Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

“Composition and the Mediterranean: new musical spaces, new temporalities” - panel 5

San Martin Fabien, Gedizlioglu Zeynep, Moultaka Zad, Fariji Anis

19 Φεβρουαρίου 2015

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 133:28 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 558
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /
Ομιλητές
San Martin Fabien
Gedizlioglu Zeynep
Moultaka Zad
Fariji Anis

Γλώσσα
Αγγλική, Γαλλική (με παράλληλη Αγγλική μετάφραση)

Ημερομηνία
19/02/2015

Διάρκεια
133:28

Εκδήλωση
Composition and the Mediterranean: new musical spaces, new temporalities

Χώρος
Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών

Διοργάνωση
Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών του Ιδρύματος Ωνάση
Université Paris XIII

Κατηγορία
Τέχνες / Πολιτισμός

Ετικέτες
σύνθεση, Μεσόγειος

Scroll down for English Version 

Στην ανάρτηση αυτή, οι ομιλίες δημοσιεύονται στην αγγλική γλώσσα, είτε στην αγγλική πρωτότυπη εκφορά τους είτε με παράλληλη μετάφραση από τα ελληνικά στα αγγλικά.

Αν θέλετε να παρακολουθήσετε την εκδήλωση  με τις ομιλίες δημοσιευμένες στην ελληνική γλώσσα, πατήστε εδώ.

Συνεχίζοντας τη συνεργασία με το γαλλικό Πανεπιστήμιο Paris 8, η Στέγη συνδιοργάνωσε ένα διήμερο συνέδριο με τίτλο «Σύνθεση και η Μεσόγειος: νέα μουσική χωρικότητα, νέες χρονικότητες», στο οποίο συνθέτες και μουσικολόγοι από όλες σχεδόν τις χώρες της Μεσογείου ανέπτυξαν ένα γόνιμο διάλογο με επίκεντρο τις έννοιες της χωρικότητας και της χρονικότητας, προσπαθώντας να ανιχνεύσουν κοινό έδαφος και κοινές κατευθύνσεις στη σημερινή μουσική μιας περιοχής του κόσμου με βαθιά ιστορία και πολλαπλές όψεις.

Το συνέδριο συνδυάζει το λόγο με τον ήχο, εξερευνώντας τη σκέψη και τη μουσική που διαμορφώνουν τη σημερινή μουσική ταυτότητα της Μεσογείου. Πρόκειται για μια σύνθετη ταυτότητα, αποτελούμενη από διακριτές παραδόσεις, που όμως αλληλοεπηρεάζονται και στην οποία η σχέση παράδοσης και νεωτερικότητας δεν είναι μόνο σημείο ρήξης, αλλά ένα γόνιμο πεδίο που οι συνθέτες επεξεργάζονται στην πράξη.

Περιλήψεις ομιλιών:

Fabien San Martin - Ο μεσογειακός χώρος και η θαλασσινή διάσταση στα έργα του Luigi Nono

Ο φλοίσβος, τα κύματα, οι γόνδολες, η θάλασσα… Έντονα διαποτισμένο από την ατμόσφαιρα της παραλίμνιας πόλης όπου γεννήθηκε, το σύμπαν του Βενετού συνθέτη Λουίτζι Νόνο συνδέεται αδιαμφισβήτητα με το υδάτινο στοιχείο, τόσο σε επίπεδο φόρμας όσο και δραματουργικά. Ένα από τα πιο εμβληματικά κομμάτια από αυτή την άποψη είναι σίγουρα το ...sofferte onde serene..., λόγω της παρουσίας μέσα του όχι μόνο μιας θάλασσας εξιδανικευμένης μουσικά, αλλά και του «συμπλέγματος του Χάροντα» (πρβλ. G. Bachelard, L’eau et les rêves), το οποίο μοιάζει να την έχει πλήξει. Παρ’ όλα αυτά, η κοσμολογία του Νόνο υλοποιείται σε ένα χώρο και μια ιστορία που υπερβαίνει τη Βενετία και εγγράφεται ευρύτερα σε ένα μεσογειακό κόσμο όπου διαβιώνουν ψαράδες (των οποίων οι φωνές θα αποτελέσουν το υλικό συνθέσεων, όπως οι Musica-Manifesto), Γενοβέζοι εργάτες (οι φωνές τους και οι θόρυβοι του εργοστασίου τους στο Fabbrica illuminata), μια Αλγερινή αντιστασιακή (το μακρόσυρτο παράπονό της στην Djamila Boupacha) ή ακόμα και μορφές της ελληνικής μυθολογίας (Prométhée και Das atmende Klarsein). Επομένως, μέσω της ανάλυσης έργων που ο Νόνο συνέθεσε μεταξύ 1968 και 1985, η ανακοίνωσή μας θα προσπαθήσει να καταδείξει τους δεσμούς αυτής της μουσικής με το μεσογειακό χώρο, μέσα στον οποίο εκκολάφτηκε, καθώς και την ιδιαίτερη χρονικότητα, παρατεταμένη, επικρεμάμενη, ενίοτε ρέουσα, που η θαλασσινή διάσταση κατόρθωσε να της μεταδώσει.

Zeynep Gedizlioglu - «Η Μεσόγειος» στη μουσική μου

Το κοινό σημείο των έργων μου, που σχεδόν παρά τη θέλησή μου κατέληξαν να συνθέσουν ένα ευρύτερο, ενιαίο σύνολο –και ορισμένες πτυχές τους αντανακλώνται στα επιμέρους έργα με διαφορετικό ή και με τον ίδιο ακριβώς (!) τρόπο–, είναι κάτι στο οποίο επιστρέφω ξανά και ξανά, αν και την ίδια στιγμή κάθε τόσο ξεμακραίνω από κοντά του. Είναι κάτι που μου ανήκει και του ανήκω. Κάθε επιστροφή είναι διαφορετική – αλλά μπορεί να είναι και η ίδια. Ο βαθύτερος στόχος μου, στο πέρασμα των χρόνων, ήταν να μπορέσω να ζωντανέψω μέσα στη μουσική μου τις ιδιαίτερες μελωδίες και το χρώμα των ήχων που προϋπάρχουν εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Zad Moultaka - Διάπλους – Η ετεροφωνία του χώρου

Στην αναζήτηση μιας νέας στάσης απέναντι στην πολυφωνία που μας κληροδότησε η χιλιόχρονη ιστορία του δυτικού πολιτισμού, η ετεροφωνία διανοίγει ένα δρόμο με ανεξάντλητο πλούτο. Το μοντέλο της αραβικής μουσικής θα μπορούσε να προσφέρει ουσιώδεις λύσεις στους συνθέτες που αντλούν από τα υλικά αυτής της κουλτούρας. Ετεροφωνικές ονομάζουμε διάφορες ταυτόσημες μουσικές γραμμές, οι οποίες ωστόσο αναπτύσσονται χρονικά με διαφορετικό τρόπο η καθεμία. Θα μπορούσαμε να προεκτείνουμε αυτή την έννοια πέρα από το πλαίσιο ενός απλού μουσικού έργου, τοποθετώντας την σε έναν πολύ ευρύτερο χώρο – μιας αίθουσας κοντσέρτων. Τα έργα L’ Autre rive και Leipsano βρίσκονται στο επίκεντρο αυτού του προβληματισμού, προσφέροντας όμως το καθένα κι από μια διαφορετική λύση ή ματιά. Το πρώτο αναπτύσσεται ανάμεσα σε δύο γειτονικούς χώρους και ένα κοινό χωρισμένο σε δύο μέρη, ενώ το δεύτερο παίζεται στο εσωτερικό ενός και μόνον αποκομμένου χώρου, μέσα στον οποίο η ετεροφωνία έχει ως κίνητρο τη μνήμη.

Continuing its collaboration with the University Paris 8, the OCC co-organized a two-day conference on the subject of “Composition and the Mediterranean: new musical spaces, new temporalities”. Composers and musicologist from almost every Mediterranean country were invited to the event to develop a constructive dialogue centred on the concepts of spatiality and temporality and to find common ground and orientations in the musical present of a multifaceted region with a long history.

The conference combined sound and speech, exploring the thinking and music that are moulding the musical identity of the Mediterranean today: a complex identity in which discrete traditions interact and in which the relationship between tradition and modernity is more than a fault line, providing composers with a fruitful field to process in their practice.

Abstracts

Fabien San Martin - The Mediterranean space and the marine dimension in the work of Luigi Nono

The sound of the surf, waves, gondolas, the sea… All imbued with the atmosphere of the lagoon-side city of his birth, the world of the Venetian composer Luigi Nonο is obviously and elementally inseparable from water in terms both of form and dramatic structure. One of his most outstanding pieces from this point of view is surely his... sofferte onde serene..., given the presence of both a musically idealized sea and a case of the “Charon complex” (see G. Bachelard, L’eau et les rêves). Nonetheless, Nono’s cosmology takes on form in a physical and historical space that transcends Venice and inscribes itself more broadly within a Mediterranean world that is home to fisherman (whose voices provide the raw material for compositions like the MusicaManifesto), Genoese workers (their voices and factory sounds in Fabbrica illuminata), an Algerian dissident (her drawn-out complaint in Djamila Boupacha) and even figures from Greek mythology (in Prométhée or Das atmende Klarsein). Focusing on the works Nono composed between 1968 and 1985, our analysis will seek to show the ties between this music and the Mediterranean space in which it was incubated, as well as the unique temporality--elongated, suspended, sometimes flowing--which the marine dimension in his work conveys.

Zeynep Gedizlioglu - ‘The Mediterranean’ in my music

The common point of my works, which almost unintentedly became a series of work as one thing - in which the certain aspects are reflected in different or exactly the same (!) ways, is something to which I have returned over and over again, although I have also diverged from it ever and anon. This is something, which belongs to me and which I belong to. Every return is different, although it may be the same. Over the years, my intend has deepened, to bring the particular melodies and color of sounds which are already existing for tousends of years, into effect in my music.

Zad Moultaka - Crossing - The heterophony of space

In our search for a new take on the polyphony handed down to us by the millennia of Western civilization, we have come to see heterophony as a potential source of musical riches. The model of Arab music could offer meaningful solutions to composers who draw on that culture’s musical material in their work. ‘Heterophonic’ is our label for music in which a single musical line develops differently over time. We could extend this concept beyond the context of a simple musical work and place it in a far broader space: that of a concert hall. L’ Autre rive and Leipsano are works at the very centre of this quest: each one offers a different solution or a different perspective. The first unfolds between two adjacent spaces and an audience divided into two; the second is played in the interior of a single cut-off space in which heterophony is motivated by memory.


San Martin Fabien Υπ. Δρ. Μουσικολογίας στο Πανεπιστήμιο Paris VIII
Έπειτα από κλασικές μουσικές σπουδές στο ωδείο, ο Φαμπιάν Σαν Μαρτέν συνέχισε για μεταπτυχιακές σπουδές φιλοσοφίας στη Σορβόννη, διερευνώντας την έννοια της «ωμής τέχνης» (art brut), ειδικότερα στο χώρο της μουσικής. Την εποχή αυτή εκπονεί τη διδακτορική διατριβή του υπό την επίβλεψη του Jean Paul Olive (Πανεπιστήμιο Paris 8), με στόχο να αποδείξει ότι η επαναστατική διάσταση στο έργο του Λουίτζι Νόνο (1924-1990) είναι αξεχώριστη από την καθαρή μουσική δημιουργία, αλλά και να εξετάσει σε ποιο βαθμό η καθαρά φαινομενολογική εργασία που επιτελεί ο Βενετός συνθέτης μέσω μιας μουσικής που κινητοποιεί και θέτει σε δοκιμασία την αντίληψη του ακροατή της, αποτελεί σε τελική ανάλυση τον stricto sensu πολιτικό αγώνα του και την κοινωνική του στράτευση, το ίδιο το σύμβολο της ουτοπίας του. Ο Φαμπιάν Σαν Μαρτέν εργάζεται ως καθηγητής μουσικής εκπαίδευσης στο Sevran (Σεν-Σαιν Ντενί).
Gedizlioglu Zeynep Συνθέτις

Η Ζεϋνέπ Γκεντιζλιόγλου γεννήθηκε το 1977 στη Σμύρνη της Τουρκίας και σπούδασε μουσική σύνθεση με τον Cengiz Tanc στην Κωνσταντινούπολη, τον Theo Brandmüller στο Ζααρμπρύκεν, τον Ivan Fedele στο Στρασβούργο και τον Wolfgang Rihm στην Καρλσρούη, καθώς και μουσική θεωρία με τον Michael Reudenbach˙ έλαβε πολλές υποτροφίες, όπως τη Wolfgang Rihm από το Hoepfner Foundation (2008) και υποτροφία από το Baden-Württemberg Art Foundation (2010). Το 2005, τιμήθηκε στη Βαϊμάρη με το βραβείο Grant-in-Aid, στο πλαίσιο της υποτροφίας Franz Liszt. Συμμετείχε με προσωπικές της συνθέσεις στα Διεθνή Θερινά Μαθήματα για τη Νέα Μουσική (Internationale Ferienkurse für Neue Musik) στο Ντάρμστατ και στο Centre Acanthes. Την περίοδο 2010-11 διέμεινε ως επισκέπτρια ερευνήτρια στο Institute for Music/Acoustic Research & Coordination (IRCAM) στο Παρίσι. Οι συνθέσεις της έχουν παρουσιαστεί σε διεθνή φεστιβάλ, όπως το Musica στο Στρασβούργο, το ISCM World New Music Days στο Γκέτεμποργκ, το Maerz Musik στο Βερολίνο, το Beethovenfest στη Βόννη, το Eclat στη Στουτγάρδη, το Wien Modern στη Βιέννη, το Wittener Tage für Neue Kammermusik στο Βίτεν, το Φεστιβάλ του Ζάλτσμπουργκ κ.ά. Τα έργα της μεταδίδονται από το ραδιόφωνο και κυκλοφορούν σε cd. Συνεργάζεται με πολυάριθμες ορχήστρες και μουσικά σύνολα, όπως τη Φιλαρμονική Ορχήστρα Borusan της Κωνσταντινούπολης, τη Ραδιοφωνική Ορχήστρα της Βιέννης, τα Ensemble Modern, ensemble recherche, Accroche Note, Ensemble Orchestral Contemporain, Neue Vocalsolisten Stuttgart, oenm, Klangforum Wien κ.ά., καθώς και με το κουαρτέτο Ardíttí, το οποίο έχει πρωτοπαρουσιάσει πολλά από τα έργα της. Το 2012 τιμήθηκε με το βραβείο σύνθεσης Ernst von Siemens.

Moultaka Zad Συνθέτης

Ο Ζαντ Μουλτακά ακολουθεί εδώ και πολλά χρόνια έναν προσωπικό δρόμο ως ερευνητής της μουσικής γλώσσας, ενσωματώνοντας τα θεμελιώδη δεδομένα της σύγχρονης δυτικής γραφής – μελωδία, ετεροφωνία, τροπικότητα, ρυθμοί, φωνητικότητα. Αυτή η έρευνα άπτεται πολλών τομέων πειραματισμού. Η αργή ωρίμανση μιας πολύ προσωπικής μορφής έκφρασης γέννησε από το 2003 μια σειρά έργων, η παραγωγή των οποίων απέκτησε σιγά σιγά εύρος: από τη χορωδιακή στη μουσική για σύνολα, από τη μουσική δωματίου στη φωνητική μουσική για σόλο, από την ηλεκτροακουστική στις ηχητικές εγκαταστάσεις και τη χορογραφία. Ο Ζαντ Μουλτακά εγκαινίασε μια σειρά συνεργασιών με πολυάριθμους καλλιτέχνες σε ολόκληρο τον κόσμο, ειδικότερα με τα σύνολα Ars Nova, Sillages, Accroche note, Musicatreize, L’Instant Donné, τη Netherland Radio Choir, το σύνολο Schönberg του Άμστερνταμ, το Nouvel Ensemble Moderne του Μόντρεαλ, τα Neue Vocalsolisten της Στουτγάρδης και τη χορωδία δωματίου Les éléments. Το 2004 δημιούργησε το μουσικό σύνολο Mezwej, προϊόν μιας πρωτοβουλίας με διάθεση πειραματισμού, έρευνας και δημιουργίας μέσω του προβληματισμού γύρω από τους ανατολίτικους και δυτικούς μουσικούς πολιτισμούς, της ιδιαίτερης έντασης και τριβής ανάμεσα στη γραφή και τον προφορικό λόγο. Ανάμεσα στο 2007 και το 2009, διέμεινε ως επισκέπτης ερευνητής στο Fondation Royaumont, ενώ από το 2015 μοιράζει τη δραστηριότητά του μεταξύ Βηρυττού, Παρισιού, Μασσαλίας και Ελλάδας.

Fariji Anis Υπ. Δρ. Μουσικολογίας, Πανεπιστήμιο Paris VIII

Ο Ανίς Φαριτζί γεννήθηκε στο Μαρόκο και κάνει το διδακτορικό του στη μουσικολογία στο Πανεπιστήμιο Paris 8. Προετοιμάζει τη διατριβή του υπό την επίβλεψη του Jean Paul Olive, με θέμα «Το ζήτημα του μοντερνισμού στη σύγχρονη αραβική μουσική τέχνη». Η διατριβή του αποτελεί συνέχεια της μεταπτυχιακής του έρευνας, που εξετάζει τη μουσική παράδοση στον αραβικό κόσμο και την παρακμή της. Στο πλαίσιο της έρευνάς του για τον αραβικό μουσικό μοντερνισμό διέμεινε ως επισκέπτης ερευνητής στο Centre du Patrimoine Musical Libanais στη Βυρηττό. Η διδακτορική του έρευνα χρηματοδοτήθηκε από την υποτροφία Édouard Glissant με την οποία βραβεύτηκε το 2013. Ταυτόχρονα, προετοιμάζει μια μεταπτυχιακή εργασία στην ανθρωπολογία- εθνομουσικολογία για το ζήτημα του μουσικού αυτοσχεδιασμού και της σχέσης του με το θείο, στο Πανεπιστήμιο Paris X - Nanterre υπό την επίβλεψη του Jean Lambert. Για το σκοπό αυτό, διενήργησε επιτόπια ανθρωπολογική έρευνα στο Μαρόκο, αφιερωμένη στην παρατήρηση της πρακτικής της απαγγελίας του Κορανίου στα τζαμιά και στα μουσουλμανικά ιεροδιδασκαλεία. Όσον αφορά τη θεωρητική και πρακτική μουσική κατάρτισή του, ο Ανίς Φαριτζί παρακολούθησε ανώτερες σπουδές στο Ωδείο της Καέν (κλασική κιθάρα και σύνθεση), ενώ παίζει επίσης ούτι.

Σχετικές ομιλίες