ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΙΑΣ

 

Τίτλος:

Εργαστήριο ανάγλυφης εφυαλωμένης κεραμικής στη Μυτιλήνη
 

Ομιλητής:

Αρχοντίδου-Αργύρη Αγλαΐα
 

Γλώσσα:

Ελληνική
 

Ημερομηνία:

15/05/2017
 

Διάρκεια:

36:57
 

Εκδήλωση:

Εκδηλώσεις της "Εταιρείας Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας"
 

Διοργανωτής:

Εταιρεία Μελέτης Αρχαίας Ελληνικής Τεχνολογίας (ΕΜΑΕΤ), Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών - Ίδρυμα Βούρου-Ευταξία
 

Χώρος:

Αίθουσα "Συλλόγου των Αθηναίων"
 

Κατηγορία:

Αρχαιολογία
 

Ετικέτες

Λέσβος , Μυτιλήνη , ανάγλυφη εφυαλωμένη  κεραμική , εργαστήρια κεραμεικής , εφυάλωση , κάλυκες , σκύφοι , αγγεία , Αλκαμένης
 
 
 
Εργαστήριο ανάγλυφης εφυαλωμένης  κεραμικής στη Μυτιλήνη
 
Στην περιοχή της Κουλμπάρας, κοντά στο νότιο λιμάνι της Μυτιλήνης, η σωστική ανασκαφική έρευνα έφερε στο φως αποθέτη εργαστηρίου παραγωγής ανάγλυφης εφυαλωμένης  κεραμικής, που χρονολογείται στα χρόνια του Τιβερίου ( 42 πΧ-37μΧ). Το στρώμα καταστροφής του εργαστηρίου ήτα « σφραγισμένο »  από τα οικοδομικά λείψανα ρωμαϊκού κτίσματος του τέταρτου μεταχριστιανικού αιώνα.  Μολονότι δεν βρέθηκε ο κλίβανος ή άλλα αρχιτεκτονικά λείψανα των εργαστηριακών εγκαταστάσεων, που θα βρίσκονται κάτω από τις γειτονικές κατοικίες, τα κινητά ευρήματα , που συνιστούν όλη τη σειρά της παραγωγής ,( μήτρες με τις οποίες έγιναν τα ανάγλυφα ,αγγεία  μετά την πρώτη όπτηση ,  και τα τελικά προϊόντα μετά τη δεύτερη όπτηση ,κατά την οποία επέτυχαν την εφυάλωση με την απελευθέρωση του οξειδίου του μολύβδου,) επιβεβαιώνουν την ύπαρξη εργαστηρίου  παραγωγής αυτής της ιδιαίτερης κεραμικής .
 
Είναι το μοναδικό γνωστό, μέχρι στιγμής, εργαστήριο αυτής της εποχής στην Ελλάδα, δεδομένου ότι η παραγωγή της κεραμικής με εφυάλωση χρονολογείται στην ύστερη αρχαιότητα και πυκνώνει από τους παλαιολόγιους  χρόνους και εξής. Παραγωγή κεραμικής, ανάλογης με τα ευρήματα της Μυτιλήνης υπήρχε στα εργαστήρια της Ταρσού και της Σμύρνης από τα μέσα του πρώτου προχριστιανικού ως τα μέσα του πρώτου μεταχριστιανικού αιώνα. Το «άγνωστο» εργαστήριο αυτού του είδους της κεραμικής ,που τοποθετείται  στη δυτική Μικρά Ασία  από την  βιβλιογραφία, είναι πιθανόν να ταυτίζεται με εκείνο της Μυτιλήνης , δεδομένης της άμεσης σχέσης της πρωτεύουσας  της Αιολίδας με την Περαία της.  Τα αγγεία της Μυτιλήνης αυτής της τεχνικής   είναι όλα συμποσιακά. Αντικατέστησαν τους πολυτελείς ανάγλυφους σκύφους των ελληνιστικών χρόνων ,που  είναι η οικονομική  εκδοχή των ακριβών χρυσών και αργυρών αγγείων κρασιού των πολυτελών συμποσίων. 
 
Τα αγγεία της Μυτιλήνης ,κάλυκες και σκύφοι ,ως επί το πλείστον καλύπτονται από καστανοπράσινη υάλωση σε όλη την επιφάνεια και χρυσοπράσινη στα σημεία που ήταν χρυσά στην μεταλλική εκδοχή των ανάλογων ,αγγείων που μιμήθηκαν. Τα θέματα διακόσμησης ποικίλουν. Κλαδιά ,με φύλλα και καρπούς ελιάς, μυρτιάς, βελανιδιάς, θεατρικές μάσκες, προσωπεία από τον  διονυσιακό κύκλο, μιμήσεις από παραστάσεις σε αναθηματικά ανάγλυφα και μιμήσεις μεγάλων γνωστών έργων της γλυπτικής, ακόμα και του φειδιακού κύκλου, όπως η κεφαλή Ερμού ,έργο του Αλκαμένη. Ιδιαίτερα αγαπημένο θέμα του εργαστηρίου είναι οι μυθολογικές παραστάσεις και ειδικά οι παραστάσεις με τις μάχες μεταξύ Γερανών (πουλιά ) και Πυγμαίων( μικρόσωμης μαύρης φυλής ), αγαπημένο θέμα της αγγειογραφίας  από την αρχαϊκή εποχή . Για τα κοσμήματα των αγγείων χρησιμοποιήθηκαν μήτρες , η επίθετη τεχνική και η τεχνική barbotin . Τα προϊόντα  του εργαστηρίου αυτής της ιδιαίτερης τεχνικής εκτός από αγγεία για τα συμπόσια ,ήταν λυχνάρια για τα ιερά και τα συμπόσια και ειδώλια , που βρέθηκαν στο ιερό της Αφροδίτης στο Κιόσκι, και στο Θεσμοφόριο στο Κάστρο . Προϊόντα των εργαστηρίων της Ταεσού πιθανόν και της Μυτιλήνης βρέθηκαν στη Μεσόγειο ως το Γιβραλτάρ και την Αγγλία , Βόρεια Ιταλία , την Κύπρο και παράλια του Εύξεινου Πόντου , Σαμοθράκη, την ευρύτερη περιοχή της Θράκης, ενώ η βιβλιογραφία θεωρεί ότι τα αγγεία από τη Σμύρνη δεν είχαν διάδοση πέραν της αγοράς των Μικρασιατικών  πόλεων.
 
  • Αρχαιολόγος - Επίτιμη Έφορος Αρχαιοτήτων - Διευθύντρια Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών του Ιδρύματος Βούρου- Ευταξία
    Η κ. Αγλαΐα Αρχοντίδου-Αργύρη κατάγεται από τη Λέσβο. Είναι κόρη ενός εκ των κορυφαίων διανοητών και διδασκάλων του Λεσβιακού Λαού, κατά τον διαρρεύσαντα αιώνα από της Απελευθερώσεως της Λέσβου, του αειμνήστου Βασιλείου Αρχοντίδη. Παντρεύτηκε τον αείμνηστο Παντελή Αργύρη, που ήταν εκλεκτός συνάδελφος του ομιλούντος και ακόμη εκλεκτότερος, κι Εκείνος, διανοητής. Απέκτησαν μια κόρη, την Άννα–Μαγδαληνή, και ήδη η κ. Αρχοντίδου-Αργύρη είναι γιαγιά δύο χαριτωμένων δεσποινίδων, των εγγονών της. Σπούδασε Αρχαιολογία στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Παρακολούθησε πολλά σεμινάρια στην Ελλάδα και το εξωτερικό για την Μουσειολογία και την υποβρύχια αρχαιολογία. Διωργάνωσε Αρχαιολογικά Συνέδρια στην Αθήνα, στην Μυτιλήνη και στη Χίο. Έχει συμμετάσχει με ανακοινώσεις της σε πολλά συνέδρια εντός και εκτός Ελλάδος. Εργάσθηκε ως έκτακτη αρχαιολόγος στην αρχαιολογική Εφορεία της Ρόδου και ως Επιμελήτρια και Έφορος Αρχαιοτήτων της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας. Συγκεκριμένα εργάσθηκε στις Εφορείες Αρχαιοπωλείων και Ιδιωτικών Συλλογών, Εναλίων, Ναυπλίου, Μυτιλήνης και στις Κεντρικές Υπηρεσίες του ΥΠΠΟ. Έχει μεγάλο ανασκαφικό και μουσειακό έργο στα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου Λήμνο, Λέσβο, Χίο και Ψαρρά. Οργάνωσε έξι αρχαιολογικούς χώρους, πέντε Μουσεία, Συλλογές και πολλές περιοδικές εκθέσεις στα νησιά βορειοανατολικού Αιγαίου και στο εξωτερικό. Έχει δώσει διαλέξεις σε Πανεπιστήμια της Ευρώπης, Καναδά και Αιγύπτου, σε Μουσεία και σε πολιτιστικούς Συλλόγους στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Έχει δημοσιεύσει πολλά επιστημονικά άρθρα και έχει επιμεληθεί πολλών αρχαιολογικών εκδόσεων. Χρημάτισε Πρόεδρος του Συλλόγου Ελλήνων Αρχαιολόγων επί πολύ. Είναι μέλος του Γερμανικού Αρχαιολογικού Ινστιτούτου, της Ενώσεως Aρχαιολόγων της Ευρώπης και του European Museum Awards. Η Προεδρεία της Ιταλικής Δημοκρατίας τίμησε το έργο της με την απονομή σ’εκείνην του τίτλου «Grande Ufficiale (Prima Classe) Dell’ Ordine Della Stella Solidarieta Italiana». Από του Νοεμβρίου 2008 είναι Διευθύντρια του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών – Ιδρύματος Βούρου-Ευταξία.