Bodossaki Lectures on Demand

Ο Μαρξ και η Βίβλος

Κοπιδάκης Μιχάλης Ζ.

23 Μαΐου 2011

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 42:41 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2506

Σύμφωνα με τον Μ.Ζ. Κοπιδάκη, «ο Κάρολος Μαρξ κατά τη διάρκεια της ζωής του, αλλά ιδίως μετά θάνατον ενέπνευσε αισθήματα λατρείας και ακατάλλακτου μίσους. Τα αισθήματα αυτά εκφράστηκαν με όρους λαϊκής ή αριστοκρατικής, δηλαδή αρχαιοελληνικής θρησκευτικότητας. Για τους αγιογράφους του ήταν ο ολύμπιος Δίας και ο Προμηθεύς ελευθερωτής. Για τους δαιμονολόγους του ο δαίμων Σαλώχ και ο Αντίχριστος. Για τους σοσιαλιστές που είχαν χριστιανική αγωγή, ο Μαρξ ήταν ο νέος Προφήτης και ο Μεσσίας.

»Το έργο του άθεου φιλοσόφου βρίθει από βιβλικά παραθέματα και εκκλησιαστικούς όρους. Δυσνόητοι όροι της πολιτικής οικονομίας διασαφηνίζονται με αναλογίες και συγκρίσεις θεολογικές. Το χρήμα για παράδειγμα προσλαμβάνει θεϊκές ιδιότητες: είναι πανταχού παρόν και παντοδύναμο.

»Το Μανιφέστο του Κουμμουνιστικού Κόμματος είναι ταυτόχρονα θεωρία της ιστορίας, οδηγός επαναστατικής δράσης, ανάλυση της οικονομίας και καταγγελία της ανισότητας. Όμως η επιτυχία του οφείλεται και σε δύο άλλους παράγοντες. Ο πρώτος είναι η λογοτεχνικότητά του και ο δεύτερος η "θεολογική" του διάσταση. Το Μανιφέστο εμφανίζεται ως εκκοσμικευμένη Αποκάλυψη, ως προφητεία και ως εσχατολογικό και σωτηριολογικό κήρυγμα.

»Η επανανάγνωση του έργου του Μαρξ που επιχειρούν τις τελευταίες δεκαετίες αναλυτικοί φιλόσοφοι θα μας αποκαλύψει πολλά για την οδυνηρή σχέση έλξης και απώθησης που διατήρησε εφ' όρου ζωής ο φιλόσοφος με τη Βίβλο».

Κοπιδάκης Μιχάλης Ζ. Ομότιμος Καθηγητής Κλασικής Φιλολογίας, ΕΚΠΑ

Ο Μιχάλης Ζ. Κοπιδάκης σπούδασε κλασική φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης και της Χαϊδελβέργης. Από το 1975 ως το 1998 υπηρέτησε ως βοηθός, λέκτορας, επίκουρος, αναπληρωτής και καθηγητής στο Φιλολογικό Τμήμα της Φιλοσοφικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από το 1998 ως το 2010 υπηρέτησε ως καθηγητής στο Τμήμα Μεθοδολογίας, Ιστορίας και Θεωρίας της Επιστήμης του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Για πολλά χρόνια τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα επικεντρώθηκαν στην υφολογική ανάλυση και στο θρησκειολογικό υπόβαθρο της μετάφρασης των Εβδομήκοντα, της Καινής Διαθήκης και της Ελληνόφωνης Ιουδαϊκής Γραμματείας. Μελέτησε ιδιαίτερα φαινόμενα «συγκρητισμού», πώς δηλαδή από ετερόκλητα στοιχεία συγκροτείται ένα λογοτεχνικό κείμενο και κατ΄ επέκταση μια θρησκευτική δοξασία. Ο Μ. Ζ. Κοπιδάκης έχει επίσης συγγράψει άρθρα και μονογραφίες για την αρχαία λογοτεχνική κριτική, τους παροιμιογράφους, τη μυθολογία, την ιστορία της ελληνικής γλώσσας και τη νεοελληνική ποίηση.