Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Κλινικές και συμβουλευτικές προσεγγίσεις στην προσφυγική συνθήκη

Καλαντζή - Αζίζι Αναστασία, Αναστασίου Θεοδώρα, Κοτσώνη Ελένη, Γιωτσίδη Βασιλική

25 Φεβρουαρίου 2022

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:22:41 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 102
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Το Τμήμα Ψυχολογίας και το Εργαστήριο Κλινικής Ψυχολογίας & Ψυχοπαθολογίας, Κοινοτικής Ψυχιατρικής και Αναπτυξιακής Ψυχολογίας - Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών διοργάνωσαν ημερίδα με τίτλο «Το προσφυγικό φαινόμενο στην Ελλάδα και την Ευρώπη σήμερα: Πολλαπλές προσεγγίσεις».

Στρογγυλή Τράπεζα: «Ψυχοκοινωνικές διαστάσεις της προσφυγικής εμπειρίας»

Αναστασία Καλαντζή - Αζίζι, Oμ. Kαθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ, Συν-συντονίστρια της ομάδας τραύματος του Τμήματος παιδιών/ εφήβων,
Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς (ΙΕΘΣ).
Τα παιδιά πρόσφυγες και οι γονείς τους. Προληπτικές και συμβουλευτικές δράσεις της ομάδας τραύματος του ΙΕΘΣ

Το ψυχολογικό τραύμα παιδιών και εφήβων που οφείλεται σε πολέμους προκαλεί το έντονο ενδιαφέρον των ειδικών, κυρίως κατά τα τελευταία χρόνια όπου το 50% των προσφύγων αποτελείται από αυτόν τον πληθυσμό. Ένα μεγάλο ποσοστό εξ αυτών υποφέρουν από ψυχικές διαταραχές (Vostanis P. 2016, Hebebrand J. et al 2016), όπως μετατραυματική διαταραχή στρες, κατάθλιψη και σοβαρές αγχώδεις διαταραχές. Το Τμήμα Θεραπειών Παιδιών και Εφήβων και συγκεκριμένα η Ομάδα Τραύματος του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συπεριφοράς (ΙΕΘΣ), θέλοντας να συνδράμει σε θέματα ψυχικής υγείας ανήλικων προσφύγων, δρομολόγησε μια σειρά δράσεων:
• «Το παιδί και η απελευθέρωσή του από τη σκιά του πολύ μεγάλου φόβου»: μετάφραση από τα γερμανικά (www.susannestein.de) και δωρεάν διάθεση στο διαδίκτυο (μεταξύ 13 γλωσσών) του προληπτικού αυτού εγχειριδίου, δημιουργία της Stein S. (https://www.ibrt.gr/ομάδα-ειδικού-ενδιαφέροντος-sig-γσθ-παι/εικονογραφημένο-βιβλίο-για-το-ψυχολο/). Πρόκειται για ένα εικονογραφημένο βιβλίο ψυχοεκπαίδευσης και αυτοβοήθειας για γονείς και παιδιά που εκτοπίστηκαν από τη χώρα τους λόγω πολέμου και μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όσους φροντίζουν παιδιά πρόσφυγες αλλά και από εκπαιδευτικούς.
• «Το μικρό Εγώ είμαι Εγώ»: μετάφραση αυτού του αυστριακού παραμυθιού της Mira Lobe, το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Τόπος και ΙΕΘΣ σε τετράγλωσση μορφή (ελληνικά, γερμανικά, φαρσί και αραβικά) (https://www.ibrt.gr/κοινό/εκδόσεις-ιεθσ-κοινό/το-μικρο-εγω-ειμαι-εγω/). Απευθύνεται σε όλα τα παιδιά προσχολικής και πρωτοσχολικής ηλικίας, διευκολύνοντας τις διεργασίες διαμόρφωσης της εικόνας του εαυτού (ταυτότητα) και της αυτοπεποίθησης. Εκτός αυτού υποστηρίζει διαδικασίες ένταξης/προσαρμογής παιδιών προσφύγων στο κοινό νηπιαγωγείο και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού.
• «Οδηγός για γονείς πρόσφυγες»: Μετάφραση από τα γερμανικά και δωρεάν διάθεση στο διαδίκτυο ενός οδηγού με συμβουλές προς τους γονείς σχετικά με το πώς μπορούν να βοηθήσουν τα παιδιά τους μετά από τραυματικά γεγονότα ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο ζωής του παιδιού. Διατίθεται επίσης και στα φαρσί και αραβικά https://www.ibrt.gr/wp-content/uploads/2021/04/A_Guide_for_Refugee_Parents_Greek.pdf
• «Καλώς όρισες στη νέα σου ζωή»: μετάφραση από τα γερμανικά και δωρεάν διάθεση στο διαδίκτυο (μεταξύ 10 γλωσσών) αυτού του εγχειριδίου, δημιουργία επίσης της Stein S. (https://susannestein.de/bilderbogen/). Απευθύνεται σε γονείς παιδιών που έζησαν πόλεμο και άλλα τραυματικά γεγονότα και επιθυμούν να κατανοήσουν καλύτερα τα παιδιά τους και να τα βοηθήσουν αλλά και σε ειδικούς (παιδιάτρους, ψυχοθεραπευτές κ.ά.) που δραστηριοποιούνται σε δομές στις οποίες διαμένουν οικογένειες προσφύγων. https://www.ibrt.gr/ένα-εικονογραφημένο-βιβλίο-για-γονείς-παιδιών-που-βίωσαν-την-κακή-εμπειρία-του-πολέμου

Θεοδώρα Αναστασίου, MSc, Υποψήφια διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου, Συν-συντονίστρια της ομάδας τραύματος του
Τμήματος παιδιών/ εφήβων, ΙΕΘΣ &
Βασιλική Γιωτσίδη, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο.
Εστιασμένη στο Τραύμα Γνωσιακή Συμπεριφοριστική Θεραπεία (Trauma-focused CBT; TF-CBT) για ασυνόδευτους ανήλικους πρόσφυγες στην Ελλάδα: Καλύπτοντας ένα θεραπευτικό κενό

Σύμφωνα με σχετικά εμπειρικά δεδομένα, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες (Unaccompanied refugee minors; URMs) αποτελούν έναν πληθυσμό με αυξημένο κίνδυνο ευαλωτότητας, εξαιτίας των σημαντικά περισσότερων τραυματικών εμπειριών που έχουν βιώσει εντός της χώρας προέλευσης, αλλά και κατά τη διάρκεια της μετανάστευσής τους, καθώς και κατά την άφιξη και την παραμονή τους στην εκάστοτε χώρα φιλοξενίας, συγκριτικά με έφηβους που δεν έχουν βιώσει την προσφυγική συνθήκη ή με έφηβους πρόσφυγες που συνοδεύονται. Σε συνδυασμό με τους πολλούς άλλους στρεσογόνους παράγοντες, οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες καλούνται να αντιμετωπίσουν επιπρόσθετα την τραυματική εμπειρία του αποχωρισμού από την οικογένειά τους, γεγονός που τους στερεί το πλέον πρόσφορο πλαίσιο ρύθμισης του άγχους, κατά τη διαδικασία της μετανάστευσης. Έχει βρεθεί, μάλιστα, συστηματικά ότι οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρόσφυγες εμφανίζουν υψηλά ποσοστά μετατραυματικής διαταραχής του στρες (Post-traumatic stress disorder; PTSD), άγχους και κατάθλιψης, χωρίς ωστόσο τα ευρήματα αυτά να πρέπει να ερμηνεύονται ωσάν κάθε ασυνόδευτος ανήλικος πρόσφυγας με τραυματικές εμπειρίες στο ιστορικό του να αναμένεται ότι θα αναπτύξει ψυχοπαθολογία. Στο πλαίσιο αυτό, αποτελεί πρόκληση για τους κλινικούς η διάγνωση τυχών προβλημάτων ψυχικής υγείας στον συγκεκριμένο πληθυσμό, με τρόπο τέτοιο που, αφενός μεν, να αποφεύγεται ο κίνδυνος της υποδιάγνωσης ή υπερδιάγνωσης, αφετέρου δε να λαμβάνεται υπόψη ο ρόλος των πολιτισμικών διαφορών στην κλινική πρακτική. Στη συγκεκριμένη εργασία, παρουσιάζονται τα μέχρι τώρα εμπειρικά δεδομένα αναφορικά με τις ψυχοκοινωνικές ανάγκες των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων, επισημαίνονται οι κίνδυνοι για την ψυχική τους υγεία και αναδεικνύονται οι κλινικές και θεραπευτικές προκλήσεις, καθώς μεγάλο ποσοστό εμφανίζει συμπτωματολογία PTSD και χρειάζεται κατάλληλη θεραπευτική ή/και συμβουλευτική αντιμετώπιση. Στην εισήγηση τονίζεται το υπάρχον θεραπευτικό κενό, ιδιαίτερα στη χώρα μας, καθώς απουσιάζουν οι κατευθυντήριες γραμμές και οι καλές πρακτικές που να αφορούν τον συγκεκριμένο πληθυσμό ανήλικων προσφύγων. Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο μοντέλο της «εστιασμένης στο τραύμα γνωσιακής συμπεριφοριστικής θεραπείας» (Trauma-Focused CBT; TF-CBT), ως ένα εμπειρικά τεκμηριωμένο και πολιτισμικά ευαίσθητο μοντέλο, το οποίο προτείνεται ως βέλτιστη προσέγγιση που θα μπορούσε να καλύψει τις υπάρχουσες θεραπευτικές ανάγκες. Ευρύτερα, οι εστιασμένες στο τραύμα γνωσιακές–συμπεριφοριστικές θεραπείες βρίσκονται μεταξύ των προσεγγίσεων που έχουν λάβει συστηματική αξιολόγηση σε ενήλικες πρόσφυγες με διάγνωση PTSD και έχει φανεί πως είναι αποτελεσματικές στη συγκεκριμένη ομάδα. Ειδικότερα δε, όσον αφορά τους ασυνόδευτους ανήλικες πρόσφυγες, έχει γίνει προσπάθεια προσαρμογής του θεραπευτικού μοντέλου TF-CBT στον πληθυσμό των URMs στη Γερμανία με ιδιαίτερα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, ωστόσο απουσιάζουν οι τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες μελέτες οι οποίες να περιλαμβάνουν επαρκές δείγμα και να προβλέπουν τη δυνατότητα μεταπαρακολούθησης (follow-up), γεγονός που συνιστά παράλληλα και ένα ερευνητικό κενό στον χώρο αυτό. Η εισήγηση ολοκληρώνεται με την παρουσίαση της διδακτορικής έρευνας που πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα, με σκοπό την εμπειρική τεκμηρίωση του συγκεκριμένου θεραπευτικού μοντέλου και την προσαρμογή του σε ασυνόδευτους ανήλικες πρόσφυγες που ζουν στη χώρα. Παρουσιάζεται η μεθοδολογία η οποία θα αφορά σε τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη και συζητάται η αναμενόμενη συνεισφορά της έρευνας στην ευρύτερη προσπάθεια να αναπτυχθούν κατάλληλες και αποτελεσματικές θεραπευτικές παρεμβάσεις στην ομάδα των ασυνόδευτων ανήλικων προσφύγων στην Ελλάδα και διεθνώς. 

Ελένη Κοτσώνη, MSc PhD Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια.
Φροντίζοντας την ενδιάμεση φωνή: Η εμπειρία της εποπτείας πολιτισμικών διαμεσολαβητών εργαζομένων στο προσφυγικό

Οι πληθυσμοί που έρχονται στην Ελλάδα και πολύ συχνά τα άτομα αυτά με και για τα οποία εργάζονται οι άνθρωποι στους οποίους εμείς κάνουμε εποπτεία βρίσκονται στη χώρα μας «προσωρινά», τουλάχιστον όσον αφορά στο πως νιώθουν οι ίδιοι. Η Ελλάδα δεν αποτελεί μία χώρα προορισμού γι’ αυτούς τους ανθρώπους. Είναι μία ενδιάμεση φάση, μία αναγκαστική στάση, στο ταξίδι τους, και άρα ανεξαρτήτως με το πόσο χρόνο παραμείνουν εδώ (μήνες ή/και χρόνια), ψυχικά οι άνθρωποι αυτοί επενδύουν περισσότερο στη συνέχεια ενός ταξιδιού παρά στις συνθήκες παραμονής τους εδώ.

Για να συνεννοηθούμε ωστόσο, για να επικοινωνήσουμε με αυτούς τους ανθρώπους έχουμε να αντιμετωπίσουμε και να διαχειριστούμε πολλά παραπάνω από μία απλή γραμμική μετάφραση ή διερμηνεία μεταξύ δύο γλωσσών. Κι αυτό γιατί η επικοινωνία αναφέρεται τόσο σε λεκτικούς όσο και σε μη λεκτικούς τρόπους έκφρασης που έχουν επηρεαστεί από το πολιτισμικό πλαίσιο στο οποίο όλοι μας έχουμε μεγαλώσει.

Η ομιλία αυτή εστιάζει στην εποπτική εμπειρία και τον ρόλο της εποπτείας γενικότερα, μιας ομάδας πολιτισμικών διαμεσολαβητών, με στόχο να αναδείξει την «ενδιάμεση φωνή», μέσα από την εμπειρία της δουλειάς τους, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν ως «γέφυρες» επικοινωνίας. Ο ρόλος τους ως πολιτισμικοί διαμεσολαβητές είναι συχνά να διαχειριστούν έναν φραγμό επικοινωνίας, που την εμποδίζει ή διαστρευλώνει και μέσα από αυτό να εξυπηρετηθεί κατά τη διάρκεια της συνάντησης μεταξύ ενός πρόσφυγα/ μετανάστη και ενός επαγγελματία μία από τις πρωταρχικές ανάγκες: αυτή μίας ανθρώπινης επαφής και επικοινωνίας, να μπορέσει αυτός ο άνθρωπος να συνδεθεί, να αισθανθεί κυρίως ότι ο άλλος τον νοιώθει, τον καταλαβαίνει, τον νοιάζεται, να μην νιώθει ότι βρίσκεται αντιμέτωπος με έναν απρόσωπο «άλλο», ώστε και ό ίδιος να μπορεί να επανορθώσει ή να διατηρήσει την σύνδεση με την αξιοπρέπειά του ως άνθρωπος με ανάγκες και συναισθήματα.

Η ομιλία αυτή έχει ως πρωταρχικό ρόλο να αναδείξει την ενδιάμεση φωνή, όπως αυτή εκφράζεται, εμπεριέχεται και χωράει μέσα στην εποπτική συνάντηση, σε έναν χώρο και χρόνο που συνδέει και αντέχει το δικό τους βίωμα.

Συντονίζει η Βασιλική Γιωτσίδη

Καλαντζή - Αζίζι Αναστασία Oμ. Kαθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, ΕΚΠΑ - Συν-συντονίστρια της ομάδας τραύματος του Τμήματος παιδιών/εφήβων, Ινστιτούτο Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς (ΙΕΘΣ)

Η Αναστασία Καλαντζή - Αζίζι είναι Ομότιμη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τ. Διευθύντρια του Εργαστηρίου Ψυχολογικής Συμβουλευτικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. Διευθύντρια του Μεταπτυχιακού προγράμματος ειδίκευσης στην Κλινική Ψυχολογία του Πανεπιστημίου Αθηνών και τ. Επιστημονική Υπεύθυνη του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς και του Κύκλου Ευαισθητοποίησης στην Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία.

Σπούδασε Ψυχολογία στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης και το 1972 ολοκλήρωσε τη διατριβή της στο ίδιο Πανεπιστήμιο με θέμα «Το πρόβλημα του παιδιού στο Νοσοκομείο». Ειδικεύθηκε στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Ψυχοθεραπεία στην Ψυχιατρική Κλινική του Πανεπιστημίου της Βιέννης ως κρατική υπότροφος και διατέλεσε για πέντε χρόνια ψυχολόγος πλήρους απασχόλησης στην Ψυχολογική Υπηρεσία του Δήμου (και ομοσπονδιακού κρατιδίου) της Βιέννης.

Επέστρεψε στην Ελλάδα το 1977 και εργάστηκε ιδιωτικά. Το 1981 διορίστηκε Επιμελήτρια του Εργαστηρίου Πειραματικής Ψυχολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1997 εκλέχθηκε Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας. Διετέλεσε Πρόεδρος και Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Έρευνας της Συμπεριφοράς, μέλος του ΔΣ του ΚΕΘΕΑ, Αντιπρόεδρος της Εταιρείας Ψυχικής Υγείας Παιδιών και Εφήβων, όπως και άλλων επιστημονικών Εταιρειών. Επίσης, είναι Διδάσκουσα – Θεραπεύτρια και Επόπτρια της Αυστριακής Εταιρείας Θεραπείας της Συμπεριφοράς (ÖGVT) και Ιδρυτικό Μέλος και Εθνικός Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στη FEDORA-Psyche έως το 2002. H ηλεκτρονική της διεύθυνση είναι: kalantzi@psych.uoa.gr.

Αναστασίου Θεοδώρα MSc, Υποψήφια διδάκτωρ Κλινικής Ψυχολογίας Παντείου Πανεπιστημίου - Συν-συντονίστρια της ομάδας τραύματος του Τμήματος παιδιών/εφήβων, ΙΕΘΣ

Η Θεοδώρα Αναστασίου είναι απόφοιτος του τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Έχει μεταπτυχιακό στην Οργάνωση και Διοίκηση Ανθρώπινου Δυναμικού από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει εξειδικευτεί στη Γνωσιακή – Συμπεριφοριστική Θεραπεία (CBT) από την Εταιρεία Γνωσιακών και Συμπεριφοριστικών Σπουδών (ΕΓΣΣ). Εργάζεται ως ψυχολόγος στον Τομέα Πρόνοιας και Κοινωνικής Μέριμνας του Αλληλοβοηθητικού Ταμείου Περιθάλψεως Συλλόγου Υπαλλήλων Τραπέζης της Ελλάδος (Α.Τ.Π.Σ.Υ.Τ.Ε.). Είναι υποψήφια διδάκτωρας Κλινικής Ψυχολογίας του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου και το ερευνητικό της ενδιαφέρον εστιάζεται στο ψυχικό τραύμα. Έχει συμμετάσχει με προφορικές ανακοινώσεις σε επιστημονικά συνέδρια και έχει πραγματοποιήσει εισηγήσεις και ομιλίες σε εκπαιδευτικά προγράμματα. Είναι τακτικό μέλος του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων, μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής ACT του Συλλόγου Ελλήνων Ψυχολόγων και συν-συντονίστρια της ομάδας ειδικού ενδιαφέροντος για το Ψυχικό Τραύμα του Ινστιτούτου Έρευνας και Θεραπείας της Συμπεριφοράς.

Κοτσώνη Ελένη MSc PhD Ψυχολόγος - Ψυχοθεραπεύτρια

Η Ελένη Κοτσώνη MSc PhD είναι ψυχολόγος – ψυχοθεραπεύτρια.

Είναι πτυχιούχος του τμήματος Ψυχολογίας από Université Catholique de Louvain (Βέλγιο), κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου στην Γνωσιακή Νευροψυχολογία από το Univesrity College London και Διδάκτωρ Ψυχολογίας από το Πανεπιστήμιο του Λονδίνου.

Έχει μακρά εμπειρία στην έρευνα σε πολλαπλά κα διαφορετικά πλαίσια (ακαδημαϊκό/επιστημονικό, κοινωνικό, εμπορικό και πολιτικό) στον τομέα της νευροεπιστήμης και της ποιοτικής έρευνας.

Έχει εκπαιδευτεί στη Συστημική Προσέγγιση στο Συστημικό Προσέγγιση στο Ινστιτούτο Ανθρώπου (ΑΚΜΑ - https://akma.gr ), Διαδικασία (process oriented psychology) μέσω του Processwork Network Greece (https://processwork.gr ) και στην Ταχεία Βιωματική Δυναμική Ψυχοθεραπεία (AEDP - https://aedpinstitute.org ) για την οποία είναι πιστοποιημένη θεραπεύτρια επιπέδου ΙΙ.

Εργάζεται ιδιωτικά ως ψυχοθεραπεύτρια (σε 3 γλώσσες: ελληνικά, γαλλικά & αγγλικά) και σε συνεργασία με άλλα ινστιτούτα/οργανισμούς (Γιατροί Χωρίς Σύνορα, ΜΚΟ Συν-ειρμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης – Βαβέλ κ.λπ.).

Από το 2016 εργάζεται στον τομέα της προσφυγικής κρίσης στην Ελλάδα.

Υπήρξε Υπεύθυνη της Ομάδας Ψυχικής Υγείας για τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα στην Ελλάδα για 2 χρόνια, μετά τα οποία συνεργάζεται μαζί τους τόσο ως εκπαιδεύτρια προσωπικού (MHGap Intervention Guide, PFA, κ.λπ.) όσο και ως επόπτρια – σύμβουλος MHPSS (Ψυχική Υγεία και Ψυχοκοινωνική Υποστήριξη). Επιπλέον, συνεργάζεται με τη ΜΚΟ Συν-ειρμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης – Βαβέλ (https://babeldc.gr/en/homepage/ ) ως επόπτης και σύμβουλος MHPSS για προσωπικό που εργάζεται σε διάφορους οργανισμούς και ΜΚΟ στο πλαίσιο της προσφυγικής κρίσης (π.χ. Solidarity Now, IOM, UNICEF, Lesvos Solidarity, SAMS, DRC).

Γιωτσίδη Βασιλική Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας, Τμήμα Ψυχολογίας, Πάντειο Πανεπιστήμιο

Η Βασιλική Γιωτσίδη είναι κλινικός ψυχολόγος και ψυχοθεραπεύτρια, Επίκουρη Καθηγήτρια Κλινικής Ψυχολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο Κοινωνικών και Πολιτικών Επιστημών. Είναι ιδρυτικό μέλος του Εργαστηρίου Κλινικής Ψυχολογίας & Ψυχοπαθολογίας, Κοινοτικής Ψυχιατρικής και Αναπτυξιακής Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου, καθώς και της Ελληνικής Εταιρείας Θετικής Ψυχολογίας (ΕΕΘΕΨΥ). Διατελεί ως συντονίστρια του Κλάδου Κλινικής Ψυχολογίας και Ψυχολογίας της Υγείας της Ελληνικής Ψυχολογικής Εταιρείας (ΕΛΨΕ) και συμμετέχει ως μέλος σε διεθνείς και ελληνικές επιστημονικές εταιρείες. Διδάσκει σε μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και στην Α' Ψυχιατρική Κλινική και παρέχει κλινική εποπτεία σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΚΠΑ. Είναι συγγραφέας και επιμελήτρια βιβλίων για την ψυχοθεραπεία, την ψυχική αλλαγή και την προαγωγή της ψυχικής υγείας («Η αντίσταση στην ψυχοθεραπεία: Θεωρία, έρευνα και κλινικό έργο», «Κατακτώντας της ευημερία: Θετικές παρεμβάσεις, τεχνικές και βιωματικές ασκήσεις», «Η αφηγηματική προσέγγιση στην πράξη: Τεχνικές ενδυνάμωσης και εργαλεία αξιολόγησης της αφήγησης») και έχει δημοσιεύσει μεγάλο αριθμό κεφαλαίων σε συλλογικούς τόμους και άρθρων σε διεθνή και σε ελληνικά επιστημονικά περιοδικά.

Σχετικές ομιλίες