Bodossaki Lectures on Demand

Transcriptional Control in Higher Eukaryotes

Θάνος Δημήτρης

8 Σεπτεμβρίου 2014

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 122:12 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1083
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /
Ομιλητές
Θάνος Δημήτρης

Γλώσσα
Αγγλική

Ημερομηνία
08/09/2014

Διάρκεια
122:12

Εκδήλωση
Σεμινάρια Βιολογίας και Ιατρικής 2014

Χώρος
Ξενοδοχείο Cape Sounio

Διοργάνωση
Ίδρυμα Μποδοσάκη

Κατηγορία
Μοριακή Βιολογία

Ετικέτες
Σεμινάρια Βιολογίας και Ιατρικής 2014

Το Ίδρυμα Μποδοσάκη, εμπλουτίζοντας το κοινωφελές έργο του στους τομείς της Επιστήμης και της Εκπαίδευσης, διοργάνωσε το Σεπτέμβριο του 2014,  για πέμπτη χρονιά, ένα κύκλο Σεμιναρίων σε θέματα Βιολογίας και Ιατρικής, στα οποία συμμετείχαν αριστούχοι νέοι Έλληνες φοιτητές.
 
Στόχος αυτής της πρωτοβουλίας είναι η δημιουργία γόνιμης επικοινωνίας ανάμεσα στους ομιλητές και στο ακροατήριο με διαλόγους εστιασμένους σε επιλεγμένα θέματα αιχμής, όπως ο κυτταρικός επαναπρογραμματισμός, τα βλαστοκύτταρα, η αναπτυξιακή βιολογία και η γονιδιακή έκφραση του νευρικού συστήματος, η ρύθμιση της μεταγραφής του DΝΑ, οι μηχανισμοί πρωτεϊνικής έκκρισης και μετανάστευσης, η πληθυσμική βιολογία και γονιδιωματική, η μοριακή βιολογία του καρκίνου, και οι πρόοδοι της κλινικής ογκολογίας.

Κατά τη διάρκεια του Σεμιναρίου, ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις συζητήσεις με τους φοιτητές, τόσο κατά την διάρκεια όσο και μετά το πέρας κάθε ομιλίας.
 
Στο Πρόγραμμα του Σεμιναρίου αυτού ανήκει και η διάλεξη του Πρόεδρου του Επιστημονικού Συμβουλίου και Διευθυντή Βασικής Έρευνας του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών Δρος Δημήτρη Θάνου, το περιεχόμενο της οποίας συνοψίζεται από τον ομιλητή, ως εξής:
 
Η διαλεύκανση των μοριακών μηχανισμών μέσω των οποίων το γονιδίωμα κατευθύνει και συντονίζει σημαντικές βιολογικές διεργασίες όπως η ανάπτυξη, η κυτταρική διαφοροποίηση, η απόκριση σε περιβαλλοντικά ερεθίσματα κλπ. αποτελεί το σημαντικότερο ερώτημα της σύγχρονης Βιολογίας. που διέπουν την ρύθμιση της έκφρασης των γονιδίων Η κατανόηση των μηχανισμών ρύθμισης της γονιδιακής έκφρασης περιλαμβάνει ένα εξαιρετικά πολύπλοκο και εξεζητημένο δίκτυο μοριακών αλληλεπιδράσεων μεταξύ μεταγραφικών παραγόντων και ρυθμιστικών στοιχείων DNA (υποκινητές, ενισχυτές κλπ) ακολουθούμενο από την εν σειρά στρατολόγηση πρωτεϊνικών συμπλόκων που εμπλέκονται στην αναδιαμόρφωση της χρωματίνης και στην έναρξη και επιμήκυνση της μεταγραφής.  Επιπλέον, σήμερα γνωρίζουμε ότι η τρισδιάστατη δομή του γονιδιώματος είναι σημαντική και πολλές φορές καθοριστική για την ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης αφού επιτρέπει την φυσική αλληλεπίδραση μεταξύ απομακρυσμένων περιοχών του γονιδιώματος, συμβάλλοντας έτσι στην συντονισμένη ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης.
 
Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι πολλά μεταγραφικά προγράμματα που εκτελούνται κατά την διάρκεια της διαφοροποίησης, ανάπτυξης κλπ παρουσιάζουν έντονα χαρακτηριστικά τυχαιότητας (stochasticity) και θορύβου αναφορικά με τα επίπεδα έκφρασης και τις βιολογικές δραστηριότητες.  Τούτο έχει ως αποτέλεσμα ότι γενετικά όμοια κύτταρα ευρισκόμενα στο ίδιο περιβάλλον να συμπεριφέρονται διαφορετικά.  Αυτό ονομάζεται θόρυβος (noise) και οφείλεται σε 3 κύριους παράγοντες: στην αναδιαμόρφωση της χρωματίνης στην περιοχή των υποκινητών, στην αστάθεια του συμπλόκουμεταξύ των μεταγραφικών παραγόντων και υποκινητή και στην ευρωστία της ενεργοποιημένης μεταγραφής. 
 
Στο πλαίσιο αυτό έχει δειχθεί ότι ο θόρυβος που δημιουργείται εξ’ αιτίας της τυχαιότητας των διαχρωμοσωμικών αλληλεπιδράσεων όχι μόνο επιτρέπει αλλά και συμβάλλει στην συντονισμένη ρύθμιση της έκφρασης μεγάλης ομάδας γονιδίων που εμπλέκονται στην αντι-ιική προστασία.  Πιστεύεται ότι οι διακυμάνσεις που προέρχονται από την τυχαιότητα αυτού του τύπου μοριακών γεγονότων συμβάλλουν με μοναδικό τρόπο στον αυστηρό έλεγχο της ανοσολογικής απάντησης μέσω του ελέγχου του ποσοστού των κυττάρων που εκφράζει ανά πάσα χρονική στιγμή το κάθε γονίδιο και όχι των επιπέδων έκφρασης του κάθε γονιδίου ανά κύτταρο.
 
 

Θάνος Δημήτρης Ερευνητής, Πρόεδρος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ)

O δρ Δημήτρης Θάνος είναι κύριος ερευνητής και μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρυματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών (ΙΙΒΕΑΑ). Απόφοιτος του Τμήματος Βιολογίας του καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποίησε την διδακτορική διατριβή του στην μοριακή βιολογία στο Πανεπιστήμιο Κρήτης. Εργάστηκε ως ερευνητής τόσο στο Ινστιτούτο Μοριακής Βιολογίας του Ιδρύματος Τεχνολογίας και Ερευνας της Κρήτης όσο και στο εργαστήριο του Tom Maniatis στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ των ΗΠΑ. Ελαβε θέση επίκουρου καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια των ΗΠΑ και στη συνέχεια επέστρεψε στην Ελλάδα και το Ινστιτούτο «Αλέξανδρος Φλέμινγκ». Τα ερευνητικά ενδιαφέροντά του αφορούν τους μοριακούς μηχανισμούς της ρύθμισης της έκφρασης των γονιδίων. Εχει συγγράψει πλήθος επιστημονικών άρθρων και είναι μέλος του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Μοριακής Βιολογίας (ΕΜΒΟ).

Σχετικές ομιλίες