Bodossaki Lectures on Demand

Η χαρακτική την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου

Δεληβοριάς Αντρέας

22 Απριλίου 2016

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 125:36 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2160
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) σε συνεργασία με  το Κοινωφελές Ίδρυμα Κοινωνικού και Πολιτιστικού Έργου (ΚΙΚΠΕ) διοργανώνουν  ένα νέο κύκλο σεμιναρίων με θέμα Η ταραγμένη δεκαετία του 1940. Πολιτικές διαστάσεις και κοινωνικές εξελίξεις που απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς δημοτικής και μέσης εκπαίδευσης. Στα δώδεκα σεμινάρια του κύκλου θα επιχειρηθούν κριτικές προσεγγίσεις και αποτιμήσεις των πλέον κρίσιμων γεγονότων της περιόδου, με εισηγήσεις επιστημόνων, καθηγητών πανεπιστημίου εγνωσμένου κύρους και εξειδίκευσης. Στο σεμινάριο θα διδάξουν οι: Τασούλα Βερβενιώτη, Πολυμέρης Βόγλης, Ανδρέας Δεληβορριάς, Πολίνα Ιορδανίδου, Άντα Κάπολα, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Γιώργος Κόκκινος, Γιώργος Κουκουλές, Ηλίας Νικολακόπουλος, Προκόπης Παπαστράτης, Σωτήρης Ριζάς, Τάσος Σακελλαρόπουλος, Γιάννης Σκαλιδάκης και Βαγγέλης Χατζηβασιλείου.

Αντρέας Δεληβοριάς: Η χαρακτική την περίοδο της Κατοχής και του Εμφυλίου


Η Χαρακτική είναι μια Λαϊκή Τέχνη:

Πρώτον γιατί εξυπηρέτησε ανάγκες του μεγάλου κοινού (σπαμπωτά υφάσματα, λατρευτικές και κοσμικές εικόνες, εικονογράφηση εντύπου).

Δεύτερον γιατί χρησιμοποιήθηκε σαν προπαγανδιστικό όπλο σε κοινωνικούς ή Απελευθερωτικούς Αγώνες.

Τρίτον γιατί από τη φύση της όντας φτιαγμένη να απευθύνεται στο μεγάλο κοινό ήταν «αναγκασμένη» να χρησιμοποιεί παρουσιάσεις και σύμβολα έντονα, απλά και σαφή.

Τέταρτον γιατί, τέλος, είναι μια Τέχνη που μπορεί να αποκτήσει ο καθένας με ασήμαντο κόστος.

Όποτε παραβιάστηκαν οι παραπάνω Όροι η Τέχνη αυτή ξέπεσε σε μαρασμό.

Στην Ελλάδα στα χρόνια της Κατοχής τα έργα της Χαρακτικής και κυρίως οι Ξυλογραφίες και τα Λινόλεουμ αποτέλεσαν το κύριο προπαγανδιστικό όπλο της μεγάλης αντιστασιακής οργάνωσης του ΕΑΜ.

Η περίοδος του Εμφυλίου δεν φαίνεται να αντικατοπτρίζεται σε αντίστοιχο χαρακτικό έργο, ενώ οι συνέπειές του αποτυπώνονται κυρίως στα έργα που δημιουργήθηκαν στην εξορία από εξόριστους καλλιτέχνες.

Δεληβοριάς Αντρέας Πολιτικός Μηχανικός - Μελετητής της ελληνικής χαρακτικής
Γεννήθηκε το 1940 στην Αθήνα. Αποφοίτησε από το ΕΜΠ πολιτικός μηχανικός το 1964 και ασχολήθηκε επαγγελματικά κυρίως με αποκαταστάσεις διατηρητέων κτιρίων. Από το 1968 ασχολείται ερασιτεχνικά με την συλλογή και μελέτη της ελληνικής χαρακτικής. Έχει γράψει αρκετά λήμματα για Έλληνες χαράκτες στο Λεξικό της «Μέλισσας».

Βιβλιογραφία

Παυλόπουλος Δημήτρης, Χαρακτική, γραφικές τέχνες: Ιστορία, τεχνικές, μέθοδοι, Διάττων-Εκδόσεις Καστανιώτη, Αθήνα 2004

Πρώτη πανελλήνιος έκθεσις της ελληνικής πρωτοτύπου χαρακτικής οργανουμένη υπό την προστασίαν του Υπουργείου Θρησκευμάτων και Εθνικής Παιδείας παρά της ομάδος Ελλήνων ζωγράφων-χαρακτών, Υπουργείο Παιδείας και Θρησκευμάτων, Αθήνα 1938

Α. Τάσσος, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείον Αλέξανδρου Σούτσου, Αθήνα 1975 εξαντλημένο (http://www.nationalgallery.gr/library/el/exantilimenoi_katalogoi/el_a_tassos.html)

Βάσω Κατράκη, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείον Αλέξανδρου Σούτσου, Αθήνα 1975 (http://85.72.36.238/Pictures/Vaso_Katraki_1980.pdf)

Χρίστος Δαγκλής 1938-1988, Εθνική Πινακοθήκη-Μουσείον Αλέξανδρου Σούτσου, Αθήνα 1989

Δήμου Γιώργης  Γ., Χαρακτικά, σχέδια, κείμενα, επιστολές, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2004

Μάρκος Ζαβιτζιάνος. Έργα και ποιήματα, Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης, Αθήνα 2012

Χρήστου Χρύσανθος Α., Νεοελληνική χαρακτική, Εκδοτική Αθηνών, Αθήνα 1994

Χρήστου Χρύσανθος Α., Νεοελληνική χαρακτική, Ιονική Τράπεζα της Ελλάδος, Αθήνα 1989


Μαυρομμάτης Εμμανουήλ, Η χαρακτική και η ζωγραφική του Δημήτρη Γαλάνη 1879-1966, Διογένης, Αθήνα 1983

Ματθιόπουλος Ευγένιος Δ., «Οι εικαστικές τέχνες στην Ελλάδα κατά την περίοδο 1940-1944» στο Χατζηιωσήφ Χρήστος - Παπαστράτης Προκόπης (επιμ.), Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος – Κατοχή – Αντίσταση 1940-1945, Τόμος Γ2, Βιβλιόραμα, Αθήνα 2007, σ. 263-301

Κυριαζή Νέλλη - Δεληβορριάς Ανδρέας, Άγγελος Θεοδωρόπουλος (Ζωγραφική – Χαρακτική), Πινακοθήκη Δήμου Αθηναίων, Αθήνα 2001

Σχετικές ομιλίες