Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Πέμπτη ενότητα: Η Ελλάδα ως δοκιμαστήριο του εθνικού φαινομένου

Γούναρης Βασίλης, Βόγλη Ελπίδα, Κλάψης Αντώνης, Κοντογιώργη Ελισάβετ, Τσιτσελίκης Κωνσταντίνος

3 Νοεμβρίου 2020

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:23:16 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 21

Στο πλαίσιο της Πρωτοβουλίας 1821-2021, ο Κύκλος Ιδεών διοργάνωσε διεθνές τριήμερο συνέδριο για την επέτειο των 200 ετών από την Παλιγγενεσία του 1821, με θέμα:

«Εργαστήριον η Ελλάς»
- Θεσμοί και καταστάσεις που δοκιμάστηκαν στην Ελλάδα από την Παλιγγενεσία έως τις ημέρες μας

Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στις 2-4 Νοεμβρίου 2020, διαδικτυακά λόγω των υγειονομικών περιορισμών.

Αντικείμενο του Συνεδρίου είναι η Ελλάδα 1821-2021 ως «εργαστήριο» στο οποίο δοκιμάζονται θεωρίες, έννοιες, θεσμοί και καταστάσεις η εφαρμογή των οποίων επεκτείνεται στη συνέχεια σε άλλες χώρες.

Στο τριήμερο Συνέδριο μετέχουν Έλληνες και ξένοι επιστήμονες που καλύπτουν με εισηγήσεις και συζητήσεις στρογγυλής τράπεζας τις παρακάτω επιμέρους θεματικές:

• Η ελληνική Παλιγγενεσία και τα εθνικά κράτη στη νοτιοανατολική Ευρώπη
• Πρώιμη εγκαθίδρυση και δοκιμασίες της δημοκρατικής αρχής
• Η Ελλάδα ως δοκιμαστήριο της αυτοκεφαλίας των εθνικών ορθοδόξων εκκλησιών
• Η Ελλάδα μεταξύ των μεγάλων πολέμων: από τους Βαλκανικούς ως τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο (1912-1940)
• Η Ελλάδα ως δοκιμαστήριο του εθνικού φαινομένου
• Η Ελλάδα ως δοκιμαστήριο ευρωατλαντικών θεσμών
• Δανειστές και επόπτες, βοήθεια και εξάρτηση

Στο συνέδριο μετέχουν ως κεντρικοί ομιλητές, συντονιστές/ συντονίστριες ή εισηγητές/ εισηγήτριες (με αλφαβητική σειρά) οι:

Νίκος Αλιβιζάτος, Ομότιμος Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ
Πέτρος Βασιλειάδης, Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Θεολογίας, ΑΠΘ
Ευάγγελος Βενιζέλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, ΑΠΘ, πρώην Αντιπρόεδρος της Κυβέρνησης
Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ
Ελπίδα Βόγλη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο
Γιάννης Βούλγαρης, Ομότιμος καθηγητής, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Michael Cox, Emeritus Professor, IR LSE and a Senior Fellow, LSE IDEAS
Κατερίνα Γαρδίκα, τ. Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεότερης Ελληνικής Ιστορίας, ΕΚΠΑ
Βασίλης Γούναρης, Καθηγητής, Ιστορία Νεοτέρων Χρόνων, Πρόεδρος, Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, ΑΠΘ
Θανάσης Διαμαντόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, Πάντειο Πανεπιστήμιο
Νικηφόρος Διαμαντούρος, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Πολιτικός Επιστήμονας
Ανδρέας Κακριδής, Oικονομικός Iστορικός, Επίκουρος Καθηγητής Ιονίου Πανεπιστημίου
Στάθης Καλύβας, Μέλος της Βρετανικής Ακαδημίας, Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Οξφόρδης
Ειρήνη Καραμούζη, Senior Lecturer, University of Sheffield
Πασχάλης Κιτρομηλίδης, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Ομότιμος Καθηγητής του Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης, ΕΚΠΑ
Αντώνης Κλάψης, Επίκουρος Καθηγητής Διπλωματίας και Διεθνούς Οργάνωσης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Ιωάννης Μ. Κονιδάρης, Ομότιμος Καθηγητή Εκκλησιαστικού Δικαίου, Νομική Σχολή, ΕΚΠΑ
Ελισάβετ Κοντογιώργη, Διευθύντρια Ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών
Μανόλης Κούμας, Διδάκτωρ Ιστορία, ΕΚΠΑ
Κώστας Κωστής, Καθηγητής, ΕΚΠΑ
Ιωάννης Μάνος, Πρωτοβουλία 1821-2021
Κωνσταντίνα Μπότσιου, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Ηλίας Παπαϊωάννου, Καθηγητής Οικονομικών, London Business School, research fellow, Centre for Economic Policy Research
Έφη Πενταλιού, Fellow, LSE IDEAS, Λονδίνο
Βασίλης Ράπανος, Οικονομολόγος, Μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, Ομότιμος Καθηγητής, ΕΚΠΑ
Κώστας Ράπτης, Αναπληρωτής Καθηγητής Νεότερης Ευρωπαϊκής Ιστορίας, ΕΚΠΑ
Σωτήρης Ριζάς, Διευθυντής Ερευνών ΚΕΙΝΕ, Ακαδημία Αθηνών
Jacob Soll, Professor of history and accounting at the University of Southern California
Καλλιόπη Σπανού, Καθηγήτρια, Διοικητική Επιστήμη και Δημοσίου Δικαίου, ΕΚΠΑ
Γιάννης Στεφανίδης, Καθηγητής Διπλωματικής Ιστορίας, ΑΠΘ.
Δημήτρης Π. Σωτηρόπουλος, Καθηγητής σύγχρονης Ιστορίας, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου
Κωνσταντίνος Τσιτσελίκης, Καθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονία
Denis Vovchenko, Associate Professor, History, Northeastern State University,
Odd Arne Westad, Elihu Professor of History and Global Affairs at Yale University
Αριστείδης Χατζής, Καθηγητής Θεωρίας Θεσμών/ΕΚΠΑ & Διευθυντής Ερευνών/ΚΕΦίΜ
Ευάνθης Χατζηβασιλείου, Καθηγητής, Ιστορίας του Μεταπολεμικού Κόσμο, τμήμα Ιστορία και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, ΕΚΠΑ
Διονύσης Χουρχούλης, διδάσκων Ιστορίας Ιόνιο Πανεπιστήμιο
Μιχάλης Ψαλιδόπουλος, Ομότιμος Καθηγητής, ΕΚΠΑ

Γούναρης Βασίλης Καθηγητής Ιστορίας Νεοτέρων Χρόνων - Πρόεδρος, Τμήμα Ιστορίας & Αρχαιολογίας, ΑΠΘ

Ο Βασίλης Κ. Γούναρης είναι Καθηγητής της Ιστορίας των Νεοτέρων Χρόνων και Πρόεδρος στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίαςˑ Διευθυντής του Εργαστηρίου Βοηθητικών Επιστημών της Ιστορίας και μέλος της ΜΟΔΙΠ του ΑΠΘ. Έλαβε πτυχίο και δίπλωμα μεταπτυχιακών σπουδών από το ΑΠΘ και διδακτορικό από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Διετέλεσε Επισκέπτης Καθηγητής στο King’s College του Πανεπιστημίου του Λονδίνου (2009) και Senior Visiting Scholar του Onassis Foundation USA (2013). Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα εκτείνονται από τον 17ο έως τον 20ό αιώνα και κινούνται κυρίως στον χώρο της κοινωνικής ιστορίας και της ιστορίας των ιδεών. Είναι συγγραφέας οκτώ μονογραφιών, πολλών δεκάδων άρθρων σε περιοδικά με κριτές και συλλογικούς τόμους, επιμελητής και συν-επιμελητής επτά συλλογικών τόμων και άλλων τόσων με ιστορικές πηγές. Δύο μονογραφίες του βραβεύτηκαν από την Ακαδημία Αθηνών. Τιμήθηκε από το ΑΠΘ με Βραβείο Αριστείας για τη συμβολή του
στις ανθρωπιστικές επιστήμες.

Βόγλη Ελπίδα Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Νεότερης και Σύγχρονης Ελληνικής Ιστορίας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Η Ελπίδα Βόγλη είναι Αναπληρώτρια Καθηγήτρια στο Τμήμα Ιστορίας και Εθνολογίας (ΤΙΕ) του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Θράκης (ΔΠΘ) και επιστημονικά Υπεύθυνη του εξ αποστάσεως προγράμματος του ΚΕΔΙΒΙΜ του ΔΠΘ «Η Επανάσταση του 1821 και η συγκρότηση του ελληνικού κράτους». Συντονίζει και διδάσκει τη θεματική ενότητα του επικοινωνιακού και δημοσιογραφικού λόγου και της διαφήμισης στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Δημιουργικής Γραφής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου καθώς και τη θεματική ενότητα της Μεθοδολογίας στην ιστορία της ιατρικής στο Διατμηματικό Μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Τμήματός της και της Ιατρικής Σχολής του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, «ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΚΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ: ΥΓΕΙΑ, ΝΟΣΟΣ ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ». Είναι μέλος του editorial board του περιοδικού: Nationalities Papers: The Journal on Nationalism and Ethnicity (Cambridge University Press) ενώ η έρευνά της στις τέσσερις μονογραφίες της και στα λοιπά δημοσιεύματά της εστιάζεται σε θέματα ταυτότητας, ιθαγένειας, μετανάστευσης, παλιννόστησης και διασποράς, θεωρίας και μεθοδολογίας της ιστορίας και γενικότερα σε ζητήματα πολιτικής και κοινωνικής ιστορίας.

Κλάψης Αντώνης Επίκουρος Καθηγητής Διπλωματίας και Διεθνούς Οργάνωσης, Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων, Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου

Ο Αντώνης Κλάψης είναι Επίκουρος Καθηγητής Διπλωματίας και Διεθνούς Οργάνωσης στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Είναι Επιστημονικός Συντονιστής του Κέντρου Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Πολιτικής Οικονομίας και Διακυβέρνησης του ίδιου Τμήματος. Έχει διατελέσει Visiting Fellow στο Wilfried Martens Centre for European Studies. Έχει εργαστεί ως Εμπειρογνώμονας στην Επιτροπή Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης με αντικείμενο την Ευρωπαϊκή Πολιτική Γειτονίας και το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Δράσης για τη Μετανάστευση. Είναι μέλος της Ελληνικής Ιστορικής Εταιρείας, της Ελληνικής Επιτροπής Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης, της Ελληνικής Εταιρείας Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, και του Ελληνικού Συμβουλίου Διεθνών Σχέσεων. Το πιο πρόσφατο βιβλίο του, με τίτλο Πολιτική και διπλωματία της ελληνικής εθνικής ολοκλήρωσης, 1821-1923, κυκλοφόρησε το 2019 από τις εκδόσεις Πεδίο.

Κοντογιώργη Ελισάβετ Ιστορικός - Διευθύντρια Ερευνών, Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού, Ακαδημία Αθηνών

Διευθύντρια Ερευνών στο Κέντρο Ερεύνης της Ιστορίας του Νεωτέρου Ελληνισμού της Ακαδημίας Αθηνών. Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε φιλοσοφία και ιστορία στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Διεξήγαγε μεταπτυχιακές σπουδές (M.Phil 1988) στην Ευρωπαϊκή και Ελληνική Ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης και αναγορεύτηκε διδάκτωρ Ιστορίας (DPhil 1997) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης. Έχει συμμετάσχει σε ερευνητικά προγράμματα και σε συνέδρια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Μελέτες της έχουν δημοσιευτεί σε ελληνικά και αγγλικά περιοδικά και σε συλλογικούς τόμους. Από το 2000 έως το 2003 δίδαξε ως εντεταλμένη λέκτωρ στο Τμήμα Γεωγραφίας του Χαροκοπείου Πανεπιστημίου. Τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στις μεταναστεύσεις και ανταλλαγές των πληθυσμών στα Βαλκάνια κατά την περίοδο 1912-1930, στο Μακεδονικό Ζήτημα, στο Προσφυγικό ζήτημα, στην αγροτική μεταρρύθμιση και αποκατάσταση των προσφύγων στην Ελλάδα, στην κοινωνική πολιτική της Κοινωνίας των Εθνών και στην ιστορία της δημόσιας υγείας κατά τη μεσοπολεμική περίοδο, στο Ανατολικό Ζήτημα και στη Βρετανική Πολιτική και ειδικότερα στις σχέσεις Εκκλησίας και Πολιτικής, καθώς και στις διεκκλησιαστικές σχέσεις κατά το δεύτερο ήμισυ του 19ου αιώνα. Έχει εκδώσει τη μονογραφία Population Exchange in Greek Macedonia: The Rural Settlement of Refugees 1922-1930, Oxford Historical Monographs, (Clarendon Press - Oxford 2006) και στην Ακαδημία Αθηνών, μεταξύ άλλων, τον τόμο Αρχείο Αλεξάνδρου Λυκούργου (1827-1875), Αρχιεπισκόπου Σύρου, Τήνου και Μήλου. Εισαγωγή, αναλυτικές περιλήψεις και σχόλια (συνεργασία με τη Φωτεινή Ασημακοπούλου, 2014).

Τσιτσελίκης Κωνσταντίνος Καθηγητής, Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας

Kαθηγητής στο Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών και Κοσμήτορας της Σχολής Οικονομικών και Περιφερειακών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. Διδάσκει δικαιώματα του ανθρώπου, μειονότητες, μετανάστευση, πρόσφυγες, και διεθνές δίκαιο. Έχει διδάξει και συνεργαστεί με πανεπιστήμια στη Γαλλία, το Ην. Βασίλειο, την Τουρκία, τις ΗΠΑ, την Ιταλία κ.άλ.. Συγγραφέας βιβλίων, μελετών και άρθρων, μέλος ερευνητικών ομάδων, εμπειρογνώμονας και συντονιστής προγραμμάτων σε θέματα που άπτονται των ερευνητικών του αντικειμένων. Έχει εργαστεί στο Συμβούλιο της Ευρώπης και έχει συνεργαστεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα Ηνωμένη Έθνη και τον ΟΑΣΕ σε αποστολές επί του πεδίου σχετικά με την προστασία δικαιωμάτων του ανθρώπου και εκδημοκρατισμού. Μέλος της Γραμματείας του Κέντρου Ερευνών Μειονοτικών Ομάδων (1997-2015, www.kemo.gr) και πρόεδρος της Ελληνικής Ένωσης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (2011-2017, www.hlhr.gr).

Σχετικές ομιλίες