Bodossaki Lectures on Demand

Ελκώσεις του στόματος σαν πρώτη εκδήλωση συστηματικού νοσήματος στην παιδική και εφηβική ηλικία. Μια πρόκληση για τον Σύγχρονο Οδοντίατρο

Σκλαβούνου Αλεξάνδρα

29 Σεπτεμβρίου 2013

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 33:15 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 2653
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /

Οι ελκώσεις και οι διαβρώσεις τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά και εφήβους αποτελούν τις πιο συχνές ίσως βλάβες του βλεννογόνου του στόματος σαν αποτέλεσμα διαφόρων παθολογικών καταστάσεων τοπικής ή συστηματικής αιτιολογίας.
 

Οι ενδοστοματικές ελκώσεις μπορεί να είναι μονήρεις ή πολλαπλές, να εκδηλώνονται εφ’ άπαξ ή να παρουσιάζουν υποτροπές, να έχουν οξεία πορεία ή να χαρακτηρίζονται από χρονιότητα.
 

Το γεγονός ότι μια έλκωση του στοματικού βλεννογόνου στην παιδική και εφηβική ηλικία μπορεί να αποτελεί πρώτη ή και μοναδική εκδήλωση συστηματικού νοσήματος για μεγάλο χρονικό διάστημα, καθιστά το ρόλο του Παιδοδοντιάτρου ιδιαίτερα σημαντικό για την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή αντιμετώπιση του μικρού ασθενούς.
 

Ένα ευρύ φάσμα γενικών νόσων που περιλαμβάνει λοιμώξεις, νοσήματα αυτοάνοσης αρχής, δερματοβλεννογόνια νοσήματα και νοσήματα του αίματος, εκδηλώνονται με ελκώσεις από το βλεννογόνο του στόματος παιδιών και εφήβων όπου και μπορεί να περιορίζονται πριν επεκταθούν σε άλλους ιστούς και όργανα.
 

Οι συχνότερες λοιμώξεις της παιδικής ηλικίας είναι οι ιογενείς λοιμώξεις από τις οποίες η πρωτοπαθής ερπητική ουλοστοματίτιδα, ο δευτεροπαθής έρπης, η ερπητική κυνάγχη, η νόσος χείρων-ποδών-στόματος και ο έρπης ζωστήρας χαρακτηρίζονται από φυσσαλιδο-διαβρωτικές βλάβες στο στοματικό περιβάλλον.
 

Εκτός από τις ιογενείς λοιμώξεις, ελκώσεις ή διαβρώσεις στο βλεννογόνο του στόματος παιδιών και εφήβων παρατηρούνται και σε συστηματικά νοσήματα ανοσολογικής παθογένειας που περιλαμβάνουν το κλινικό φάσμα του πολύμορφου ερυθήματος, τις υποτροπιάζουσες άφθες, καθώς και νοσήματα που σχετίζονται με ελκώσεις που μιμούνται τις άφθες. Στην τελευταία κατηγορία ανήκουν το σύνδρομο PFAPA που χαρακτηρίζεται εκτός από υποτροπιάζουσες ελκώσεις και από επεισόδια πυρετού, φαρυγγοαμυγδαλίτιδας και υπογνάθιας τραχηλικής λεμφαδενίτιδας με περιοδικό χαρακτήρα, η νόσος του Crohn, φλεγμονώδης νόσος του εντέρου και σπανιότερα ο ερυθηματώδης λύκος και η HIV λοίμωξη.
 

Ενδοστοματικές ελκώσεις-διαβρώσεις παρατηρούνται επίσης και στις αυτοάνοσες επίκτητες και κληρονομικές πομφολυγώδεις δερματοπάθειες, όπως η κοινή πέμφιγα, το πομφολυγώδες πεμφιγοειδές, το πεμφιγοειδές των βλεννογόνων, η νόσος με γραμμική εναπόθεση IgA της παιδικής ηλικίας, η πομφολυγώδης επιδερμόλυση, οι οποίες όμως είναι σπάνιες στην παιδική ηλικία.
 

Τέλος νοσήματα του αίματος, όπως κυκλική ουδετεροπενία και λευχαιμίες στο πλαίσιο των στοματικών εκδηλώσεων περιλαμβάνουν τις ελκώσεις λόγω μειωμένης ικανότητας του οργανισμού να αντιμετωπίσει τη φυσιολογική μικροβιακή χλωρίδα.
 

Συμπερασματικά, μια ελκωτική ή διαβρωτική βλάβη του στόματος μπορεί να είναι αθώα όπως π.χ. μια άφθα, αλλά μπορεί να υποκρύπτει ένα σοβαρό γενικό νόσημα. Κατά συνέπεια, η συνεκτίμηση των στοματικών εκδηλώσεων, τυχόν γενικών σημείων και συμπτωμάτων από το δέρμα ή άλλους βλεννογόνους θα οδηγήσει στη σωστή διάγνωση και στην αποτελεσματική θεραπευτική αντιμετώπιση.

Σκλαβούνου Αλεξάνδρα Καθ. Στοματολογίας, Οδοντιατρική Σχολή, ΕΚΠΑ

Η κα Αλεξάνδρα Σκλαβούνου είναι Καθηγήτρια και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Στοματολογίας της Οδοντιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Υπήρξε απόφοιτος του Α΄ Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού με βαθμό απολυτηρίου «Άριστα, 19 και 7/12» και για την επίδοσή της αυτή, της απενεμήθη τιμητική πλακέτα με επιγραφή «Δι’ ήθος και επιμέλεια».

Υπήρξε πρώτη σε σειρά επιτυχίας κατά τις Εισιτήριες Εξετάσεις στην Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών, υπότροφος του ΙΚΥ καθ΄όλα τα έτη των σπουδών της και πρώτη αριστούχος κατά την λήψη του πτυχίου της με βαθμό «Άριστα, Εννέα».

Έτυχε υποτροφίας από τη Γαλλική Κυβέρνηση για την εκπόνηση Doctorat d’ Etat στο Παρίσι και 2ης υποτροφίας από τις Η.Π.Α., την οποία και προτίμησε, με αποτέλεσμα να παρακολουθήσει διετές μεταπτυχιακό Πρόγραμμα στο Πανεπιστήμιο της Minnesota, στα Τμήματα Βιολογίας και Παθολογίας του Στόματος από όπου απέκτησε τον τίτλο του Master of Science.

Υπήρξε διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών με βαθμό «’Αριστα» και μετά από μονοετή μεταδιδακτορική εκπαίδευση στο Εργαστήριο Ανοσολογίας του Ελληνικού Ινστιτούτου Pasteur εκπόνησε δύο ερευνητικές μονογραφίες σε θέματα βασικής έρευνας. Ανελίχθη σε όλες τις Ακαδημαϊκές βαθμίδες και εξελέγη Καθηγήτρια το Μάρτιο του 2007.

Κατά το ίδιο έτος εξελέγη Πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Παθολογίας Στόματος, τίτλο τον οποίο διατηρεί.

Έχει συμμετάσχει ως Επιστημονική Υπεύθυνος σε 15 ερευνητικά προγράμματα, τα περισσότερα χρηματοδοτούμενα, και σε περίπου 250 Ημερίδες και Συνέδρια στην Ελλάδα και στο Εξωτερικό με Εισηγήσεις και εργασίες, αρκετές εκ των οποίων έχουν βραβευθεί. Το συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει περίπου 150 δημοσιεύσεις, μεταξύ των οποίων επιστημονικές εργασίες σε Ελληνικά και ξενόγλωσσα περιοδικά με περισσότερες από 400 αναφορές στη διεθνή βιβλιογραφία. Έχει συγγράψει κεφάλαια σε Ιατρικά βιβλία καθώς και διαδραστική ηλεκτρονική εφαρμογή Στοματικής και Γναθοπροσωπικής Παθολογίας του Στόματος για την εκπαίδευση των φοιτητών της Οδοντιατρικής.

Υπήρξε Πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του 1ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στοματολογίας το οποίο πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα τον Απρίλιο του 2009 και είναι Πρόεδρος της οργανωτικής επιτροπής του 2ου Πανελληνίου Συνεδρίου Στοματολογίας καθώς και του 11ου Πανευρωπαϊκού Συνεδρίου Στοματολογίας, τα οποία θα πραγματοποιηθούν στην Αθήνα το Σεπτέμβριο του 2012.

Είναι παντρεμένη με τον κ. Βασίλη Ανδρικόπουλο, Ιατρό, Διευθυντή της Αγγειοχειρουργικής Κλινικής του Π.Γ.Ν. «Ερυθρός Σταυρός», και έχει δύο κόρες, μία πτυχιούχο της Ιατρικής Σχολής Αθηνών και μία τελειόφοιτη της Οδοντιατρικής Σχολής Αθηνών, οι οποίες είναι επίσης απόφοιτες του Α΄ Αρσακείου Λυκείου Ψυχικού.