Bodossaki Lectures on Demand

3000 years of relative sea-level changes in ancient harbours. Marseille, Frejus, Puteoli, Napoli, Alexandria, Magdala / Tidal notches: a sea-level indicator of uncertain archival trustworthiness

Morhange Christophe, Pirazzoli Paolo Antonio

20 Μαρτίου 2012

ΟΜΙΛΙΕΣ
EXIT FULL SCREEN VIDEO & SLIDES
ΔΙΑΡΚΕΙΑ 22:46 ΠΡΟΒΟΛΕΣ 1294
ΔΙΑΦΑΝΕΙΕΣ /
Ομιλητές
Morhange Christophe
Pirazzoli Paolo Antonio

Γλώσσα
Αγγλική

Ημερομηνία
20/03/2012

Διάρκεια
22:46

Εκδήλωση
SLALOM2012 – Sea-Level and Adjustment of the Land Observations and Models

Χώρος
Κεντρικό Κτίριο Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών

Διοργάνωση
Νίκη Ευελπίδου
Bert Vermeersen

Κατηγορία
Γεωλογία, Περιβάλλον

Ετικέτες
στάθμη της θάλασσας, παλιρροϊκές εγκοπές

3000 years of relative sea-level changes in ancient harbours. Marseille, Frejus, Puteoli, Napoli, Alexandria, Magdala

Τα αρχαία λιμάνια παρουσιάζουν ενδιαφέρον για τρεις λόγους: (α) Μας δίνουν πληροφορίες για το επίπεδο της θάλασσας μέχρι και 3000 χρόνια νωρίτερα, ξεπερνώντας τις εργαλειακές μετρήσεις που μπορούν να δώσουν αποτελέσματα για μερικές εκατοντάδες χρόνια πίσω. (β) Οι δομές σχηματίζουν μία στέρεη βάση, πάνω στην οποία μπορούν να αναπτυχθούν θαλάσσιοι οργανισμοί. Η μελέτη των απολιθωμένων βιολογικών στρωματώσεων επιτρέπει τον ακριβή ορισμό του ύψους του επιπέδου της θάλασσας, με ακρίβεια εκατοστού σε προστατευμένες περιοχές. (γ) Η χρονολόγηση των περιοχών από τη μελέτη των κεραμεικών είναι συχνά πολύ πιο ακριβής και αξιόπιστη συγκριτικά με την ισοτοπική χρονολόγηση. Ωστόσο, το μεγαλύτερο μειονέκτημα της εν λόγω προσέγγισης είναι ότι χρειάζεται πολλαπλές έρευνες, που θα πραγματοποιούνται με τον ίδιο ρυθμό προόδου με τις εργασίες ανασκαφής.

Τα στοιχεία σχετικά με το επίπεδο της θάλασσας επιτρέπουν στους ερευνητές να υπολογίζουν το ύψος της κολώνας του νερού στη λεκάνη ενός αρχαίου λιμένα και, κατά συνέπεια, το μέγιστο βύθισμα των καραβιών που μπορούσαν να εισέλθουν σε αυτούς. Πλήθος πρόσφατων ερευνών προτείνουν υπολογισμούς για την έκταση του βυθίσματος των πλοίων. Για παράδειγμα, στο Portus (Ρώμη) δείκτες του επιπέδου της θάλασσας που χρονολογούνται από τον 3ο και τον 5ο αιώνα καταδεικνύουν μία σχετική άνοδο του επιπέδου της θάλασσας της τάξης των 80±100 εκατοστών από εκείνη την περίοδο. Στην είσοδο του καναλιού της εξαγωνικής λεκάνης του Trajan, το ύψος της κολώνας του νερού ήταν ca 7 cm. Αυτοί οι ακριβείς μετρήσεις πεδίου έρχονται σε αντίθεση με τους υπολογισμούς που προκύπτουν από τα υδρο-ισοστατικά υπολογιστικά μοντέλα. Οι διεπιστημονικές έρευνες μπορούν να αποφέρουν ακριβή αποτελέσματα και διαφοροποιημένες ερμηνείες.

Tidal notches: a sea-level indicator of uncertain archival trustworthiness

Οι παλιρροϊκές εγκοπές είναι γνωστό ότι υποσκάπτουν τους σχηματισμούς ασβεστολιθικών πετρωμάτων στη μεσοπαραλιακή ζώνη, ιδιαίτερα σε μικροπαλιρροιακές θαλάσσιες περιοχές. Οι ορυκτές παλιρροϊκές εγκοπές σε ανυψωμένες ή βυθισμένες θέσεις έχουν χρησιμοποιηθεί συχνά για τον υπολογισμό του επιπέδου της θάλασσας σε παλαιότερες εποχές και τις τεκτονικές κινήσεις. Η καλή διατήρηση μίας παλιρροϊκής εγκοπής μετά την ανύψωση ή τη βύθιση μπορεί να αξιοποιηθεί ως περίτρανη απόδειξη ότι η σχετική αλλαγή του επιπέδου της θάλασσας ήταν γρήγορη, πιθανώς συν-σεισμική.

Morhange Christophe Καθηγητής Γεωμορφολογίας, Aix-Marseille university, Institut Universitaire de France

Ο Christophe Morhange ειδικεύεται στην παράκτια γεωμορφολογία και τη γεωαρχαιολογία των λιμένων. Εδώ και 20 χρόνια έχει συμμετάσχει σε πληθώρα ανασκαφών στη Μεσόγειο σε περιοχές όπως η Αλεξάνδρεια, ο Λίβανος, η Κύπρος, η Νάπολι, η Μασσαλία και η Αμπούριας.

Έχει συγγράψει περισσότερα από 100 επιστημικά άρθρα. Είναι επιστημονικός συντάκτης του Mediterranean Journal of Geography.

Pirazzoli Paolo Antonio Διευθυντής του Εργαστηρίου Φυσικής Γεωγραφίας (CNRS), Γαλλία

O Paolo Antonio Pirazzoli γεννήθηκε στη Βενετία της Ιταλίας το 1939 και πολιτογραφήθηκε Γάλλος πολίτης το 1979. Αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του ως πολιτικός μηχανικός αλλά και τις σπουδές του στην παράκτια γεωμορφολογία και στη φυσική γεωγραφία, εργάζεται από το 1976 ως ερευνητής στο CNRS (Γαλλικό Εθνικό Συμβούλιο για την επιστημονική έρευνα). Σήμερα είναι ομότιμος διευθυντής έρευνας στο CNRS – UMR8591 (Εργαστήριο της Φυσικής Γεωγραφίας) (www.lgp.cnrs-bellevue.fr). Έχει διατελέσει διεθνής επικεφαλής του Προγράμματος 200 IGCP της Ουνέσκο «σχέση της στάθμης της θάλασσας και εφαρμογές» (1983-1987: περισσότεροι από 600 συμμετέχοντες από 67 χώρες) και συμμετείχε ενεργά σε πολλά μετέπειτα διεθνή IGCP ερευνητικά προγράμματα σχετικά με τις μεταβολές της στάθμης της θάλασσας κατά τη Τεταρτογενή περίοδο.

Σχετικές ομιλίες