Bodossaki Lectures on Demand
ΙΔΡΥΜΑ ΜΠΟΔΟΣΑΚΗ

Invisible Capital: How the Refugees of 1923 Transformed the Social, Cultural and Religious Life of Athens

Clark Bruce, Γεωργοπούλου Μαρία

18 Οκτωβρίου 2022

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 01:17:07 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 233

Έχει συχνά παρατηρηθεί ότι από το 1923 και μετά, η άφιξη στην Ελλάδα τουλάχιστον 1,2 εκατομμυρίων νεοφερμένων από τη Μικρά Ασία και την ανατολική Θράκη άλλαξε, εμπλούτισε και με διάφορους τρόπους δίχασε την ελληνική κοινωνία, τόσο την αστική όσο και την αγροτική. Το εντατικό πρόγραμμα διανομής της γης και επανεγκατάστασης μεταμόρφωσε τόσο τη δημογραφία όσο και την οικονομία της βόρειας Ελλάδας. Μέχρι το 1928, ο πληθυσμός του λεκανοπεδίου της Αττικής είχε φτάσει τους 802.000 κατοίκους, είχε δηλαδή σχεδόν διπλασιαστεί σε λιγότερο από δέκα χρόνια. Μέσω τόσο των κρατικών παροχών όσο και της αυθαίρετης οικοδομικής δραστηριότητας, η πρωτεύουσα βίωσε την εμφάνιση νέων γειτονιών όπου συγκεντρώθηκαν οι πρόσφυγες. Για τις «ευυπόληπτες» περιοχές της πόλης αυτές οι νέες συνοικίες θεωρήθηκαν επικίνδυνες και εν δυνάμει εστίες ταραχών. Αυτή η απότομη διαφοροποίηση ήρθε στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια της ναζιστικής Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου, όταν οι προσφυγικές συνοικίες αποτέλεσαν τα προπύργια της Αριστεράς. Αλλά υπάρχει και μια άλλη πλευρά σε αυτή την ιστορία. Παρά την έντονη ανισότητα και διαστρωμάτωση της ευρύτερης περιοχής της Αθήνας, όπως αυτή προέκυψε μετά την άφιξη των προσφύγων, επήλθε σταδιακά μια διαδικασία κοινωνικής σύγκλισης, μέσω της οποίας ο κόσμος των προσφύγων επηρέασε αποφασιστικά τόσο την υψηλή όσο και τη λαϊκή κουλτούρα του μέσου Έλληνα στο υπόλοιπο του 20ου αιώνα.

Το BLOD ευχαριστεί τους διοργανωτές για την παραχώρηση του βίντεο της εκδήλωσης.

Clark Bruce The Economist

Ο Bruce Clark εργάστηκε ως δημοσιογράφος σε θέματα διεθνούς ειδησεογραφίας για περισσότερα από 40 χρόνια με έδρα το Παρίσι, την Αθήνα, τη Μόσχα και την Ουάσιγκτον. Γεννήθηκε στη Βόρεια Ιρλανδία το 1958, σπούδασε στο Πανεπιστήμιο Καίμπριτζ και είχε πάντοτε έντονο ενδιαφέρον για την ιστορία τόσο της αρχαίας όσο και της σύγχρονης Ελλάδας. Το βιβλίο του “Twice A Stranger”, ένας απολογισμός της Συνθήκης της Λωζάνης για την ανταλλαγή των πληθυσμών και τις συνέπειες της, κέρδισε το Βραβείο Runciman το 2007. Τον Οκτώβριο του 2021 εξέδωσε το “Athens: City of Wisdom”, μια αφήγηση της ιστορίας της πόλης από τους προϊστορικούς χρόνους έως και τις μέρες μας. Υπήρξε ο πρώτος ανταποκριτής του Reuters στην Ελλάδα μεταξύ των ετών 1982 και 1986. Αργότερα έκανε πολλά ταξιδιωτικά ρεπορτάζ στην Ελλάδα για λογαριασμό των Financial Times και του Economist. Συμμετέχει ενεργά στις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει το Οικουμενικό Πατριαρχείο σε περιβαλλοντολογικά θέματα. Το Σεπτέμβριο του 2022 του απονεμήθηκε ο Χρυσός Σταυρός του Τάγματος του Φοίνικα για την προσφορά του στον πολιτισμό και την ιστορία της Ελλάδας.

Γεωργοπούλου Μαρία Διευθύντρια, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα

Η Μαρία Γεωργοπούλου σπούδασε αρχαιολογία, ιστορία και ιστορία της τέχνης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, τη Σορβόννη και το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Λος Άντζελες από όπου πήρε διδακτορικό τίτλο σπουδών στην Ιστορία της Τέχνης. Δίδαξε επί σειρά ετών στο Πανεπιστήμιο του Yale των Η.Π.Α. όπου και ίδρυσε το Πρόγραμμα Ελληνικών Σπουδών. Aπό το 2004 είναι διευθύντρια της Γενναδείου Βιβλιοθήκης της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα. Το βιβλίο της Venice’s Mediterranean Colonies: Architecture and Urbanism [Οι μεσογειακές αποικίες της Βενετίας. Αρχιτεκτονική και πολεοδομία] κυκλοφόρησε το 2001 από τον εκδοτικό οίκο του Πανεπιστημίου του Καίμπριτζ. Έχει δημοσιεύσει πολλές μελέτες σε επιστημονικά περιοδικά και καταλόγους εκθέσεων. Έχει διακριθεί με υποτροφίες από τα αμερικανικά ιδρύματα Φούλμπραϊτ, Mellon, Dumbarton Oaks, Getty και National Humanities Center. Τα επιστημονικά της ενδιαφέροντα εστιάζονται στις σχέσεις μεταξύ τέχνης και οικονομίας κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα καθώς και στην ανταλλαγή τεχνοτροπιών και τεχνικών ανάμεσα στη βυζαντινή, ισλαμική και δυτική μεσαιωνική τέχνη. Είναι μέλος του Εφορευτικού Συμβουλίου της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος.

Σχετικές ομιλίες

Προσφυγοτράγουδα της Μικράς Ασίας. Η συνάντηση της Μικρασιάτικης σχολής με την εγχώρια μουσική παράδοση 01:30:59

Σεπ 11, 2022

Προσφυγοτράγουδα της Μικράς Ασίας. Η συνάντηση της Μικρασιάτικης σχολής με την εγχώρια μουσική παράδοση

Πολυζώη Βασιλική Σκούτας Βασίλης Μηταράκης Δημήτρης Ζαρίας Γιάννης Λιουδάκη Μαριάνθη Κοπανιτσάνος Κωνσταντίνος Λαμπροπούλου Σοφία

Γλώσσα: Ελληνική