ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΟΜΙΛΙΑΣ

 

Τίτλος:

Ο κόσμος της τέχνης στην Αθήνα μετά την Απελευθέρωση
 

Ομιλητής:

Ματθιόπουλος Ευγένιος
 

Γλώσσα:

Ελληνική
 

Ημερομηνία:

11/10/2013
 

Διάρκεια:

34:11
 

Εκδήλωση:

Το ταξίδι του Ματαρόα - Πορτραίτο μιας εξόριστης γενιάς (Ημερίδα)
 

Διοργανωτής:

Γαλλική Αρχαιολογική Σχολή
 

Χώρος:

Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών - Auditorium Θεόδωρος Αγγελόπουλος
 

Κατηγορίες:

Ιστορία , Τέχνες / Πολιτισμός
 

Ετικέτες

 
 
 
 
Στις 22 Δεκεμβρίου 1945, στα τέλη του 2ου Παγκοσμίου Πολέμου και στις αρχές του Εμφυλίου, περισσότεροι από 130 Έλληνες επιβιβάστηκαν στο πλοίο Mαταρόα, και αναχώρησαν από τον Πειραιά για την Ιταλία και από εκεί για το Παρίσι.  Όλοι αυτοί οι άνθρωποι, που στη πλειοψηφία τους ήταν υπότροφοι της γαλλικής κυβέρνησης, συνοδευόμενοι ενίοτε από τις οικογένειές τους, μπόρεσαν να βρουν άσυλο στη Γαλλία, χάρη στην πρωτοβουλία του τότε Διευθυντή του Γαλλικού Ινστιτούτου και φιλέλληνα Οκτάβιου Μερλιέ να φυγαδεύσει τη νεότερη πνευματική ελίτ της Ελλάδας στο Παρίσι με υποτροφίες της γαλλικής κυβέρνησης. Ανάμεσά στους ταξιδιώτες του Ματαρόα ήταν αρκετοί από πιο κατοπινούς  μεγάλους έλληνες διανοούμενους και καλλιτέχνες, όπως ο Κορνήλιος Καστοριάδης, ο Κώστας Αξελός, ο Εμμανουήλ Κριαράς, ο Νίκος Σβορώνος και ο Μέμος Μακρής.
 
Το ταξίδι – θρύλος του Ματαρόα, ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα της ελληνογαλλικής ιστορίας, ήταν το θέμα της ημερίδας «Το ταξίδι του Ματαρόα. Πορτραίτο μιας εξόριστης γενιάς» που έγινε στο γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών στις 10 Οκτωβρίου 2013. 
 
 Επανεξετάζοντας την ιστορική, αλλά και τη μυθική διάσταση του ταξιδιού αυτού, η ημερίδα επιχείρησε να αναδείξει μερικές από τις δεσπόζουσες φυσιογνωμίες της καραβιάς, μεταξύ των οποίων φιλόσοφοι, αρχιτέκτονες, νομικοί, συγγραφείς, ποιητές ή καλλιτέχνες, ως εξέχουσες προσωπικότητες της γενιάς τους.  Τη διεξαγωγή της ημερίδας ακολούθησε  στρογγυλή τράπεζα με θέμα την ιστορική απήχηση του ταξιδιού και τις επανασημασιοδοτήσεις του. 
 
«Πέρα από την ιστορική σημασία αυτού του ταξιδιού – σημειώνει μεταξύ άλλων η Servanne Jollivet, συνυπεύθυνη για την οργάνωση -και την πνευματική και καλλιτεχνική συνεισφορά εκείνης της γενιάς, στην ημερίδα αυτή επιθυμούμε να μελετήσουμε όλη την συμβολική και μυθική αξία του Ματαρόα, καθώς και αυτά που αντιπροσωπεύει και κληροδοτεί στις επόμενες γενιές, και ιδιαίτερα στη σημερινή νέα γενιά που λόγω της κρίσης, αναγκάζεται να εξετάσει την πιθανότητα μιας νέας εξορίας. Εβδομήντα χρόνια μετά, η παράδοξη επικαιρότητα αυτού του ταξιδιού το καθιστά ένα πραγματικό έμβλημα που ενσαρκώνει παράλληλα την υπόσχεση απόκτησης όλων των ελευθεριών και την ώθηση μιας γενιάς που, φεύγοντας από την Ελλάδα, ήξερε πώς να αδράξει τις ευκαιρίες για να κάνει μια νέα αρχή» 
 
Η ημερίδα αυτή ήταν το δεύτερο σκέλος μιας ευρείας έρευνας που ξεκίνησε η Γαλλική Σχολή Αθηνών με τίτλο «Αθήνα-Παρίσι 1945-75», αφιερωμένης στις ελληνογαλλικές σχέσεις από την μεταπολεμική εποχή ως το τέλος της δικτατορίας.
 
  • Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης, τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας, Πανεπιστήμιο Κρήτης
    Ο Ευγένιος Ματθιόπουλος είναι Καθηγητής Ιστορίας της Τέχνης της Δύσης, στο τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης και συνεργαζόμενος ερευνητής του Ινστιτούτου Μεσογειακών Σπουδών-ΙΤΕ.
     
    Το 1983 απέκτησε πτυχίο ζωγραφικής από την Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Το 1985 συνέχισε τις σπουδές του σε μεταπτυχιακό επίπεδο στον τομέα της Ιστορίας της Τέχνης (1985) και, μετέπειτα, στη Φιλοσοφία της Τέχνης και Αισθητικής (1987) στο Πανεπιστήμιο Paris I - Panthéon - Sorbonne. To 1997 ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή με θέμα Η συμμετοχή της Ελλάδας στην Μπιεννάλε της Βενετίας 1934-1940 στο τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης.
     
    Υπήρξε Επιστημονικός επιμελητής και συντάκτης του Λεξικού Ελλήνων Καλλιτεχνών που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Μέλισσα (1995-2001) και συνεργαζόμενος ερευνητής του Μουσείου Μπενάκη (2003-2011).
     
    Τα ερευνητικά του ενδιαφέροντα προσανατολίζονται στην Ιστορία της Τέχνης, στην Ελλάδα του 19ου και του 20ου αιώνα και εστιάζονται κυρίως στην παρέμβαση του Κράτους και το ρόλο των θεσμών στο χώρο της τέχνης, καθώς και των μηχανισμών πρόσληψης της νεωτερικής τέχνης, τόσο στο πεδίο της καλλιτεχνικής παραγωγής, όσο και στα πεδία της ιδεολογίας, της αισθητικής, της θεωρίας της τέχνης και της κριτικής.
     
    Είναι μέλος του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος (Ε.Ε.Τ.Ε.) και της Εταιρείας Τεχνοκριτικών Ελλάδος (AICA). Είναι ιδρυτικό μέλος της Εταιρείας Ελλήνων Ιστορικών της Τέχνης (Ε.Ε.Ι.Τ.).
     
    Έχει δημοσιεύσει 4 βιβλία και περισσότερα από 30 άρθρα σε συλλογικούς τόμους, καταλόγους εκθέσεων, πρακτικά συνεδρίων και επιστημονικά περιοδικά.