Bodossaki Lectures on Demand

Προβλήματα στην επικοινωνία γιατρών και ασθενών

Δρίτσας Αθανάσιος

1 Απριλίου 2019

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:13:52 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 201
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Η παγκοσμιοποιημένη και απρόσωπη αντίληψη γύρω από την υγεία και την αντιμετώπιση του πάσχοντα έχει οδηγήσει την ιδιότητα του γιατρού ως λειτουργού σε κρίση ταυτότητας. Η έμφαση αποκλειστικά στα ζητήματα κόστους της υγείας έχει οδηγήσει στον απόλυτο έλεγχο των λειτουργών υγείας και σε προοδευτική κατάργηση της ελεύθερης βούλησης του γιατρού μέσα από αυστηρές κατευθυντήριες οδηγίες. Στόχος του Κύκλου Διαλέξεων "Κοινωνία και Υγεία" είναι να διερευνήσει το ρόλο του θεράποντα γιατρού στις σύγχρονες κοινωνίες, να παρουσιάσουν τα σημαντικά προβλήματα επικοινωνίας γιατρών και ασθενών σήμερα, να διερευνήσουν τη ζωτική σχέση κόστους περίθαλψης και αποτελεσματικής παροχής υπηρεσιών υγείας. Τέλος ο κύριος στόχος του κύκλου των διαλέξεων αυτών είναι να διερευνήσουν την κορυφούμενη ανησυχία της κοινωνίας γύρω από το βασικό ερώτημα: Εξακολουθεί να παραμένει ο «Άνθρωπος» στο επίκεντρο κάθε νέας πολιτικής υγείας;

Προβλήματα στην επικοινωνία γιατρών και ασθενών

Ενώ στις ημέρες μας η εξέλιξη της τεχνολογίας και η πρόοδος της ιατρικής είναι αλματώδης, όμως υπάρχουν σημαντικά προβλήματα επικοινωνίας των γιατρών με τους ασθενείς τους. Σύμφωνα με την τρέχουσα αντίληψη της ιατρικής βασισμένης σε ενδείξεις (Evidence Based Medicine) ο τρόπος επικοινωνίας γιατρού ασθενή αναδεικνύεται σε βασικό παράγοντα επιτυχούς εφαρμογής της θεραπείας. Το πιο γνωστό -ανέκαθεν- μοντέλο σχέσης γιατρού ασθενή είναι το εξουσιαστικό ή πατερναλιστικό στο οποίο ο ασθενής ακολουθεί παθητικά και συμμορφώνεται με τις υποδείξεις του γιατρού. Το κλασικό αυτό μοντέλο καθιστά τον ασθενή παθητικά εξαρτώμενο από τον γιατρό αυθεντία-παντογνώστη. Στο εκ διαμέτρου αντίθετο άκρο έχουμε το μοντέλο πληροφόρησης στο οποίο ο ασθενής έχοντας τις ανάλογες πληροφορίες από τον γιατρό αποφασίζει ο ίδιος για την τελική θεραπεία. Η ερώτηση που προκύπτει είναι ποιος είναι τελικά ο κατάλληλος εκτιμητής για την πορεία της υγείας του ασθενή. Στο ένα μοντέλο η απάντηση είναι ο γιατρός ενώ στο δεύτερο η απάντηση είναι ο ίδιος ο ασθενής. Η σύγχρονη αντίληψη απαιτεί την ισότιμη συνεργασία και την καλή επικοινωνία και των δύο μερών έτσι ώστε να γίνονται αμοιβαία σεβαστές γνώσεις και εμπειρίες που θα οδηγήσουν στο βέλτιστο αποτέλεσμα για τον πάσχοντα ως πρόσωπο στα πλαίσια μιας ολιστικής αντίληψης για την υγεία.

Η συναισθηματική νοημοσύνη αποτελεί το κλειδί για την ιδανική επικοινωνία. Η ικανότητα του γιατρού να διαβάζει τα μή λεκτικά νοήματα και τη γλώσσα του σώματος, την έκφραση, τον τόνο και τη χροιά της φωνής. Η ικανότητα της απερίσπαστης ακρόασης από την πλευρά του γιατρού αναδεικνύεται σε κορυφαίο εργαλείο αποτελεσματικής επικοινωνίας του με τον ασθενή. Ο ασθενής είναι ο Άλλος ο οποίος αποτελεί έναν άγνωστο μοναδικό κόσμο και ο γιατρός οφείλει να κατανοήσει την μοναδικότητα, τις αξίες του και τις ανάγκες του προκειμένου να εντάξει όλες αυτές τις παραμέτρους στην θεραπεία που θα επιλέξει προς όφελος του ασθενή.

Δρίτσας Αθανάσιος Καρδιολόγος, Αναπληρωτής Διευθυντής, Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο - Συνθέτης - Συγγραφέας

Ο Αθανάσιος Δρίτσας γεννήθηκε στην Αθήνα. Τελείωσε το Λύκειο στη Βαρβάκειο Πρότυπο Σχολή. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ειδικεύθηκε στην καρδιολογία  στα πανεπιστημιακά νοσοκομεία Guy’s & Hammersmith Hospital, RPMS, London, UK. Παράλληλα με τις ιατρικές του σπουδές μελέτησε ανώτερα θεωρητικά και σύνθεση με τους Κώστα Κυδωνιάτη και Γιάννη Ιωαννίδη και παρακολούθησε σεμινάρια σύνθεσης στην Royal Academy of Music, London, UK. Έχει ιδρύσει και διετέλεσε πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας Ποιότητας Ζωής & Ψυχοκοινωνικής Καρδιολογίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Έχει αναγνωρισθεί διεθνώς ως πρωτοπόρος για την κλινική και ερευνητική του δραστηριότητα στη χρήση της μουσικής ως θεραπευτικού μέσου (music medicine) και αποτελεί διακεκριμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (FESC) και της Διεθνούς Εταιρείας Μουσικής στην Ιατρική (ISMM). Επίσης, είναι μέλος της Αμερικανικής Εταιρείας Μουσικοθεραπείας (ΑΜΤΑ). Αποτελεί ενεργό μέλος του European Association of Cardiovascular Prevention and Rehabilitation (EACPR) της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) και επίτιμο μέλος του Ελληνικού Συλλόγου Πτυχιούχων Επαγγελματιών Μουσικοθεραπευτών (ΕΣΠΕΜ). Έχει ιδρύσει και διετέλεσε πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας Ποιότητας Ζωής & Ψυχοκοινωνικής Καρδιολογίας της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Πολλές επιστημονικές του εργασίες έχουν δημοσιευθεί σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά υψηλού δείκτη αναφοράς (citation impact factor) στα αντικείμενα της υπερτροφικής μυοκαρδιοπάθειας, των καρδιακών αρρυθμιών, της αιμοδυναμικής της καρδιακής βηματοδότησης, της καρδιακής ανεπάρκειας, της φυσιολογίας της άσκησης, της καρδιακής αποκατάστασης (cardiac rehabilitation) και των θεραπειών μέσω μουσικής (music medicine & music therapy).


Παραγωγός της εκπομπής Μαγικός Αυλός του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΑ (1999-2001). Η μουσική του χρησιμοποιήθηκε από την χορογραφική ομάδα διεθνούς φήμης Gelabert-Azzopardi Companya de Danca στο Edinburgh International Art Festival 2004, Arthur’s Feet σε μία πρωτοποριακή παράσταση την οποία παρουσίασαν ως χορευτές άτομα με αναπηρίες. Το 2008 προσκλήθηκε τιμητικά από τον Prof. Ronald Haas, πρύτανη του Mozarteum University of Austria, να δώσει κεντρική διάλεξη στο πρώτο παγκόσμιο συνέδριο για τις κλινικές εφαρμογές της μουσικής (Mozart & Science, Vienna 2008). Το 2013 τιμήθηκε για την προσφορά του στον τομέα της μουσικής στην ιατρική με το Διεθνές Βραβείο Fontane Di Roma. Στο σημαντικό συνέδριο EUROPREVENT 2014 της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας (ESC) βραβεύτηκε η επιστημονική του εργασία με θέμα: Η εφαρμογή της μουσικής για την αντιμετώπιση του πόνου και του άγχους κατά τη διάρκεια ηλεκτροφυσιολογικών επεμβάσεων. Ως προσκεκλημένος ομιλητής έχει δώσει διαλέξεις και παράλληλα συναυλίες με έργα του ως συνθέτης σε πολλά επιστημονικά συνέδρια και αίθουσες συναυλιών στην Ελλάδα, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Έχουν κυκλοφορήσει σε δίσκους (CD) τα έργα του: Εικόνες-String Images (MUSICA VIVA 2002), Υδατογραφίες (PROTASIS MUSIC 2004), Δύο Μουσικά Παραμύθια (LYRA 2005), Μορφέας-Θεραπευτικό CD που χρησιμοποιεί εμβρυϊκούς ήχους για εισαγωγή ύπνου σε συνεργασία με τον αμερικανό αναισθησιολόγο Fred Schwartz (INFO HEALTH 2004), Θεραπευτικοί ήχοι απ’ όλο τον κόσμο (εκδ. Ελευθεροτυπία /Ε-Ιατρικά 2004), CD με συλλογή τραγουδιών πάνω σε ελληνική ποίηση με τίτλο Στην άκρη των παραμυθιών, τραγούδια και ευθραυστοι ήχοι για φωνή και πιάνο (PROTASIS MUSIC 2008) και το CD Εικόνες-Κύκλος Ελληνικός (Protasis Music 2015).

Επίσης είναι συγγραφέας των βιβλίων: Η Μουσική ως Φάρμακο (ΙΝFO HEALTH 2003), Κωδικός Μπλε-ιστορίες στα όρια ζωής και θανάτου (εκδ. Μπαρτζουλιάνος 2008), Το όνειρο της Αθηνούλας-παραμυθένιες ιστορίες για μικρά και μεγάλα παιδιά (εκδ. Μπαρτζουλιάνος 2009), Η ασθένεια της Υγείας (εκδ. Παπαζήση 2010), Δύο Ποιητικοί Μονόλογοι (Μπαρτζουλιάνος 2017) και Το διακόνημα και το χειροτέχνημα (Παπαζήσης 2017). Επίσης, με Χορηγία του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Ωνάσης, είχε την εκδοτική επιμέλεια των βιβλίων Μουσικοκινητικά Δρώμενα ως Θεραπευτική Αγωγή (εκδ. Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών 2003) και η Τέχνη ως Μέσον Θεραπευτικής Αγωγής (εκδ. Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών 2004). Αρθρογραφεί συχνά σε έντυπα και ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης (βλ. Καθημερινή) και υπήρξε, παλαιότερα, μέλος της δημιουργικής ομάδας του πρωτοποριακού διαδικτυακού καναλιού antistress μουσικής στο διαδικτυακό ραδιόφωνο RadioArt. Τα μουσικά του έργα έχουν παρουσιαστεί συχνά στην Ελλάδα και το εξωτερικό σε πολλές συναυλίες βλ. Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (ΜΜΑ) και Θεσσαλονίκης (ΜΜΘ), Ίδρυμα Θεοχαράκη, Αίθουσα Συναυλιών Φίλιππος Νάκας, Συνεδριακό Κέντρο Πανεπιστημίου Πάτρας, Δημοτική Πινακοθήκη Πειραιά, Θέατρο Άλεκτον, Θέατρο Κολεγίου Αθηνών κ.ά.. Εργάζεται στο Ωνάσειο Καρδιοχειρουργικό Κέντρο ως Καρδιολόγος από το 1995 και είναι Αναπληρωτής Διευθυντής στο Τμήμα Αναιμάκτων Διαγνωστικών Τεχνικών του Καρδιολογικού τομέα.

Σχετικές ομιλίες