ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΙΑΣ

 

Τίτλος:

Πρόσληψη της αρχαιότητας και μελέτες ιστορίας της τέχνης. Από τον Aby Warburg στο ερευνητικό πρόγραμμα SFB 644 «Μεταμορφώσεις της αρχαιότητας»
 

Ομιλητής:

Χατζηδάκης Μιχάλης
 

Γλώσσα:

Ελληνική
 

Ημερομηνία:

16/01/2016
 

Διάρκεια:

27:08
 

Εκδήλωση:

Ε΄ Συνέδριο Ιστορίας της Τέχνης: Ζητήματα ιστορίας, μεθοδολογίας, ιστοριογραφίας
 

Διοργανωτής:

Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης, Μουσείο Μπενάκη
 

Χώρος:

Μουσείο Μπενάκη (κτήριο οδού Πειραιώς)
 

Κατηγορία:

Τέχνες / Πολιτισμός
 

Ετικέτες

κλασική αρχαιότητα , πρόσληψη της κλασικής αρχαιότητας , ιστορία της τέχνης , δυτικοευρωπαϊκή τέχνη , αναγεννησιακή περίοδος , ερευνητικό πρόγραμμα SFB 644
 
 
 
H ανακοίνωση αυτή έγινε στο πλαίσιο του Ε΄ Συνεδρίου Ιστορίας της Τέχνης με γενικό τίτλο «Ζητήματα ιστορίας, μεθοδολογίας, ιστοριογραφίας», που διοργάνωσαν η Εταιρεία Ελλήνων Ιστορικών Τέχνης (Ε.Ε.Ι.Τ.) σε συνεργασία με το Μουσείο Μπενάκη από τις 15 έως τις 17 Ιανουαρίου 2016.
  
 
Πρόσληψη της αρχαιότητας και μελέτες ιστορίας της τέχνης. Από τον Aby Warburg στο ερευνητικό πρόγραμμα SFB 644 «Μεταμορφώσεις της αρχαιότητας»
 
Σημείωμα του ομιλητή
  
Ο ιδιαίτερα από το 15ο αιώνα και εξής ραγδαία αυξανόμενος και πλέον συνειδητοποιημένος ενστερνισμός καλλιτεχνικών μορφών του αρχαίου κόσμου από πολιτισμούς μεταγενέστερων περιόδων, ο οποίος στη σύγχρονη έρευνα συνοψίζεται με τη χρήση των όρων «Πρόσληψη/ Υποδοχή/ Aναβίωση   της κλασικής αρχαιότητας» (στη γερμανόφωνη ιστορία της τέχνης περιγράφεται αντίστοιχα με τους όρους “Antikenrezeption” και “Nachleben der Antike”) αποτελεί συστατικό στοιχείο ευρωπαϊκής αυτοσυνείδησης και έχει καθιερωθεί ως σημαντικό αναλυτικό εργαλείο στις μελέτες του κλάδου της ιστορίας της τέχνης και δη στην κατανόηση και την ερμηνεία της δυτικοευρωπαϊκής τέχνης της αναγεννησιακής περιόδου. Οι μελέτες πρόσληψης της κλασικής αρχαιότητας, οι οποίες προϋποθέτουν σε μεγάλο βαθμό όπως εύκολα μπορεί να φανταστεί κανείς εξοικείωση με τις αρχαιολογικές σπουδές, παραμένουν ως ερευνητικό πεδίο στις μέρες μας εξίσου επίκαιρες όσο ποτέ και ιδιαίτερα στο Βερολίνο, όπου εκπροσωπούνται τόσο από την επιστημονική βάση δεδομένων «Αποθησαυρισμός των αρχαίων έργων τέχνης και αρχιτεκτονικής, των γνωστών στους καλλιτέχνες της Αναγέννησης» (“Census of antique works of art and architecture known to the Renaissance”) και την ερευνητική ομάδα που βρίσκεται πίσω της, όσο και από το ερευνητικό πρόγραμμα SFB 644 «Μεταμορφώσεις της αρχαιότητας», το οποίο διανύει ήδη την τρίτη φάση του και το οποίο θέτει στο επίκεντρο του ενδιαφέροντός του την μελέτη των τρόπων με τους οποίους και των σκοπών για τους οποίους αρχαίες φόρμες υφίστανται συνειδητές αλλαγές από τα κέντρα υποδοχής τους σε μεταγενέστερες εποχές.
 
 Η ανακοίνωση θα επιχειρήσει να προσφέρει μια επισκόπηση των μελετών ιστορίας της τέχνης υπό το πρίσμα της «πρόσληψης της αρχαιότητας» -με σημείο αναφοράς τη γερμανόφωνη ιστορία της τέχνης που είχε υπάρξει στην πρωτοπορία στον τομέα αυτό- ξεκινώντας από τις μελέτες των Anton Springer (1867), Adolph Goldschmidt (1923), Aby Warburg (1893, 1905, 1914), Fritz Saxl (1922, 1932/1933), Erwin Panofsky (1932/1933, 1960), Kurt Weitzmann (1960) –μοναδική σχεδόν, αλλά ιδιαζόντως σημαντική ιταλόφωνη εξαίρεση ο Salvatore Settis (με τη διπλή ιδιότητα του ιστορικού τέχνης  και του αρχαιολόγου) με το εμβληματικό τρίτομο έργο Memoria dell' antico nell' arte Italiana (1984-1986), του οποίου την επιμέλεια είχε αναλάβει– προχωρώντας στις πιο πρόσφατες κριτικές παρεμβάσεις των Christopher Wood και Αlexander Nagel (2005, 2009, 2010), για να καταλήξει σε μια σύντομη παρουσίαση  των δύο προαναφερθέντων ερευνητικών προγραμμάτων που εδράζουν στο Βερολίνο.
 
  • Μεταδιδακτορικός επιστημονικός συνεργάτης Humboldt Uniνersitat Berlin, Βερολίνο
    1995–1999 Σπουδές Ιστορίας, Αρχαιολογίας και Ιστορίας της Τέχνης, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ρέθυμνο. 2004 Μεταπτυχιακός τίτλος σπουδών (Magister Artium) στο πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου. 1999–2004 και 2006: Βοηθός και Επιστημονικός συνεργάτης στο ερευνητικό πρόγραμμα "Census of antique works of art and architecture known to the Renaissance", πανεπιστήμιο Humboldt του Βερολίνου. Οκτώβριος 2006 – Οκτώβριος 2008, Διδακτορικός ερευνητής στο Γερμανικό Ινστιτούτο Ιστορίας Τέχνης, Φλωρεντία. Σεπτέμβριος 2009 – Ιανουάριος 2010, Yates Fellow στο Ινστιτούτο Warburg, Λονδίνο. 2012: Υποστήριξη διδακτορικής διατριβής με τιτλο "Η ανακάλυψη της Ελλάδας. Μελέτες πρόσληψης της ελληνικής αρχαιότητας κατά την πρώϊμη Αναγέννηση", πανεπιστήμιο Humboldt, Βερολίνο. Οκτώβριος 2013- Δεκέμβριος 2016: Πανεπιστήμιο Humboldt, Ερευνητικό πρόγραμμα SFB 644 «Μεταμορφώσεις της αρχαιότητας», μεταδιδακτορικός επιστημονικός συνεργάτης στο υποπρόγραμμα Β03 «Μεταμορφώσεις στην απόδοση σκηνών από τη ρωμαϊκή ιστορία στην τέχνη της ιταλικής Αναγέννησης». 
     
    Δημοσιεύσεις (Eπιλογή. Για μια αναλυτική λίστα βλ. https://hu-berlin.academia.edu/MichailChatzidakis):
     
    Βιβλία: 
    1) "Ciriaco d' Ancona und die Wiederentdeckung Griechenlands im 15. Jh.", Cyriacus, Bd. 9, Ruhpolding (υπο έκδοση μέσα στο 2016)
     
    Επιστημονικές μελέτες: 
    1) (με τον Stefan Trinks) "El Greco, Michelangelo and the Laocoön. Some new Tesserae in an Extensive Mosaic", in: El Greco, from Crete, to Venice, to Rome, to Toledo. Proceedings of the International Conference, Benaki Museum, Athens, 21-23.11.2014 (αγγλικά) (υπο έκδοση) 
    2) „Mercurius Anconitanus. Πρόσληψη και μεταμορφώσεις της αρχαιότητας σε ένα σχέδιο του Ερμή του Κυριάκου Αγκωνίτη¨ στο: Πρακτικά του 4ου συνεδρίου ελλήνων ιστορικών τέχνης, Aθήνα, 30.11-3.12.2012 (υπο έκδοση)
    2) "Moenia Nobilissima. Antiquarische Gelehrsamkeit und tagespolitische Zielsetzungen in Ciriacos d' Ancona Rezeption antiken griechischen Mauerwerks", στο: Marburger Jahrbuch für Kunstwissenschaft, Τομ. 41, 2014, σελ. 23-52 (γερμανικά)
    3) "Schuld, Sühne und der Triumph künstlerischer Genialität. Leone Leonis Doria-Medaille"  στο: Kunstgeschichte. Open Peer Reviewed Journal, 2012 (urn:nbn:de:bvb:355-kuge-273-6) (γερμανικά)
    4) ""Vi e ancho un altra statua di bronzo vestita in piè con una mano sporta in fuori: la chiamano volgarmente la Zingara per quello habito che tiena […]". Zur Rezeption des kapitolinischen »Camillus« im 16. Jh.", στο: Pegasus: Berliner Beiträge zum Nachleben der Antike, Τομ. 9, 2007, σελ. 117-151 (γερμανικά)
    5) „Imagines Pietatis Burghesianae". Die Papstgrabmäler Pauls V. und Clemens' VIII. in der Cappella Paolina in S. Maria Maggiore", στο: Totenkult und Wille zur Macht. (Εκδ.) Horst Bredekamp/ Volker Reinhardt, Darmstadt 2004, σελ. 159-179 (γερμανικά)
     
    Συμμετοχή σε περίπου 30 επιστημονικά συνέδρια σε Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, Ελβετία, Αγγλία, Γερμανία, Ιταλία και Ελλάδα.