Bodossaki Lectures on Demand

Νόσος Πάρκινσον: Προβλήματα και προοπτικές

Στάθης Παντελής, Ζήκος Παναγιώτης, Στεφανής Λεωνίδας, Σταμέλου Μαρία, Τάγαρης Γιώργος, Μάτσα Ρεβέκκα

16 Δεκεμβρίου 2015

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 98:00 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 3195
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Τα προβλήματα και τις προοπτικές θεραπείας της νόσου Parkinson συζητούν διακεκριμένοι έλληνες επιστήμονες, στο πλαίσιο του επιτυχημένου κύκλου εκδηλώσεων του Megaron Plus «Η επιστήμη στη ζωή μας».
 

Η νόσος Parkinson είναι μία νευροεκφυλιστική νόσος που επηρεάζει σημαντικό τμήμα του πληθυσμού παγκοσμίως –είναι η δεύτερη σε συχνότητα εκφυλιστική νόσος του νευρικού συστήματος μετά τη νόσο Alzheimer. Οι ασθενείς εμφανίζουν κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα, που επηρεάζουν σε μεγάλο βαθμό την ποιότητα ζωής και των ιδίων, αλλά και των οικείων τους. Η αιτιολογία της νόσου δεν είναι γνωστή στην μεγάλη πλειονότητα των περιστατικών, ωστόσο επιστημονικές ανακαλύψεις των τελευταίων ετών έχουν δείξει ότι σε ορισμένα περιστατικά, ιδιαίτερα πρώιμης έναρξης, υπάρχει σημαντική συμμετοχή του γενετικού παράγοντα. Οι υπάρχουσες θεραπείες αντιμετωπίζουν εν μέρει αρκετά από τα συμπτώματα της νόσου, αλλά δεν υπάρχει ουσιαστική θεραπεία που να αναστέλλει τη νευροεκφύλιση.  Στην εκδήλωση θα αναπτυχθούν θέματα σχετικά με την κλινική εικόνα της ασθένειας και την επίδρασή της στην καθημερινότητα των ασθενών, καθώς και οι υπάρχουσες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Επιπλέον, θα αναφερθούν νεότερα επιστημονικά δεδομένα που αφορούν τους παθογενετικούς παράγοντες της νόσου, και την προσδοκία οι γνώσεις αυτές να οδηγήσουν σε καινοτόμες θεραπευτικές μεθόδους, συμπεριλαμβανομένων των βλαστικών κυττάρων.
 

Η νόσος Parkinson δεν είναι μόνο ένα ιατρικό πρόβλημα, είναι παράλληλα και κοινωνικό, δεδομένου ότι έχει δυσμενείς επιπτώσεις στο περιβάλλον των ασθενών αλλά και στον ευρύτερο κοινωνικό χώρο.
 

Μιλούν οι:
Μαρία Σταμέλου, νευρολόγος, επίκουρη καθηγήτρια, Πανεπιστήμιο Marburg και Υπεύθυνη Τμήματος Κινητικών Διαταραχών του Νοσοκομείου «Υγεία», με θέμα Κινητικά και μη κινητικά συμπτώματα της νόσου Πάρκινσον
Γιώργος Τάγαρης, νευρολόγος, διευθυντής ΕΣΥ-Νευρολογική Κλινική ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς», με θέμα Φαρμακευτική και μη φαρμακευτική θεραπεία της νόσου Πάρκινσον
Ρεβέκκα Μάτσα, ερευνήτρια Α, υπεύθυνη Εργαστηρίου Κυτταρικής και Μοριακής Νευροβιολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Pasteur, με θέμα Βλαστικά Κύτταρα για την μελέτη και την θεραπεία της νόσου Πάρκινσον
Λεωνίδας Στεφανής, καθηγητής Νευρολογίας και Νευροβιολογίας, διευθυντής Β΄ Νευρολογικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ και συνεργαζόμενος ερευνητής στο Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, με θέμα Γενετική και βιολογική βάση νόσου Πάρκινσον: Η σημασία των βιοδεικτών για την ανάπτυξη μελλοντικών θεραπειών. Ο Λεωνίδας Στεφανής επίσης συντονίζει τη συζήτηση.

Επιμελητής του Κύκλου Εκδηλώσεων «Η Επιστήμη στη ζωή μας» είναι ο Ηλίας Κούβελας, ομότιμος καθηγητής Φυσιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.
 

Χαιρετισμούς απευθύνουν εκπρόσωποι του «Συλλόγου Ασθενών με νόσο Πάρκινσον», της Εταιρείας «ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ Κίνηση», του «Συλλόγου Παρκινσονικών ασθενών και φίλων Βορείου Ελλάδος», καθώς και της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας (Κλάδος Κινητικών Διαταραχών).

Στάθης Παντελής Νευρολόγος

Ειδίκευση στη Νευρολογική Κλινική ΕΚΠΑ, Αιγινήτειο Νοσ.,

• Διδάκτωρ του Παν/μίου Αθηνών στο Εργαστήριο Πειραματικής Φαρμακολογίας του ΕΚΠΑ (Νταϊφώτη-Βαρώνος).

• Εκπαίδευση στην διεγχειρητική νευροφυσιολογία κινητικών διαταραχών και στις επεμβατικές τεχνικές για την νόσο του Πάρκινσον (Pallidotomy, Deep Brain Stimulation, Duodopa, Botox) (1999-2010): NY Medical Center, NY, USA. University Hospital Utrecht, Netherlands. University Hospital of Navarra, Pamplona, Spain. Institute of Neurology National Hospital for Neurology and Neurosurgery, Queen Square, London, UK. Hadassah Hospital, Jerusalem Israel. Uppsala University Hospital Uppsala, Netherlands. Department of Neurology/Neurosurgery Kiel, Germany. Department of Neurology/Neurosurgery, Leuven, Belgium.

• Ειδικός Επιστημονικός Συνεργάτης της Ν/Χ κης κλινικής του Παν/μίου Αθηνών, Νοσ. «Ο Ευαγγελισμός», στο πεδίο της Λειτουργικής Νευροχειρουργικής για την νόσο του Πάρκινσον και της Δυστονίας.

• Προσκεκλημένος ομιλητής του Τμήματος Φαρμακευτικής του ΕΚΠΑ, με ανάθεση μαθήματων κινητικών διαταραχών και επιληψίας στους μεταπτυχιακούς φοιτητές.

• Συνεργασία για την ανάλυση βιοφυσικών δεδομένων με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, Τμήμα Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Υπολογιστών Τομέας Συστημάτων Μετάδοσης Πληροφορίας Καθ. Κα Κ. Νικήτα

• Συντονιστής Δ/ντης της Νευρολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Mediterraneo

• Μέλος του τριμελούς εκτελεστικού συμβουλίου του Κλάδου Κινητικών Διαταραχών της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρείας

• Ιδρυτικό μέλος και μέλος ΔΣ της Ακαδημίας Νευροεπιστημών (www.academyofneurosciences.gr).

Ιστότοπος του Παντελή Στάθη

Ζήκος Παναγιώτης Νευρολόγος

Εξειδίκευση στην εφαρμογή και ρύθμιση νευροδιεγερτών (Deep Brain Stimulation) στην νόσο Πάρκινσον και σε άλλες κινητικές και ψυχιατρικές διαταραχές.


Παρούσα θέση: Επιμελητής της Νευρολογικής κλινικής του 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας.

Υπεύθυνος του ειδικού ιατρείου νόσου Πάρκινσον και συναφών διαταραχών 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας.

Επιστημονικός συνεργάτης Β΄Νευροχειρουργικής & Νευροτραυματιολογικής κλινικής Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου «Αττικόν». Συμμετοχή στην ομάδα Deep Brain Stimulation σε κινητικές και άλλες διαταραχές.

Διατηρεί ως ελεύθερος επαγγελματίας Νευρολογικό ιατρείο νόσου Πάρκινσον & Διαταραχών Μνήμης στην Αθήνα.

Το 1995 αποφοίτησε από την Ιατρική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Από νωρίς ως ειδικευόμενος στο ΠΓΝΑ Γεννηματάς εκδήλωσε το ενδιαφέρον του για τα νευροεκφυλιστικά νοσήματα της άνοιας και της νόσου του Πάρκινσον.

Το 2005 και για δύο χρόνια διατέλεσε Επιστημονικός συνεργάτης του ΠΓΝΑ «Γεννηματάς» στα ειδικά εξωτερικά ιατρεία των Εξωπυραμιδικών νοσημάτων όπως και σε αυτά των Ανοϊκών διαταραχών.

Το 2008 και για ένα έτος εξειδικεύτηκε στην εφαρμογή και ρύθμιση νευροδιεγερτών (Deep Brain Stimulation) σε παθήσεις όπως αυτή της ν. Πάρκινσον, Δυστονίας, Ιδιοπαθούς τρόμου, Ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής (OCD) και Gilles de la Tourette, στο Department of Neurology of the University Medical Center Pitié-Salpétrière in Paris (INSERM CIC - 9503) υπό του καθηγητού Yves Agid.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα οργάνωσε το 2011 το ειδικό ιατρείο νόσου Πάρκινσον και συναφών διαταραχών του 251 Γενικού Νοσοκομείου Αεροπορίας. Παράλληλα συντονίζει τις ομάδες επεμβατικής θεραπείας για την νόσο Πάρκινσον στο ίδιο νοσοκομείο και έχει επιληφθεί επεμβάσεων τοποθέτησης αντλίας DUODOPA , Apo-Go και εμφύτευσης νευροδιεγέρτη σε ασθενείς με νόσο Πάρκινσον.

Συμμετέχει σε συνέδρια και σεμινάρια στο εσωτερικό και εξωτερικό. Είναι μέλος της Ελληνικής Νευρολογικής Εταιρίας, της American Academy of Neurology και της Movement Disorders Society.

Από το 2006 συνιδρυτής στην μη κερδοσκοπική εταιρία ΕΠΙΚΟUΡΟΣ και στην συνέχεια από το 2008 πρόεδρος της Ελληνικής εταιρίας εθελοντών και ασθενών για την ν Πάρκινσον, ΕΠΙΚΟUΡΟΣ- κίνηση. Σε αυτά τα πλαίσια έχει την ειδική επιμέλεια του κόμβου για την νόσο του Πάρκινσον www.parkinsonportal.gr.

Στεφανής Λεωνίδας Καθηγητής Νευρολογίας & Νευροβιολογίας, Ιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ - Διευθυντής του Εργαστηρίου Νευροεκφυλιστικών Νόσων, Ίδρυμα Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών
Ο Δρ. Στεφανής πήρε το πτυχίο Ιατρικής από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1987, και ολοκλήρωσε την Διδακτορική του Διατριβή στο ίδιο Πανεπιστήμιο, με θέμα την συσχέτιση γονοτύπου-φαινοτύπου στην β-θαλασσαιμία, το 1992. Το 1991 άρχισε την ειδίκευση στη Νευρολογία στο Πανεπιστήμιο Columbia της Νέας Υόρκης. Κατόπιν εργάστηκε ως μεταδιδακτορικός ερευνητής στο εργαστήριο του Lloyd Greene, στο Τμήμα Παθολογικής Ανατομικής, με θέμα μηχανισμούς Νευρωνικού κυτταρικού θανάτου, ενώ παράλληλα εξειδικεύτηκε στη Νευρολογία της Συμπεριφοράς. Το 1998 έγινε Επίκουρος Καθηγητής Νευρολογίας στο Κέντρο Νευροεκφυλιστικών Νόσων της Νευρολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Columbia, με επικέντρωση στην παθογένεια νευροεκφυλιστικών νόσων και ιδιαίτερα στη νόσο του Πάρκινσον (ΝΠ). Το 2003 επέστρεψε στην Ελλάδα, ως Ερευνητής στο ΙΙΒΕΑΑ, όπου ίδρυσε εργαστήριο με εστίαση σε μηχανισμούς νευροεκφύλισης. Από το 2006, ανέλαβε θέση Αναπληρωτή Καθηγητή Νευρολογίας και Νευροβιολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Νοσοκομείο «Αττικόν», ενώ έκτοτε συνεχίζει την ερευνητική του δραστηριότητα στο ΙΙΒΕΑΑ ως συνεργαζόμενος Ερευνητής. Το βασικό κλινικό ενδιαφέρον αφορά τη ΝΠ, με εστίαση στη γενετική βάση της. Από το 2011 μέχρι το 2017 διετέλεσε Διευθυντής της Β’ Νευρολογικής Κλινικής, ενώ από το 2012 εξελίχθηκε στην βαθμίδα του Καθηγητή. Πρόσφατα μετακινήθηκε στη Διεύθυνση της Α Νευρολογικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στο Αιγινήτειο. Συνεχίζει την δουλειά του στο ΙΙΒΕΑΑ σε μηχανισμούς νευροτοξικότητας που σχετίζονται με την α-συνουκλεΐνη, καθώς και την παθογόνο δράση γενετικών παραλλαγών άλλων γονιδίων σχετικών με τη νόσο Πάρκινσον. Έχει δημοσιεύσει περισσότερα από 125 επιστημονικά άρθρα σε διεθνή περιοδικά, έχει αντλήσει πολλά διεθνή και Ελληνικά ανταγωνιστικά ερευνητικά προγράμματα και έχει διατελέσει μέλος της Συντακτικής Επιτροπής σημαντικών περιοδικών του χώρου της Νευροβιολογίας, όπως και αντιστοίχων διεθνών επιτροπών αξιολόγησης.
Σταμέλου Μαρία Νευρολόγος, Επίκουρη Καθηγήτρια - Πανεπιστήμιο Marburg, Υπεύθυνη Τμήματος Κινητικών Διαταραχών του Νοσοκομείου «Υγεία»

Η Μαρία Σταμέλου, επ. καθηγήτρια Νευρολογίας στο Philipps University, Marburg, Γερμανίας, ολοκλήρωσε την ειδικότητα και το διδακτορικό της στην Νευρολογική Παν/κή Κλινική του Marburg (2010), και μετεκπαιδευτηκε στην νόσο του Πάρκινσον και κινητικές διαταραχές στο University College London (UCL), Queen Square, Ηνωμένο Βασίλειο έως το 2013. Είναι επίσης μετεκπαιδευμένη στην διενέργεια ενέσεων Βοτουλινικής τοξίνης για νευρολογικές παθήσεις, με προεξάρχουσα την δυστονία, και αναγνωρισμένη απο την Γερμανική Εταιρεία για την ομώνυμη τοξίνη (Μπότοξ).

Ιστότοπος της Μαρίας Σταμέλου

Τάγαρης Γιώργος Νευρολόγος, Διευθυντής ΕΣΥ-Νευρολογική Κλινική ΠΓΝΑ «Γ. Γεννηματάς»

Γεννήθηκε το 1961 στη Μυτιλήνη.

ΤΙΤΛΟΙ ΣΠΟΥΔΩΝ

1993 : Ειδικότητα Νευρολογίας (Αθήνα).

1985 : Πτυχίο Ιατρικής (Πανεπιστήμιο Αθήνας).

ΜΕΛΟΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΩΝ ΕΤΑΙΡΕΙΩΝ

2011 Ελληνική Ακαδημία Νευροεπιστημών (Iδρυτικό μέλος).

2001- : Movement Disorders Society.

1999- : Αmerican Academy of Neurology.

1996- : Minnesota Motor Group (Iδρυτικό μέλος).

1994- : Society for Neuroscience.

1992- : Ελληνική Εταιρία Νευροφυσιολογίας.

1991- : Ελληνική Εταιρεία Νευρολογίας.

1985- : Ιατρικός Σύλλογος Αθήνας.

ΑΔΕΙΕΣ ΑΣΚΗΣΕΩΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΟΣ

1994 : ECFMG Certificate.

1985 : Άδεια Ασκήσεως Επαγγέλματος (Νομαρχία Αθήνας).

ΙΑΤΡΙΚΗ ΠΡΟΫΠΗΡΕΣΙΑ

1997-2011 Eπιμελητής, Νευρολογική Κλινική ΓΝΑ ‘Γ. Γεννηματάς.

1994-1997 Αssistant Professor, Brain Sciences Center & Department of Neurology, VA Hospital, University of Minnesota Medical School. Μιννεάπολις, ΗΠΑ .Συνολικός χρόνος: 3 χρόνια και 5 μήνες.

1990-1993 Νευρολογική Κλινική Γεν. Νοσοκομείου Αθήνας. (Ειδικευόμενος, 3 χρόνια).

1989-1990 Κέντρο Ψυχικής Υγιεινής Αθήνας (Ειδικευόμενος, 6 μήνες).

1989 Παθολογική Κλινική Γ.Ν. Κυπαρισσίας Μεσσηνίας (Ειδικευόμενος, 6 μήνες).

1988-1989 Αγροτικό Ιατρείο Ευξεινουπόλεως Μαγνησίας (Υπηρεσία Υπαίθρου, 12 μήνες).

ΚΛΙΝΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ

· Από 1/7/1994 μέχρι 15/6/97, συμμετοχή στην Movement Disorders Clinic του VA Medical Center υπό τον καθηγητή James Ashe. Εκπαίδευση στην διάγνωση και θεραπευτική αντιμετώπιση ποικίλων εξωπυραμιδικών παθήσεων καθώς και στην αντιμετώπιση της δυστονίας με την χρήση botulinum toxin.

· Από 1/7/1997 συμμετοχή στην δραστηριότητα της νευρολογικής κλινικής του ΓΝΑ ‘Γ. Γεννηματάς’ σαν Επιμελητής.

· Aπό 1/9/1997, υπεύθυνος του ιατρείου εξωπυραμιδικών παθήσεων της νευρολογικής κλινικής του ΠΓΝΑ ‘Γ. Γεννηματάς’.

· Από 1/3/2000 προεγχειρητική εκτίμηση και μετεγχειρητική παρακολούθηση παρκινσονικών ασθενών που έχουν υποβληθεί σε επέμβαση εν τω βάθει εγκεφαλικού ερεθισμού (Deep Brain Stimulation). Σε συνεργασία με την κλινική λειτουργικής νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου της Κολωνίας.

· Από 1/9/2002 συμμετοχή στην μονάδα λειτουργικής νευροχειρουργικής του νοσοκομείου ‘Ευαγγελισμός’ υπό τον καθηγητή κ. Δ. Σακά. Προεγχειρητική και διεγχειρητική αξιολόγηση καθώς και μετεγχειρητική παρακολούθηση των ασθενών με εξωπυραμιδικές παθήσεις.

· Από 1/5/2003 Υπεύθυνος επιμελητής της Mονάδας Αυξημένης Φροντίδας της νευρολογικής κλινικής του ΓΝΑ ‘Γ. Γεννηματάς’.

· Aπό 1/8/2003 μέχρι 1-3-2004 υπεύθυνος τοπικός συντονιστής (Local Coordinator) από για την χορήγηση θρομβολυτικής αγωγής σε ασθενείς με ισχαιμικό ΑΕΕ στα πλαίσια της ευρωπαϊκής μελέτης SITS-MOST (Safe Implementation of Thrombolysis in Stroke Monitoring Study). Από 7-10-2004 μέχρι 1-3-2005 αναπληρωτής εθνικός συντονιστής (associate national coordinator) στην ίδια μελέτη.

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΟ ΕΡΓΟ

Συμμετοχή σε ερευνητικά προγράμματα:

1. ‘Λειτουργική Μαγνητική Τομογραφία Γνωσιακών Λειτουργιών στον Εγκεφαλικό Φλοιό’. Υποστηρίχθηκε Από Το Παν/μιο Μιννεσότα και Το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (ΝΙΗ RO1N532919). Από τον Ιανουάριο 1994 μέχρι τον Ιούνιο 1997.

2. ‘Εγκεφαλικοί Μηχανισμοί Της Λειτουργίας Της Κίνησης’ Υποστηρίχθηκε από το Παν/μιο Μιννεσότα και την Αμερικανική Λεγεώνα. Από τον Ιανουάριο 1994 μέχρι τον Ιούνιο 1997.

3. ‘Λειτουργική Μαγνητική Τομογραφία Ιδανικών Διδύμων’. Υποστηρίχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Μιννεσότα. Από τον Ιανουάριο 1994 μέχρι τον Ιούνιο 1997.

4. Διπλή-Τυφλή μελέτη της αποτελεσματικότητας της σουμανιρόλης στην νόσο του Παρκινσον 2001-2002.

5. Μη παρεμβατική μελέτη αποτελεσματικότητας της απομορφίνης στην προχωρημένη νόσο του Parkinson(2006-2009)- κύριος ερευνητής.

6. Μη παρεμβατική μελέτη παρατήρησης εντακαπόνης σε ασθενεις που εμφανίζουν πρώιμη εξαντληση της δρασης του φαρμάκου (CELC200AGR01) 2008-2009 – κύριος ερευνητής.

7. Διπλή τυφλή μελέτη αξιολόγησης της λεβετιρασετάμης στην αντιμετώπιση των υπερκινησιών σε ασθενείς με νόσο του Παρκινσον(2006-2007).

8. Προοπτική πανελλήνια μελέτη καταγραφής χαρακτηριστικών των ασθενών με νόσο του Παρκινσον και της τρέζουσας θεραπευτικής αγωγής τους 248.628 (2007-2009 –κύριος ερευνητής).

9. Μη παρεμβατική μελέτη παρατήρησης του Stalevo σε πάσχοντες από νόσο του Parkinson που δεν ελέγχονται ικανοποιητικά με την προηγούμενη αγωγή (CELC200AGR04) 2009-κύριος ερευνητής.

Μάτσα Ρεβέκκα Ερευνήτρια Α΄, Υπεύθυνη του Εργαστηρίου Κυτταρικής και Μοριακής Νευροβιολογίας, τμήμα Βιοχημείας, Ινστιτούτο Παστέρ
Τα ερευνητικά ενδιαφέροντα της Ρεβέκκας Μάτσα εστιάζονται στη μελέτη της βιολογίας της ανάπτυξης και της αναγέννησης του νευρικού συστήματος με προοπτική την εφαρμογή των ευρημάτων της έρευνας στην επινόηση καινοτόμων θεραπειών για νευροεκφυλιστικές νόσους και τραυματικές κακώσεις του εγκεφάλου και της σπονδυλικής στήλης. Οι μελέτες μας αφορούν γονίδια και μηχανισμούς που διέπουν την ανάπτυξη του νευρικού συστήματος, με έμφαση στην πρόοδο του κυτταρικού κύκλου και τη διαφοροποίηση των νευρώνων καθώς και στην ανάπτυξη και μυελινοποίηση των περιφερικών νεύρων.

Σχετικές ομιλίες