ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΙΑΣ

 

Τίτλος:

Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα: Τρέχουσες και μελλοντικές προοπτικές
 

Ομιλητής:

Σταυροπούλου-Γκιόκα Αικατερίνη
 

Γλώσσα:

Ελληνική
 

Ημερομηνία:

01/12/2013
 

Διάρκεια:

49:13
 

Εκδήλωση:

Διάλογοι Ελλήνων Νευροεπιστημόνων για την Ανοσογενετική της Σκλήρυνσης κατά Πλάκας
 

Διοργανωτής:

Μαρία Αναγνωστούλη (επίκουρη καθηγήτρια νευρολογίας ΕΚΠΑ) σε συνεργασία με την Ελληνική Εταιρεία Νευροεπιστημών (ΕΕΝ) και την Ελληνική Εταιρεία Ανοσολογίας (ΕΕΑ)
 

Χώρος:

Ίδρυμα Ευγενίδου
 

Κατηγορίες:

Ανοσολογία , Νευροεπιστήμες
 
 
 
Το ομφαλοπλακουντιακό αίμα (ΟΠΑ) αποτελεί εναλλακτική πηγή μεταμόσχευσης αρχέγονων αιμοποιητικων κυττάρων για ασθενείς που  στερούνται HLA ιστοσυμβατό δότη. Η μεταμόσχευση αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων αποτελεί σύγχρονη κσι αρκετά αποτελεσματική θεραπευτική παρέμβαση για τις περισσότερες  κακοήθεις νόσους του αίματος και του ανοσιακού συστήματος. Η ανεύρεση ιστοσυμβατού δότη  δεν είναι πάντοτε εφικτή και ως εκ τούτου επιβάλλεται η  επινόηση εναλλακτικών λύσεων για την αντιμετώπιση αυτού του προβλήματος.  Από τις πλέον διαδεδομένες εναλλακτικές  λύσεις είναι η χορήγηση αίματος που λαμβάνεται από τον ομφάλιο λώρο (ομφαλοπλακουντιακό αίμα) αμέσως μετά τη γέννηση του νεογνού, με μια απλή και τελείως ακίνδυνη  για το νεογνό και τη μητέρα διαδικασία.  Τό αίμα αυτό που είναι πλούσιο σε αρχέγονα αιμοποιητικά κύτταρα μεταφέρεται κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες στο εργαστήριο  για να ακολουθήσει η απομόνωση των κυττάρων, η κρυοκατάψυξη και συντήρησή τους σε δεξαμενή υγρού αζώτου -190° βαθμών κελσίου.

Μετά την επιτυχία αυτών των μεταμοσχεύσεων δημιουργήθηκαν οι τράπεζες ομφαλοπλακουντιακού αίματος (ΟΠΑ), με σκοπό την συλλογή ΟΠΑ, την επεξεργασία του, τον έλεγχο των αντιγόνων ιστοσυμβατότητας (HLA), τον μικροβιολογικό και ιολογικό έλεγχο και τέλος την αποθήκευση των επεξεργασμένων μονάδων ΟΠΑ οι οποίες είναι έτοιμες για άμεση διάθεση με σκοπό τη μεταμόσχευση. Μέχρι σήμερα σύμφωνα με τα στοιχεία του Eurocord, έχουν γίνει σε όλον τον κόσμο 25.000 μεταμοσχεύσεις με ΟΠΑ και λειτουργούν 137 τράπεζες ΟΠΑ με δημόσιο χαρακτήρα και περίπου 300 τράπεζες για αυτόλογη χρήση.

Το  ΟΠΑ έχει αρκετά πλεονεκτήματα  σε σχέση με τον μυελό των οστών μερικά των οποίων είναι  ότι: Το ΟΠΑ είναι περιττό βιολογικό υλικό για τη μητέρα και το νεογνό, ενώ ο μυελός των οστών είναι πολύτιμο βιολογικό υλικό για τον δότη. Η συλλογή του ΟΠΑ είναι ακίνδυνη ενώ ο δότης του μυελού θα πάρει γενική νάρκωση και θα νοσηλευτεί για 24 ώρες στο Νοσοκομείο. Το ΟΠΑ είναι συντηρημένο βιολογικό υλικό, έτοιμο για αποστολή και χρήση, ενώ ο δότης μυελού σε ένα μεγάλο ποσοστό  αρνείται  τη δωρεά όταν επιλεγεί. Με το ΟΠΑ μειώνεται ο κίνδυνος  αντίδρασης του μοσχεύματος έναντι του ξενιστή μία αντίδραση που καταλήγει πολλές φορές  στην  απώλεια του μοσχεύματος. Το σημαντικότερο δε όλων,  είναι ότι με το ΟΠΑ  μπορεί να μεταμοσχευθεί λήπτης χωρίς  100% συμβατότητα με το δότη του, γεγονός που αυξάνει  κατά πολύ την δυνατότητα άμεσης μεταμόσχευσης.
Το μεγάλο μειονέκτημα του ΟΠΑ που είναι ο περιορισμένος αριθμός των κυττάρων σε μία μονάδα ΟΠΑ αντιμετωπίζεται τελευταία με τη χρήση δύο μονάδων ΟΠΑ με αποτελέσματα συγκρίσιμα με τα αποτελέσματα της  χρήσης των άλλων πηγών αρχέγονων αιμοποιητικών κυττάρων δηλαδή από τον μυελό ή το περιφερικό αίμα. Επίσης για την ταχύτερη εγκατάσταση του μοσχεύματος έχουν αναπτυχθεί νέες στρατηγικές. Σε αυτές συμπεριλαμβάνεται η προαναφερθείσα χρήση δύο μονάδων ΟΠΑ, η προσπάθεια της ex vivo έκπτυξης (expansion) των μονάδων, η ενδοστική χορήγηση των κυττάρων  ΟΠΑ, η συγχορήγηση μιας μονάδος ΟΠΑ με ένα απλοταυτόσημο μόσχευμα μετά την απομάκρυνση των Τ κυττάρων, η χορήγηση Μεσεγχυματικών κυττυάρων και η χρήση νέων φαρμακευτικών σκευασμάτων.

Τελευταία το ενδιαφέρον των ερευνητών έχει επικεντρωθεί εκτός απο τα αιμοποιητικά και σε άλλους κυτταρικούς πληθυσμους του ΟΠΑ  όπως στα Μεσεγχυματικά, και στα ενδοθηλιακά  που διαφαίνεται ότι θα παίξουν σημαντικό ρόλο στην Αναγεννητική Ιατρική.
 
  • Διευθύντρια της Ελληνικής Τράπεζας Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών
    Η Αικατερίνη Σταυροπούλου-Γκιόκα αποφοίτησε από την Ιατρική σχολή του ΕΚΠΑ και ειδικεύτηκε στη Μικροβιολογία. Απέκτησε διδακτορικό τίτλο σπουδών στην Ανοσολογία και το 1989 κατέθεσε την υφηγεσία της στην Ανοσολογία της Μεταμόσχευσης. Άρχισε την ενασχόληση της με την μεταμόσχευση το 1970 κατά την συνεργασία της με το New York University Medical Center. Από το 1975 εως το 2007, υπήρξε αρχικά στέλεχος και εν συνεχεία διευθύντρια του Ανοσολογικού Εργαστηρίου του Γενικού Νοσοκομείου Αθηνών ‘Γ.Γεννηματάς’, όπου ίδρυσε το Εθνικό Κέντρο Ιστοσυμβατότητας. Υπήρξε ιδρυτικό μέλος των φορέων της Μεταμόσχευσης στην Ελλάδα και μέχρι σήμερα συμμετέχει ως εκπρόσωπος του ΕΟΜ σε επιτροπές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Είναι μέλος επιστημονικών εταιριών με αντικείμενο την ανοσολογία, την αιματολογία και τη μεταμόσχευση  για 10 χρόνια ήταν Commissioner της European Federation for Immunogenetics για την Νοτιοανατολοκή Ευρώπη με αρμοδιότητα την διαπίστευση των εργαστηρίων ιστοσυμβατότητας . Έχει συμμετοχή σε πανελλήνια και διεθνή επιστημονικά συνέδρια και έχει συγγράψει πάνω από 100 άρθρα, ενώ έχει συμμετάσχει και στη συγγραφή βιβλίων. Το 2004 ίδρυσε την Ελληνική Τράπεζα Ομφαλοπλακουντιακού Αίματος με έδρα το Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας  Αθηνών της οποίας είναι διευθύντρια.
     
1.  Ballen KK, et al; 2013, Blood;122(4):491-8
2.  Broxmayer HE(Editor); Cord Blood: Biology, transplantation, banking, and regulation. 2011 AABB Press
3.  Hanley PJ et al; 2009, Blood;114(9):1958-67
4.  Katz G et al; 2011, Transfusion (51):578-586
5.  Oran B, Shpall E.; 2012, Hematology Am Soc Hematol Educ Program 2012:215-22
6.  Stavropoulos-Giokas C, Papassavas AC; 2006, Haema; 9(6): 736-756