Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Όταν το «έντεχνο» συνάντησε το «λαϊκό»: γάμος από έρωτα ή ...προξενιό;

Λιάβας Λάμπρος

23 Μαΐου 2013

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 25:53 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2051
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Η ομιλία αυτή του ενθομουσικολόγου Λάμπρου Λιάβα, έγινε στο πλαίσιο της "Διημερίδας για το ελληνικό τραγούδι" που διοργάνωσε η Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος "Λίλιαν Βουδούρη" στο Μέγαρο Μουσικής και ανήκει στην ενότητα "Έντεχνο, "Λόγιο", "Λαϊκό".

Η σύνοψη της ομιλίας όπως δημοσιεύτηκε στο Πρόγραμμα της εκδήλωσης:


Η εισήγηση επιδιώκει να θέσει προς συζήτηση και προβληματισμό μια σειρά από ερωτήματα, σε σχέση με την εσωτερική αντίφαση του όρου «έντεχνο λαϊκό» τραγούδι, καθώς και τις ιστορικές και κοινωνικές συνθήκες που προσδιόρισαν την «κατασκευή» και την επιτέλεση του στην Ελλάδα της δεκαετίας του '60.
 

Μετά από μια σύντομη αναφορά στους προγόνους του είδους (ελληνική οπερέτα, Τσιτσάνης-Χιώτης και «αρχοντορεμπέτικα»), δίνεται έμφαση στο δίπολο Χατζιδάκις - Θεοδωράκης. Το έργο τους εξετάζεται σε συνδυασμό με τις δραστικές αλλαγές στην τεχνολογία των δίσκων και κυρίως τον ρόλο των δισκογραφικών εταιρειών της περιόδου. Καταλύτης ο διορατικός ιδιοκτήτης της Columbia Τάκης Β. Λαμπρόπουλος, στον οποίο οφείλονται η μετάκληση του Θεοδωράκη από το Παρίσι, η «λαϊκή» έκδοση του «Επιταφίου» και η γνωριμία-συνεργασία των δύο συνθετών με τους Χιώτη - Ζαμπέτα και Καζαντζίδη - Μπιθικώτση. Μέσα από επιλεγμένες μαρτυρίες της εποχής, τίθεται το ερώτημα: Πώς και γιατί οι μπουζουξήδες γίνονται «μπουζουκίστες» και μέσα από ποιες διαδικασίες αναλαμβάνουν -μαζί με τους δυο λαϊκούς βάρδους- «διατεταγμένη υπηρεσία» στο νέο είδος; Τελικά ο έρωτας ήταν ...κεραυνοβόλος; Ή ο γάμος του «έντεχνου» με το «λαϊκό» υπήρξε καρπός ενός εξαιρετικά σχεδιασμένου «προξενιού»;

Λιάβας Λάμπρος Καθηγητής Εθνομουσικολογίας, Τμήμα Μουσικών Σπουδών, ΕΚΠΑ - Πρόεδρος Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Οργάνων

Ο Λάμπρος Λιάβας είναι Καθηγητής εθνομουσικολογίας στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Αθηνών και πρόεδρος του Μουσείου Ελληνικών Λαϊκών Μουσικών Οργάνων Φ. Ανωγειανάκη - Κέντρο Εθνομουσικολογίας.

Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1959. Σπούδασε νομικά στην Αθήνα και εθνολογία και εθνομουσικολογία στο Παρίσι. Παράλληλα, σπούδασε βυζαντινή μουσική και δημοτικό τραγούδι με τον Σίμωνα Καρά, πιάνο, αρμονία και αντίστιξη με τον Γιάννη Ιωαννίδη.

Ως εθνομουσικολόγος, έχει αναπτύξει πολύπλευρη ερευνητική, εκπαιδευτική και επιμορφωτική δραστηριότητα με στόχο την καταγραφή, μελέτη και διάδοση της ελληνικής μουσικής (λόγια, δημοτική, αστική, νεότερο και σύγχρονο ελληνικό τραγούδι). Έχει επιμεληθεί βιβλιογραφικές, δισκογραφικές και ηλεκτρονικές εκδόσεις, εκθέσεις, συνέδρια, φεστιβάλ και συναυλίες στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Έχει ασχοληθεί με την οργάνωση αρχείων, μουσική αρθρογραφία και μουσικοκριτική, καθώς και με την παραγωγή ραδιοφωνικών και τηλεοπτικών εκπομπών για την παραδοσιακή μουσική («Το Αλάτι της Γης»).

Στον χώρο του θεάτρου έχει ασχοληθεί με την έρευνα, μουσική επιμέλεια, συγγραφή κειμένων και σκηνοθετική επιμέλεια σε παραστάσεις αρχαίου δράματος, λυρικού και μουσικού θεάτρου, θεάτρου και σύγχρονου χορού. Ανάμεσα τους, τα αφιερώματα της ΕΛΣ για τα 100 χρόνια της ελληνικής οπερέτας - Θεόφραστος Σακελλαρίδης (2007-8) και τον Κώστα Γιαννίδη (αναβίωση της οπερέτας «Το Μικρόβιο του Έρωτα», 2009-11), καθώς και η παράσταση «Αναζητώντας τον Αττίκ» (2012).

Το 2011 εκδόθηκε από την Εμπορική Τράπεζα το βιβλίο του «Το ελληνικό τραγούδι από το 1821 έως τη δεκαετία του 1950».

Σχετικές ομιλίες