιτεκτόνων του ΕΜΠ. Από το 1953 έως το 1956 εγκαθίσταται στο Παρίσι, με υποτροφία του ΙΚΥ. Εκεί, στην Ecole des Beaux-Arts, διδάσκεται την τέχνη της χαλκογραφίας από τον E.J.Goerg. Ο Παναγιώτης Τέτσης ωριμάζει στη διάρκεια της δεκαετίας του '50, εποχή που τα αφηρημένα κινήματα έχουν αρχίσει να επηρεάζουν τους νέους καλλιτέχνες στην Ελλάδα. Από το 1958 έως το 1976 διδάσκει στο Ελεύθερο Σπουδαστήριο Καλών Τεχνών (γνωστό αργότερα ως Σχολή Βακαλό) ενώ παράλληλα (έως το 1962) διδάσκει ελεύθερο σχέδιο στη Σχολή Σχεδιαστών του Αθηναϊκού Τεχνολογικού Ομίλου. Το 1958 το ελληνικό τμήμα της Διεθνούς Ένωσης Κριτικών Τέχνης τον εκλέγει μεταξύ Ελλήνων υποψηφίων για το διεθνές βραβείο του Μουσείου Γκούγκενχαϊμ, όπου και εκτίθεται το έργο του. Ακολουθεί (1962) το Βραβείο Κριτικών για το έργο Το Ναυπηγείο, ενώ το 1970 ορίζεται εκπρόσωπος της Ελλάδας στην Μπιενάλε Βενετίας. Λόγω των ειδικών πολιτικών συνθηκών αρνείται τη συμμετοχή.

Ο Παναγιώτης Τέτσης δίδαξε από το 1976 μέχρι το 1991 στην ΑΣΚΤ και το 1989 εξελέγη Πρύτανης της Σχολής. Το 1993 έγινε ακαδημαϊκός. Είχε κάνει 60 ατομικές εκθέσεις στην Αθήνα και σε άλλες ελληνικές πόλεις, σε πινακοθήκες και σε ιδιωτικές αίθουσες τέχνης. Μεγάλες αναδρομικές εκθέσεις του Παναγιώτη Τέτση έχουν γίνει στην Κύπρο, τη Φλωρεντία (Σαλόνε Μπρουνελέσκι 2003), στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο (Θάλαττα -2006), Στην Ύδρα (Μέγαρο Κουντουριώτη, Η Ύδρα του Τέτση, 2007). Έργα του έχουν συμπεριληφθεί σε σημαντικές ομαδικές εκθέσεις: ΑΣΚΤ-Εθνική Πινακοθήκη (1987), Σύγχρονη Ελληνική Χαρακτική (The Fine Arts Society-Λονδίνο 1983), Η Φυσιογνωμία της Μεταπολεμικής Τέχνης στην Ελλάδα- Εξπρεσιονισμός (Γκαλερί Νέες Μορφές-1982), Διεθνής Έκθεση Χαρακτικής (Τόκιο 1964), Διεθνής Έκθεση Χαρακτικής (Λουγκάνο, Ελβετία-1960), Μπιενάλε Αλεξάνδρειας (1959), Μουσείο Guggenheim (Νέα Υόρκη-1958), Μπιενάλε Σάο Πάουλο (Βραζιλία-1957). Για το έργο του Παναγιώτη Τέτση έχουν εκδοθεί 4 μονογραφίες κι ένα βιβλίο με κείμενά του για την τέχνη. Ο ίδιος μετέφρασε και προλόγισε το βιβλίο του Ιταλού ζωγράφου του 14ου αιώνα, Τσενίνο Τσενίνι, «Πραγματεία περί Ζωγραφικής», σημαντικό για τις τεχνικές της σχολής του Τζότο.

Ζερεφός Χρήστος Ακαδημαϊκός, Κέντρο Ερεύνης Φυσικής της Ατμόσφαιρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών - Εθνικός Εκπρόσωπος για την Κλιματική Αλλαγή

Ο Χρήστος Ζερεφός είναι Επόπτης του Κέντρου Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών. Έχει διατελέσει Καθηγητής Φυσικής της Ατμόσφαιρας στα Πανεπιστήμια Θεσσαλονίκης και Αθηνών, επισκέπτης καθηγητής στα Πανεπιστήμια Βοστώνης, Μινεσότα, Πρόσεδρος Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Όσλο. Εκπρόσωπος της χώρας για την Κλιματική Αλλαγή, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, της Academia Europaea, της Νορβηγικής Ακαδημίας, της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών, της Ρωσικής Ακαδημίας Φυσικών Επιστημών και πολλών άλλων Ακαδημιών και επιστημονικών Ιδρυμάτων. Έχει διατελέσει Πρόεδρος της Διεθνούς Επιτροπής Όζοντος, του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών και της Γενικής Συνέλευσης του Ελληνικού Ιδρύματος για την Έρευνα και την Καινοτομία (ΕΛΙΔ ΕΚ). Επίτιμος Καθηγητής του Τμήματος Φυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Επίτιμος Διδάκτωρ του Πανεπιστήμιου Πατρών και του Πανεπιστημιακού Τμήματος του Αμερικανικού Κολεγίου ANATOLIA στη Θεσσαλονίκη.

Μεταξύ των πολλών διακρίσεων που έχει λάβει συμπεριλαμβάνεται το Παγκόσμιο Βραβείο Όζοντος του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ στην επέτειο των 10 χρόνων του Πρωτοκόλλου του Μόντρεαλ και Τιμητική Διάκριση από το Πρόγραμμα Περιβάλλοντος του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών (UNEP) και την Διακυβερνητική Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή-IPCC για τη συμβολή του στις επιστημονικές εκθέσεις της IPCC, η οποία τιμήθηκε, εξ ημισείας με τον τ. Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Al Gore, με το βραβείο Nobel Ειρήνης 2007. Παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος της Τιμής από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Βραβεία της Αμερικανικής Γεωφυσικής Ένωσης (Excellence in Refereeing και Yoram Kaufman Award), της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών (Blaise Pascal Medal), του Προγράμματος Περιβάλλοντος του ΟΗΕ, της Γαλλικής Κυβέρνησης (ταξιάρχης του Ακαδημαϊκού Φοίνικα), Επίτιμο Μέλος της Διεθνούς Επιτροπής Όζοντος, Χρυσό Μετάλλιο του Δήμου Θεσσαλονίκης, Τιμητική Διάκριση από τη Βουλγαρική Ακαδημία Επιστημών, Μετάλλιον Τιμής της Βαλκανικής Ενώσεως Φυσικών «Ioan Ursu Medal». Παρέλαβε το Βραβείο “European Union Prize for Cultural Heritage” προς το ΕΑΑ για τη δημιουργία Μουσείου Γεωαστροφυσικής και την αποκατάσταση των κτηρίων, των Εργαστηρίων και της Βιβλιοθήκης του ΕΑΑ (10.000 τόμοι) υπό την επίβλεψή του. Κατά τα τελευταία 20 χρόνια έχει διατελέσει συν-συγγραφέας ή κριτής σε όλες σχεδόν τις επιστημονικές εκθέσεις για την αραίωση του όζοντος του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού και του Προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών καθώς και ως κριτής των Εκθέσεων της Διακυβερνητικής Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή για την αεροπλοΐα και τα ακραία φαινόμενα. Έχει επιβλέψει 55 Μεταπτυχιακές διπλωματικές εργασίες και περισσότερες από 30 Διδακτορικές διατριβές ενώ έχει δημοσιεύσει εκατοντάδες επιστημονικές εργασίες.

Η πρότασή του για τη δημιουργία ευέλικτου διεθνούς μηχανισμού για την προστασία των μνημείων της Φύσης και της Πολιτιστικής Κληρονομίας, επελέγη από τον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ κ. Guterres, να συγκαταλεγεί στις εμβληματικές δράσεις του ΟΗΕ ως Ελληνική Πρωτοβουλία, την οποία παρουσίασε ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας στη διεθνή Διάσκεψη για το Κλίμα.

Έχει ιδρύσει ή συν-ιδρύσει από το μηδέν τα εξής Επιστημονικά / Ερευνητικά Κέντρα:
(1) Tο Κέντρον Ερεύνης Φυσικής της Ατμοσφαίρας και Κλιματολογίας της Ακαδημίας Αθηνών
(2) Το Εργαστήριον Φυσικής της Ατμοσφαίρας του Τμήματος Φυσικής του ΑΠΘ (1981)
(3) Το Παγκόσμιο Κέντρο Χαρτογράφησης Όζοντος του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού του ΟΗΕ (1991)
(4) Το Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στη «Φυσική του Περιβάλλοντος» του ΑΠΘ (1991)
(5) Το Εργαστήριο Ατμοσφαιρικού Περιβάλλοντος του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (2003)
(6) Την Έδρα UNESCO για τις Φυσικές Καταστροφές στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών (2006)
(7) Το Μουσείον Γεωαστροφυσικής στο Μέγαρον Σίνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών (2008)
(8) Το Navarino Environmental Observatory (NEO) στη Μεσσηνία σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και την εταιρεία TEMES (2009).

Επίσημη ιστοσελίδα του Χρήστου Ζερεφού

Σχετικές ομιλίες